نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه تهران

چکیده

آینده ‏پژوهی به مثابه دانش اقدام و یک حوزه مستقل بین رشته ‏ای برخوردار از پشتوانه‏ های معرفت‏ شناختی و روش‏ شناختی است. با این حال،‌ هنوز در سطوح و لایه‏ های گوناگون اجتماعی و در عرصه مطالعات علوم اجتماعی به درستی فهم و درک نشده است و در پژوهش‏های روابط بین‌الملل کمتر آثاری در این زمینه به چشم می‏ خورد. هدف از پژوهش حاضر که یافته­های آن آمده، یافتن عوامل احتمالی کم ­توجهی به سناریونویسی به مثابه یکى از ابزارهاى نخستین و پرکاربرد در آینده ­پژوهی در پژوهش ‏های روابط بین‌الملل در ایران است. بر این اساس، بررسی آینده‏شناسی، روش‏ شناسی و محتواشناسی مقالات پژوهشی تولید شده در حوزه آینده‌پژوهی با تکیه بر روش سناریونویسی در نشریات تخصصی علوم سیاسی و روابط بین­ الملل در بازه زمانی 1392-1388 با رویکرد تحلیل روند به صورت کمّی ـ آماری و با رویکردی انتقادی مورد ارزیابی قرار گرفته است.یافته­ های پژوهش نشان می ­دهد بداعت و تازگی این حوزه مطالعاتی، باورهای نادرست و انتظار غیرعلمی از آینده ­پژوهی و روش­های مناسب کاربست آن، آشنایی اندک اساتید، دانشجویان و پژوهشگران روابط بین ­الملل با این حوزه مطالعاتی، زمان­بر بودن و هزینه مالی انجام چنین پژوهش ­هایی و در نهایت عدم انباشت دانش حاصل از یافته­ های آینده­ پژوهی عوامل احتمالی مؤثر در ضعف توجه به آینده­ پژوهی به طور عام و سناریونویسی به طور خاص است.

کلیدواژه‌ها