<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0">
  <channel>
    <title>رهیافت‌های سیاسی و بین ‌المللی</title>
    <link>https://piaj.sbu.ac.ir/</link>
    <description>رهیافت‌های سیاسی و بین ‌المللی</description>
    <atom:link href="" rel="self" type="application/rss+xml"/>
    <language>fa</language>
    <sy:updatePeriod>daily</sy:updatePeriod>
    <sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
    <pubDate>Wed, 23 Sep 2026 00:00:00 +0330</pubDate>
    <lastBuildDate>Wed, 23 Sep 2026 00:00:00 +0330</lastBuildDate>
    <item>
      <title>نوواقع‌گرایی: از تبیین تا تجویز</title>
      <link>https://piaj.sbu.ac.ir/article_107342.html</link>
      <description>مقدمه و اهداف:حدوداً شش دهه ازظهور نوواقع‌گرایی/واقع‌گرایی ساختاری در رشته روابط بین‌الملل می‌گذرد و همواره شاهد مداخلات تجویزی نوواقع‌گرایان علم‌گرا در مناظرات مربوط به سیاست خارجی در کل و سیاست خارجی ایالات متحد به طور خاص بوده‌ایم. از آنجا که برخی از منتقدان نوواقع‌گرایی ملاحظات تجویزی نوواقع‌گرایی را در تضاد با علمی بودن و/یا ساختارگرا بودن آن می‌دانند و تاکنون بحثی مستوفا و مستقل در این مناظره در برابر آن مطرح نشده، این مقاله نشان می‌دهد که انتقادات مزبور بر اساس مبانی فرانظری نوواقع‌گرایی موجه نیستند. در پاسخ به این پرسش که چگونه مبانی فرانظری نوواقع‌گرایی این تجویزها را به عنوان نوعی رویکرد هنجاری توجیه می‌کند، استدلال اصلی مقاله آن است که رویکرد علمی و ساختارگرایی در چارچوب فلسفه علوم‌اجتماعی مغایرتی با تجویزگرایی نوواقع‌گرایی به عنوان یک نظریه علمی تبیینی کلان ندارد. روش: در توضیح مبانی فرانظری تجویزگرایی متون مرتبط با فلسفه علوم اجتماعی و برای نشان دادن چگونگی رسیدن نوواقع‌گرایان به تجویز، متون مرتبط با روش تحلیل متن مورد بررسی و تفسیر قرار گرفتند. یافته‌ها: یافته مهم بر اساس متون معتبر فلسفه علوم اجتماعی عدم تباین علم و ساختارگرایی با تجویزگرایی است. تحلیل متون نوواقع‌گرایان بنام نیز نشان می‌دهد که آنها چگونه از مبانی علم‌گرایانه و ساختارگرایانه به تجویزهای خاص در سیاست خارجی می‌رسند که پایه آن فرض عقلانیت کنشگران است. حتی والتس نیز به رغم تأکید بر عدم نیاز به فرض عقلانیت کنشگر در نظریه ساختارگرایانه خود، نوعی عقلانیت برساخته مبتنی بر جامعه‌پذیری را لاجرم وارد بحث کرده که طرح آن از نوآوری‌های این مقاله است. ون‌اورا صراحتاً تجویز را لازمه جستار علمی می‌داند و شرایط مفیدیت آن را بیان می‌کند. سوءبرداشت‌ها که به سیاست‌های نادرست و شکست منجر می‌شوند ناشی از محدودیت یادگیری دولت‌ها هستند و همین امر بعد تجویزی نظریه روابط بین‌الملل را توجیه می‌کند. نوشتارهای تجویزی خود او حاکی از انعطاف نظری و چشم‌اندازی چندبعدی‌اند. والت نوشته‌های بی‌شماری در تأکید بر اهمیت تجویزگرایی در حوزه سیاست خارجی دارد. وی در سطحی وسیع وارد مناظرات/تجویزهای سیاست خارجی شده و به سوءفهم‌ها و سوءبرداشت‌های سیاستمداران آمریکایی پرداخته است. مرشایمر که می‌کوشد میان بحث‌های نظری واقع‌گرایانه و سیاست خارجی قدرت‌های بزرگ - خصوصاً آمریکا- پل بزند، نسبت به کژکارکردی‌ها و خطاهای سیاست خارجی آمریکا هشدار می‌دهد. وی صراحتاً سیاست خارجی عقلانی را سیاست خارجی خوب می‌داند و همین حکم می‌کند که در تجویزهای خود عدم عقلانیت را مورد نقد قرار دهد. او توجه سیاستگذاران را برای اصلاح رفتار خود به &amp;amp;laquo;واقعیاتی&amp;amp;raquo; جلب می‌کند که واقع‌گرایی درباره سیاست بین‌الملل بیان می‌کنند.آنچه نوواقع‌گرایان مورد بررسی در این مقاله را، علاوه بر رویکرد تجویزی بسیاری از آثار آنان به هم می‌پیوندد، خردمندی ملاحظه‌کارانه یا &amp;amp;laquo;خویشتنداری&amp;amp;raquo; به عنوان عنصری بنیادین است. هنگامی که والتس از &amp;amp;laquo;میزان متناسب قدرت&amp;amp;raquo; سخن می‌گوید یا مرشایمر و والت لزوم اجتناب از تعارضات غیرضروری را مطرح می‌کنند، سنت دیرپای واقع‌گرایانه‌ای را منعکس می‌سازند که احتیاط و در نظر گرفتن منافع و واکنش دیگران را ضروری می‌داند. نتیجه: بر اساس متون فلسفه علوم اجتماعی و دیدگاه خود واقع‌گرایان تعارضی میان علم‌گرا و ساختارگرا بودن و داشتن مواضع تجویزی وجود ندارد. نواقع‌گرایان نیز با فرض شکلی از عقلانیت به نقش کارگزار می‌رسند و رفتار مغایر او با عقل‌گرایی را مورد نقد قرار می‌دهند. در عین حال، این نگاه عقل‌گرایانه در عقلانیت هزینه-فایده محدود نمی‌شود و خردگرایی ملاحظه‌کارانه را نیز دربر می‌گیرد.</description>
    </item>
    <item>
      <title>ژئوپلیتیک دالان زنگزور و بازتعریف موازنه قوا در قفقاز جنوبی: تهدیدها و فرصت‌های راهبردی برای جمهوری اسلامی ایران</title>
      <link>https://piaj.sbu.ac.ir/article_107355.html</link>
      <description>مقدمه و اهداف: منطقه قفقاز جنوبی به‌عنوان یکی از صفحات شطرنج ژئوپلیتیک اوراسیا، پس از تحولات نظامی ۲۰۲۳ و ورود به سال ۲۰۲۵، شاهد بازتعریف جدی ساختار موازنه قوا بوده است. پروژه &amp;amp;laquo;دالان زنگزور&amp;amp;raquo; که از بند نهم توافق آتش‌بس ۲۰۲۰ سرچشمه می‌گیرد و به دنبال اتصال سرزمین اصلی جمهوری آذربایجان به نخجوان از طریق استان سیونیک ارمنستان است، اکنون با متغیر مداخله‌گر جدیدی یعنی طرح ایالات متحده تحت عنوان &amp;amp;laquo;جاده ترامپ برای صلح و رفاه&amp;amp;raquo; تلاقی یافته است. این طرح که با فرمان ریاست‌جمهوری در اوت ۲۰۲۵ رسمیت یافت، با واگذاری مدیریت کریدور به کنسرسیوم‌های غربی، آن را از یک مسیر ترانزیتی صرف به سازوکاری برای تغییر وضع موجود و خفگی ژئوپلیتیک ایران تبدیل کرده است. هدف این پژوهش، واکاوی پیامدهای این تلاقی بر منافع راهبردی جمهوری اسلامی ایران و چگونگی بازتعریف موازنه قوا در قفقاز جنوبی است. پرسش اصلی این است که پروژه دالان زنگزور در پیوند با طرح تریپ، چگونه موازنه قوای منطقه‌ای را بازتعریف می‌کند و چه راهبرد امنیتی را پیش روی ایران قرار می‌دهد؟ فرضیه پژوهش بر پایه رئالیسم تهاجمی آن است که این پروژه از یک مناقشه منطقه‌ای به ابزار هژمونیک برای موازنه‌سازی دوردست واشنگتن تغییر ماهیت داده و در صورت تحقق، به تضعیف موقعیت ترانزیتی ایران، تسهیل نفوذ ناتو و خفگی ژئوپلیتیک آن می‌انجامد. این مطالعه همچنین با نقد رویکردهای تدافعی موجود، ضرورت گذار به &amp;amp;laquo;موازنه‌سازی فعال&amp;amp;raquo; را تبیین می‌کند.روش: این پژوهش بنیادی و کیفی، با روش تحلیل اسنادی و مطالعه موردی دالان زنگزور انجام شده است. چارچوب نظری آن &amp;amp;laquo;رئالیسم تهاجمی&amp;amp;raquo; جان مرشایمر است که رفتار قدرت‌ها را در نظام آنارشیک، حداکثرسازی قدرت نسبی و تلاش برای هژمونی منطقه‌ای تبیین می‌کند. داده‌ها به شیوه کتابخانه‌ای و با تمرکز بر اسناد رسمی پس از ۲۰۲۵، به‌ویژه سند ریاست جمهوری ایالات متحده و گزارش‌های راهبردی اندیشکده‌های بین‌المللی گردآوری شده‌اند. متغیر مستقل &amp;amp;laquo;پروژه دالان زنگزور&amp;amp;raquo; با ابعاد جغرافیایی، حقوقی-مدیریتی و اهداف بازیگران، متغیر وابسته &amp;amp;laquo;موازنه قوا و منافع راهبردی ایران&amp;amp;raquo; شامل نقش ترانزیتی، امنیت ملی و نفوذ سیاسی، و متغیر مداخله‌گر &amp;amp;laquo;طرح تریپ&amp;amp;raquo; به‌عنوان نرم‌افزار هژمونیک تشدیدکننده اثر دالان تعریف شده‌اند. بازه زمانی پژوهش، از جنگ دوم قره‌باغ (۲۰۲۰) تا توافقات جدید ۲۰۲۵ و پیامدهای آتی آن را در بر می‌گیرد.یافته‌ها: تلاقی دالان زنگزور و طرح تریپ سه انتقال عمده در قدرت نسبی ایران پدید آورده است: نخست، انتقال کنترل ترانزیتی از مدل نظارتی روسیه به رگولاتوری غربی که مسیرهای جایگزین ایران به دریای سیاه را کانالیزه می‌کند؛ دوم، ورود مستقیم بازیگران فرامنطقه‌ای (ناتو) به مجاورت مرزهای شمالی ایران و تهدید امنیت ملی از طریق قطع ارتباط مرزی با ارمنستان و تحریک جریان‌های قوم‌گرا؛ و سوم، رقابت مستقیم کریدور میانی تحت حمایت غرب با کریدور شمال-جنوب ایران و تضعیف جایگاه ترانزیتی تهران. همچنین این پروژه با بین‌المللی‌سازی محیط امنیتی پیرامون ایران و تبدیل واشنگتن به تنظیم‌گر اصلی کریدور، رویکرد صرفاً هشدارهای مرزی را ناکافی ساخته است. این تحولات تراژدی سیاست قدرت‌های بزرگ را بازتاب می‌دهد که ایران به‌عنوان یک قدرت وضع‌موجود را ناگزیر به موازنه‌سازی بیرونی و درونی می‌کند.نتیجه‌گیری: بقای منافع ایران در گرو گذار از رویکرد تدافعی کنونی به راهبرد &amp;amp;laquo;موازنه‌سازی فعال&amp;amp;raquo; است. این راهبرد بر سه محور استوار است: موازنه‌سازی نامتقارن سه‌جانبه با هند و ارمنستان برای ترمیم قدرت ژئواکونومیک ایران در برابر کنسرسیوم غربی؛ دیپلماسی شکاف‌انداز در ائتلاف غرب با بهره‌برداری از شکاف میان منافع مسکو و واشنگتن (که حذف کامل روسیه را دنبال می‌کند)؛ و موازنه‌سازی داخلی از طریق مدل تهاتر انرژی-امنیت با ارمنستان برای تثبیت اقتصادی در جنوب ارمنستان و دورزدن محدودیت‌های تحریمی. بدین‌سان، ایران می‌تواند منطق بازی را از &amp;amp;laquo;دفاع از مرز&amp;amp;raquo; به &amp;amp;laquo;تغییر هزینه بازی برای رقیب&amp;amp;raquo; تغییر داده و از بحران ژئوپلیتیکی پیش‌رو عبور کند.</description>
    </item>
    <item>
      <title>چیستی چارچوب تحلیل هویتی و چگونگی کاربست آن در بررسی پدیده‌های اجتماعی</title>
      <link>https://piaj.sbu.ac.ir/article_107341.html</link>
      <description>مقدمه و اهداف: هویت مفهوم اصلی و پیچیده‌ای در علوم انسانی و اجتماعی است که تعریف &amp;amp;laquo;خود&amp;amp;raquo; را می‌سازد و پایۀ اصلی انسجام، تمایز و کنش‌های گروه‌ها، سازمان‌ها و کشورها محسوب می‌شود. با وجود اهمیت حیاتی این مفهوم، تحلیل‌های هویتی موجود در میدان پژوهش اغلب دچار سه آسیب بنیادین هستند: اول، پراکندگی موضوعی که در آن پژوهش‌ها به صورت جزیره‌ای بر متغیرهای منفک (مانند زبان یا دین) متمرکز می‌شوند؛ دوم، تقسیم‌بندی سطحی که در آن تحلیل‌ها در یکی از سطوح فردی یا ملی متوقف مانده و از درک تعامل این سطوح باز می‌مانند؛ و سوم، فقدان جامعیت‌بخشی که مانع از ارائه تصویری یکپارچه از تأثیرات متقابل بخش‌های اقتصادی، امنیتی و اجتماعی بر هویت می‌شود. مسئله محوری این پژوهش، دقیقاً همین &amp;amp;laquo;خلأ روش‌شناختی در تحلیل یکپارچه و نظام‌مند هویت&amp;amp;raquo; است. هدف اصلی مقاله، تدوین و اعتبارسنجی یک چارچوب تحلیلی جامع برای واکاوی عنصر هویت در پدیده‌های مختلف است. روش‌ها: تحقیق حاضر اکتشافی‌ـ‌توسعه‌ای است و از &amp;amp;laquo;تحلیل محتوای کیفی استنتاجی&amp;amp;raquo; برای بازسازی معنا در داده‌های متنی بهره می‌برد. گردآوری داده‌ها از طریق مرور نظام‌مند منابع علمی با تمرکز بر متون تالیفی انجام شد. معیارهای انتخاب آثار شامل انتشار پس از ۱۹۹۶، تالیفی بودن و اعتبار علمی نویسندگان بود. در نتیجه ۱۲ کتاب کلیدی از اندیشمندان برجسته مانند مانوئل کاستلز، ریچارد جنکینز، امارتیا سن و حسین کچوئیان انتخاب شد. تحلیل در سه گام انجام شد: (۱) آماده‌سازی و استخراج سازه‌های نظری؛ (۲) کدگذاری تماتیک و استخراج گویه‌های هویتی و دسته‌بندی آن‌ها؛ (۳) سنتز مفهومی و طراحی چارچوب تحلیلی نهایی.یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که یک چارچوب کارآمد برای تحلیل هویت باید چندسطحی، فرآیندمدار و برساختی باشد. چارچوب طراحی شده در این پژوهش، هویت را نه به مثابه یک &amp;amp;laquo;ذات&amp;amp;raquo; یا ماهیت ثابت و ازلی، بلکه به عنوان یک &amp;amp;laquo;فرآیند روایی و گفتمانی مستمر&amp;amp;raquo; صورت‌بندی می‌کند. این چارچوب از چهار سطح بنیادین تشکیل شده است: سطح فردی (خودانگاره)، سطح رابطه‌ای (تعاملات بین‌فردی)، سطح گروهی (تعلقات جمعی) و سطح نهادی/گفتمانی (ساختارهای قدرت و نظام‌های معنایی). مؤلفه‌های اصلی استخراج شده در این مدل شامل &amp;amp;laquo;عاملیت&amp;amp;raquo; (توان کنشگری)، &amp;amp;laquo;تعلق&amp;amp;raquo; (پیوندهای عاطفی و اجتماعی)، &amp;amp;laquo;بازنمایی&amp;amp;raquo; (نحوه ارائه هویت در فضای عمومی)، &amp;amp;laquo;تمایز&amp;amp;raquo; (مرزبندی با دیگری) و &amp;amp;laquo;بازشناسی&amp;amp;raquo; (تأیید توسط محیط اجتماعی) می‌باشد. این مدل موفق می‌شود شکاف میان نیازهای روان‌شناختی در سطح خرد و ساختارهای جامعه‌شناختی و سیاسی در سطح کلان را پر کند و ابزاری ارائه دهد که نشان می‌دهد چگونه تجربه‌های ذهنی افراد تحت تأثیر گفتمان‌های مسلط و مناسبات قدرت شکل می‌گیرند و بازتولید می‌شوند.نتیجه‌گیری: تدوین این &amp;amp;laquo;فرا-چارچوب&amp;amp;raquo; تحلیلی نشان می‌دهد که برای درک ریشه‌ای چالش‌های اجتماعی معاصر، گریزی از یکپارچه‌سازی نظریه‌های متکثر روان‌شناختی، جامعه‌شناختی و سیاسی وجود ندارد. این چارچوب به عنوان یک ابزار تشخیصی دقیق، امکان تحلیل انضمامی پدیده‌های پیچیده مانند بحران‌های هویتی، شکاف‌های نسلی و اعتراضات سیاسی را فراهم می‌آورد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که این مدل با گذار از رویکردهای صرفاً غربی و با لحاظ کردن اقتضائات بومی (به‌ویژه در بستر جامعه‌شناسی سیاسی ایران)، ابزاری نظام‌مند در اختیار سیاست‌گذاران و تحلیلگران قرار می‌دهد تا از تحلیل‌های واکنشی و سطحی فاصله گرفته و به سمت مدیریت هوشمند و ریشه‌ای مسائل اجتماعی حرکت کنند.</description>
    </item>
    <item>
      <title>تحلیل گفتمان بازنمایی ایران به‌مثابه &amp;laquo;تهدید&amp;raquo; در چارچوب دیپلماسی عمومی شناختی ایالات متحده (۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵)</title>
      <link>https://piaj.sbu.ac.ir/article_107286.html</link>
      <description>مقدمه و اهداف : در نظام بین‌الملل معاصر و به‌ویژه در عصر اطلاعات، مفهوم قدرت از چارچوب‌های صرفاً مادی و سخت فراتر رفته و ابعاد نرم، ادراکی و شناختی آن به‌طور فزاینده‌ای در کانون رقابت‌های ژئوپلیتیکی قرار گرفته است. بر این اساس، دیپلماسی عمومی به‌عنوان یکی از ارکان اصلی قدرت نرم، به ابزاری راهبردی برای تأثیرگذاری بر نگرش‌ها، باورها و ترجیحات ذهنی مخاطبان داخلی و بین‌المللی تبدیل شده است. دیپلماسی عمومی معاصر دیگر صرفاً به اطلاع‌رسانی یا تبلیغات سیاسی محدود نیست، بلکه فرایندی شناختی و گفتمانی است که در آن دولت‌ها با بهره‌گیری از زبان، رسانه، تصویر و پلتفرم‌های دیجیتال، به بازتعریف هویت &amp;amp;laquo;خود&amp;amp;raquo; و &amp;amp;laquo;دیگری&amp;amp;raquo; می‌پردازند.در این چارچوب، &amp;amp;laquo;دیپلماسی عمومی شناختی&amp;amp;raquo; به‌عنوان یکی از جلوه‌های نوین اعمال قدرت نرم، به تلاش نظام‌مند برای دست‌کاری ادراک، باور و احساس مخاطبان از طریق بازتولید گفتمان‌های خاص و تثبیت روایت‌های تهدیدمحور اشاره دارد. روابط جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا نمونه‌ای برجسته از این نوع تقابل ادراکی و گفتمانی است. بر این اساس، هدف اصلی پژوهش حاضر تحلیل چگونگی بازنمایی جمهوری اسلامی ایران به‌مثابه &amp;amp;laquo;تهدید&amp;amp;raquo; در چارچوب دیپلماسی عمومی شناختی ایالات متحده آمریکا طی سال‌های ۲۰۱۰ تا 2025 است. این پژوهش می‌کوشد نشان دهد ایالات متحده از طریق چه الگوهای زبانی، روایی و گفتمانی، تصویری تهدیدمحور از ایران تولید و بازتولید می‌کند و این تصویر چه کارکردهایی در مشروعیت‌بخشی به سیاست‌های مهار، تحریم و فشار دارد. روش : پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و بر مبنای روش تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف انجام شده است. چارچوب نظری تحقیق تلفیقی از نظریه‌های &amp;amp;laquo;قدرت نرم&amp;amp;raquo;، &amp;amp;laquo;بازنمایی&amp;amp;raquo; و &amp;amp;laquo;قدرت گفتمان&amp;amp;raquo; و نیز مفاهیم مرتبط با جنگ شناختی و امنیت ادراکی است. داده‌های پژوهش شامل ۱۸۰ متن رسمی و رسانه‌ای منتخب از بیانیه‌ها و سخنرانی‌های مقامات آمریکایی و محتوای منتشرشده در رسانه‌هایی چون صدای آمریکا، رادیو فردا، سی‌ان‌ان و پلتفرم‌های دیجیتال وابسته در بازه زمانی ۲۰۱۰ تا 2025 است. واحد تحلیل، بندهای معنایی بوده و تحلیل داده‌ها در سه سطح زبانی، گفتمانی و کارکردی انجام شده است. فرایند کدگذاری داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA صورت گرفته و پایایی تحلیل از طریق ضریب کاپای کوهن تأیید شده است.یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که دیپلماسی عمومی ایالات متحده با بهره‌گیری از راهبردهایی چون چارچوب‌سازی منفی، برچسب‌گذاری اخلاقی و روایت‌سازی عاطفی، تصویری پایدار از ایران به‌عنوان کنشگری غیرعقلانی، بی‌ثبات‌کننده و ناسازگار با نظم بین‌المللی لیبرال بازتولید می‌کند. در این بازنمایی، پنج گفتمان اصلی شناسایی شده است: تهدید هسته‌ای و رفتار غیرعقلانی، تروریسم و بی‌ثبات‌سازی منطقه‌ای، نقض حقوق بشر و سرکوب داخلی، ناسازگاری با نظم لیبرال جهانی، و تهدید سایبری (با کارکرد شناختی). این بازنمایی‌ها در سطح بین‌المللی به مشروعیت‌بخشی سیاست‌های مهار و تحریم و در سطح داخلی ایران به تضعیف سرمایه نمادین و کاهش تاب‌آوری شناختی منجر شده‌اند.نتیجه‌گیری: پژوهش حاضر نشان می‌دهد که بازنمایی جمهوری اسلامی ایران به‌مثابه &amp;amp;laquo;تهدید&amp;amp;raquo; در چارچوب دیپلماسی عمومی شناختی ایالات متحده، نه بازتابی از واقعیت عینی، بلکه محصول فرایند مهندسی معنا و اعمال قدرت نرم گفتمانی است. دیپلماسی عمومی آمریکا در دهه اخیر از سطح اطلاع‌رسانی سیاسی فراتر رفته و به سطح عملیات شناختی نظام‌مند ارتقا یافته است؛ امری که کنترل روایت و ادراک را به ابزار اصلی اعمال قدرت در سیاست خارجی این کشور تبدیل کرده است.</description>
    </item>
    <item>
      <title>دیپلماسی عمومی - فرهنگی نوین قزاقستان: تحلیل عوامل و پیشران‌های کلیدی</title>
      <link>https://piaj.sbu.ac.ir/article_107430.html</link>
      <description>چکیده مبسوط فارسیمقدمه و اهداف:در دهه‌های اخیر، دیپلماسی عمومی و فرهنگی یکی از ابزارهای مهم سیاست خارجی دولت‌ها برای تقویت قدرت نرم، مدیریت تصویر بین‌المللی و گسترش نفوذ هنجاری در عرصه بین‌المللی بوده است. در این میان، حکمرانی جمهوری قزاقستان به‌عنوان یکی از کنشگران مهم آسیای مرکزی، تلاش داشته تا با بهره‌گیری از ظرفیت‌های هویتی، فرهنگی، رسانه‌ای و نهادی، جایگاه منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای کشور را در چارچوب دیپلماسی عمومی نوین ارتقا بخشد. این مقاله با هدف تبیین روندها، عملکردها و پیشران‌های اصلی دیپلماسی عمومی و فرهنگی قزاقستان در سال‌های اخیر و همچنین شناسایی عوامل مؤثر بر آینده این حوزه نگاشته شده است. چارچوب نظری پژوهش بر مبنای الگوی دیپلماسی عمومی نوین ارائه‌شده توسط &amp;amp;laquo;کال&amp;amp;raquo; و &amp;amp;laquo;ملیسن&amp;amp;raquo; تنظیم شده است. پرسش اصلی پژوهش آن است که &amp;amp;laquo;روندها و عملکردهای دیپلماسی عمومی و فرهنگی قزاقستان در چارچوب رویکرد دیپلماسی عمومی نوین چیست و مهم‌ترین عوامل اثرگذار و اثرپذیر بر روند این دیپلماسی کدام‌اند؟&amp;amp;raquo;. این پژوهش بر این فرضیه متکی است که؛ &amp;amp;laquo;دیپلماسی عمومی و فرهنگی نوین قزاقستان در سال‌های اخیر در روندی چندسطحی پیگیری شده که در قالب الگوی کال و ملیسن قابل‌تطبیق است و با فهم مسیر و عوامل تأثیرگذار بر این دیپلماسی عمومی و فرهنگی نوین، امکان تبیین ظرفیت‌های تعاملی و بهره‌گیری از این فرصت وجود دارد.&amp;amp;raquo;روش:پژوهش حاضر با رویکردی ترکیبی انجام شده و از روش‌های تحلیل اسنادی، بررسی منابع علمی و سیاستی و داده‌های جلسه خبرگی بهره می‌گیرد. در بخش آینده‌پژوهی، از روش تحلیل ساختاری و نرم‌افزار MICMAC برای شناسایی و تحلیل پیشران‌های کلیدی اثرگذار بر دیپلماسی عمومی و فرهنگی قزاقستان استفاده شده است. بدین ترتیب، ضمن استخراج متغیرهای مؤثر از ادبیات نظری و داده‌های اسنادی - کتابخانه‌ای، روابط متقابل میان این متغیرها تحلیل شده و میزان اثرگذاری و اثرپذیری آن‌ها در چارچوب تحلیل سیستماتیک مورد ارزیابی قرار گرفته است.یافته‌ها:یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که دیپلماسی عمومی نوین قزاقستان بر مجموعه‌ای از پیشران‌های هویتی، فرهنگی، رسانه‌ای و راهبردی استوار است. مهم‌ترین این پیشران‌ها شامل کثرت‌گرایی زبانی و قومی، بازآفرینی هویت ملی، دیپلماسی ادیان سنتی، توسعه دیپلماسی رسانه‌ای و دیجیتال، گسترش دیپلماسی علمی و آموزشی و اتخاذ سیاست خارجی چندجانبه و متوازن است. علاوه بر این، تلاش برای توسعه گردشگری فرهنگی، تقویت تعاملات منطقه‌ای در آسیای مرکزی، بهره‌گیری از ظرفیت‌های فرهنگی جهان ترک، و توجه به موقعیت فرهنگی قزاقستان به‌عنوان چهارراه تمدنی اوراسیا از دیگر عوامل مهم در تقویت دیپلماسی عمومی این کشور محسوب می‌شود. نتایج تحلیل ساختاری نشان می‌دهد که برخی از این متغیرها، به‌ویژه سیاست خارجی چندوجهی، هویت فرهنگی چندلایه و ظرفیت‌های نهادی فرهنگی، در زمره عوامل راهبردی و دووجهی قرار می‌گیرند که نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌دهی به آینده دیپلماسی عمومی قزاقستان دارند.نتیجه‌گیری:بر اساس یافته‌های پژوهش، قزاقستان در سال‌های اخیر در پی طراحی و اجرای الگویی منسجم از دیپلماسی عمومی و فرهنگی بوده است که با رویکرد دیپلماسی عمومی نوین همخوانی دارد. در این چارچوب، سیاست خارجی چندوجهی، تعامل هم‌زمان با قدرت‌های جهانی و منطقه‌ای، و بهره‌گیری از ظرفیت‌های فرهنگی و هویتی، محورهای اصلی راهبرد دیپلماسی عمومی این کشور را تشکیل می‌دهند. نقش سازمان‌ها و نهادهای فرهنگی در اجرای این سیاست‌ها، در کنار توجه به پیوندهای فرهنگی با جهان ترک و تعامل با قدرت‌هایی همچون چین و روسیه، از مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر آینده این حوزه به شمار می‌روند. در نهایت، نتایج پژوهش نشان می‌دهد که دیپلماسی عمومی قزاقستان نه‌تنها ابزاری برای تقویت هویت ملی و قدرت نرم این کشور است، بلکه می‌تواند زمینه‌ساز توسعه اقتصادی، افزایش تعاملات فرهنگی و گسترش همکاری‌های منطقه‌ای باشد. شناخت این روندها و پیشران‌ها می‌تواند برای سیاست‌گذاران جمهوری اسلامی ایران در حوزه دیپلماسی فرهنگی و تعاملات منطقه‌ای، مبنایی برای طراحی راهبردهای همکاری و بهره‌گیری از فرصت‌های موجود در تعامل با قزاقستان فراهم آورد.</description>
    </item>
    <item>
      <title>از تفاوت تا برابری: مبانی انسان شناختی نظریه‌ی برابری در فلسفه‌ی سیاسی شهید مطهری</title>
      <link>https://piaj.sbu.ac.ir/article_107358.html</link>
      <description>: باوجود اجماع ظاهری بر ارزش برابری، تعریف، محدوده و چگونگی تحقق آن محل مناقشه‌ی جدی جریان‌های فکری مختلف است. مارکسیسم با تأکید بر برابری در نتیجه و مالکیت اشتراکی، و لیبرالیسم با تأکید بر برابری فرصت‌ها و شایسته‌سالاری، هر یک تعریف خاصی از برابری ارائه داده‌اند که با نقدهای جدی مواجه شده است. در این میان، استاد مرتضی مطهری (۱۲۹۸-۱۳۵۸ش) در مواجهه با جریان‌های سوسیالیستی، لیبرالی و افکار التقاطی، کوشید تا با تکیه بر مبانی حکمت متعالیه، پاسخی بومی و در عین حال جهان‌شمول به این پرسش‌ها ارائه دهد. باوجود پژوهش‌های فراوان درباره‌ی عدالت در اندیشه‌ی مطهری، کمتر به نسبت میان انسان‌شناسی فلسفی او و نظریه‌ی برابری پرداخته شده است. هدف اصلی این مقاله، تبیین این نسبت و نشان دادن این است که چگونه مبانی‌ای چون حرکت جوهری، حقوق طبیعی و کرامت انسانی، به نظریه‌ای بدیل در باب برابری انجامیده که نه مارکسیستی است و نه لیبرال، بلکه راه‌دیگر و جدیدی مبتنی بر تحول وجودی انسان را ترسیم می‌کند.روش‌ها: پژوهش با رویکردی تفسیری و با استفاده از روش تحلیل محتوای اسنادی، آثار مکتوب مطهری را بر اساس قصد مؤلف و در بستر پرسش‌های زمانه‌ی او بررسی کرده و دیدگاه‌های وی را با آرای جاناتان ولف، که با طرح روحیه‌ی برابری‌طلبانه درصدد ارائه‌ی رویکردی میان‌اندیش بوده است، مقایسه نموده است.یافته‌ها: مطهری برابری را نه یک وضعیت ثابت، بلکه فرایندی وجودی می‌داند که در بستر جامعه شکل می‌گیرد. مبنای فلسفی حرکت جوهری، هستی را دارای مراتب و تفاوت‌های ذاتی می‌داند. مطهری تفاوت را به‌عنوان مبنای حرکت و تکامل در جامعه می‌پذیرد و آن را از تبعیض جدا می‌سازد. تفاوت‌های طبیعی نه تنها مانع برابری نیستند، بلکه شرط امکان حرکت اجتماعی و دست‌یابی به کمال جمعی اند. دومین مبنای فلسفی، حقوق طبیعی است که مبتنی بر غایت‌شناسی نظام آفرینش،مبنایی فرااجتماعی و فراقراردادی برای برابری فراهم می‌آورد که نه قراردادی محض است و نه جبرگرایانه. از نگاه مطهری، حقوق طبیعی از مسیر خلقت تعیین می‌شود و هر استعداد طبیعی، سندی برای یک حق طبیعی است. سومین مؤلفه، تسخیر متقابل است که در نقد مارکسیسم، امکان بهره‌مندی طرفینیِ انسان‌ها از یکدیگر را بدون استثمار، به‌عنوان جایگزین استخدام طبقاتی مطرح می‌سازد. مطهری با تفکیک میان تسخیر و جبر نشان می‌دهد که جامعه‌ی انسانی، برخلاف جوامع حیوانی، میدانی برای مسابقه‌ی آزاد است که در آن افراد بر اساس استعدادهای متفاوت خود، به طور متقابل از یکدیگر بهره می‌جویند. چهارمین و مهم‌ترین مؤلفه، کرامت انسانی با طرح دو منِ ملکوتی و طبیعی است که برابری را به‌عنوان یک فرایند وجودی و تدریجی معرفی می‌کند. هرچه انسان‌ها به منِ ملکوتی خود نزدیک‌تر شوند، آرمان برابری تحقق‌پذیرتر می‌گردد و این تحول درونی، به تعاون عاطفی و برادریِ داوطلبانه می‌انجامد که برابری را فراتر از عدالت توزیعیِ صرف قرار می‌دهد. مطهری با تأکید بر نقش دولت در تأمین فرصت‌های برابر از یک سو و نقش تعاون عاطفی در تحقق نهایی برابری از سوی دیگر، الگویی دووجهی ارائه می‌دهد که هم به ساختارهای بیرونی و هم به تحولات درونی انسان توجه دارد.نتیجه‌گیری: نظریه‌ی برابری مطهری، برخلاف دو جریان رقیب، نه به سرکوب آزادیِ فردی (مارکسیسم) می‌انجامد و نه به غفلت از ساختارهای اجتماعی (لیبرالیسم)؛ بلکه با تکیه بر انسان‌شناسیِ پویا و مراتب‌مند، راهی برای تحقق برابری در سایه‌ی تفاوت ارائه می‌دهد که نقطه‌ی عزیمت آن، تغییر در منِ انسانی است و نقطه‌ی فرود آن، جامعه‌ای مبتنی بر برادری و مسئولیت اخلاقیِ داوطلبانه. مقایسه‌ی نظریه‌ی مطهری با رویکرد ولف نشان می‌دهد هر دو اندیشمند بر کیفیت روابط انسانی و همدلی به‌عنوان عناصر کلیدی تحقق برابری تأکید دارند، اما مطهری این عناصر را در افق کرامت متعالی انسان و منِ ملکوتی معنادار می‌سازد و برابری را از یک مسئله‌ی توزیعی به یک تکلیف اخلاقی-وجودی ارتقا می‌دهد.</description>
    </item>
    <item>
      <title>نسبت مالتیتود و مقاومت در اندیشۀ آنتونیو نگری و دلالت‌های آن برای اندیشه و کنش سیاسی</title>
      <link>https://piaj.sbu.ac.ir/article_107287.html</link>
      <description>مقدمه: در افق سرمایه‌داری معاصر که سازوکارهای سلطه در شبکه‌های زیست-سیاسی، ارتباطی و شناختی رسوب کرده‌اند، مسئلۀ مقاومت و سوژۀ جمعی آن دوباره در مرکز فلسفۀ سیاسی و نظریۀ انتقادی قرار گرفته است. آنتونیو نگری در پیوند سنت مارکسیسم کارگرگرایانۀ ایتالیایی، خوانش اسپینوزایی از قدرت و الهام از فوکو، دلوز و گتاری، این موضوع را در قالب دو مفهوم &amp;amp;laquo;مالتیتود&amp;amp;raquo; و &amp;amp;laquo;مقاومت&amp;amp;raquo; بازصورت‌بندی می‌کند. دغدغه پژوهش حاضر، واکاوی نسبت درونی و هستی‌شناختی میان مالتیتود و مقاومت در اندیشۀ نگری با طرح این پرسش است که صورت‌بندی آنتونیو نگری از نسبت مالتیتود و مقاومت چه دلالت‌هایی برای اندیشه و کنش سیاسی معاصر دارد؟ روش: این پژوهش با روش تحلیلی-تفسیری پیش می‌رود. ابتدا با رجوع به متون کارگرگرایی ایتالیایی و آثار نخستین نگری، گذار او از دیالکتیک سنتی به منطق آنتاگونیسم و شکل‌گیری مفهوم &amp;amp;laquo;کارگر اجتماعی&amp;amp;raquo; و مقاومت شبکه‌ای صورت‌بندی می‌شود. سپس با تکیه بر خوانش نگری از اسپینوزا، دلوز و فوکو، مفاهیم قدرت برسازنده/برساخته، دموکراسی مطلق و مالتیتود بازسازی می‌شوند. در گام بعد، با تحلیل آثار مشترک نگری و هارت و بازخوانی او از لنین، ساحت سیاسی مالتیتود، الگوهای سازمان‌دهی شبکه‌ای، پادقدرت‌ها و نهادینه‌کردن مقاومت بررسی می‌گردد. داده‌های پژوهش از مطالعۀ نظام‌مند آثار اصلی نگری و هارت و ادبیات تفسیری معاصر پیرامون آن‌ها استخراج شده است و هدف، ارائه بازسازی مفهومی منسجم از نسبت مالتیتود و مقاومت است، نه آزمون تجربی فرضیه‌ها.یافته‌ها: یافته‌های مقاله نشان می‌دهد که نگری با جایگزین‌کردن منطق آنتاگونیسم به‌جای دیالکتیک، نسبت کار/سرمایه را به تضادی بنیادین میان قدرت مؤسس و قدرت تأسیس‌شده بدل می‌کند و از این رهگذر، مالتیتود را صورت‌بندی هستی‌شناختی سوژۀ جمعی در افق درون‌ماندگاری قدرت می‌فهمد؛ کثرتی از تکینگی‌های درهم‌تنیده که در بطن تولید زیست-سیاسی و امر مشترک عمل می‌کنند و حامل ظرفیت مؤسس می‌باشند. در این دستگاه، مقاومت نه نوعی واکنش منفی به سلطه، بلکه وجه ایجابی همان قدرت مؤسس مالتیتود است که از خلال تعلیق شبکه‌های استثمار، خروج و برون‌رفت‌های جمعی، بازترکیب نسبت‌های اجتماعی و تصاحب امر مشترک فعلیت می‌یابد. بازخوانی نگری از لنین، با حفظ پیوند میان شیوه تولید و سازمان سیاسی، امکان صورت‌بندی الگویی تازه از سازمان‌دهی را فراهم می‌کند که در آن، مالتیتود از رهگذر شبکه‌ای افقی از جنبش‌های متکثر، رهبری سیال و موازی‌گرایی انقلابی، خود را به سوژۀ بالفعل مقاومت بدل می‌سازد و انرژی آنتاگونیسم را در قالب پادقدرت‌ها و نهادهای مشترک پایدار نهادینه می‌کند.نتیجه‌گیری: بر اساس این بازسازی می‌توان گفت نسبت مالتیتود و مقاومت در اندیشۀ نگری نسبتی درونی و هستی‌شناختی است. مالتیتود بستر مادی و ترکیب اجتماعی مقاومت را فراهم می‌کند و مقاومت سازوکار زمانی-فرایندیِ فعلیت‌یافتن قدرت مؤسس مالتیتود در جهت دموکراسی مطلق است. پیامد این تلقی برای اندیشه و کنش سیاسی آن است که سیاست رهایی‌بخش دیگر در تصرف دولت و مهندسی از بالا خلاصه نمی‌شود، بلکه در آفرینش اشکال نوین زندگی مشترک، سازمان‌دهی شبکه‌ای، اجتماعی‌سازی ابزارهای تولید و ساختن نهادهای مشترک از پایین صورت می‌گیرد. بدین‌سان، دستگاه نظری نگری چشم‌اندازی فراهم می‌آورد که در آن می‌توان همزمان بر تکثر سوژه‌ها، افق جهانی سرمایه‌داری معاصر و ضرورت سازمان‌دهی پایدار مقاومت اندیشید و الگوهای تازه‌ای برای کنش سیاسی رهایی‌بخش در دوران تولید زیست-سیاسی و امپراتوری ترسیم کرد.</description>
    </item>
    <item>
      <title>بازفهم سیاستگذاری فرهنگی از منظر تغییر رفتار: کاربست بازاریابی اجتماعی</title>
      <link>https://piaj.sbu.ac.ir/article_107334.html</link>
      <description>مقدمه و اهداف: سیاست‌گذاری فرهنگی معمولاً با مجموعه‌ای از اقدامات، نهادها و برنامه‌هایی شناخته می‌شود که در حوزه فرهنگ طراحی و اجرا می‌شوند. بااین‌حال، در پسِ این اقدامات، هدفی بنیادی‌تر نهفته است و آن اثرگذاری بر نظام باورها، نگرش‌ها، ارزش‌ها و در نهایت رفتار شهروندان است. از این منظر، سیاست‌گذاری فرهنگی را می‌توان نوعی مداخله آگاهانه برای ایجاد، تقویت یا تغییر الگوهای ذهنی و رفتاری افراد و گروه‌های اجتماعی تلقی کرد. اهمیت این مسئله تنها به تحقق اهداف فرهنگی محدود نمی‌شود. فرهنگ گاه موضوع مستقیم سیاست‌گذاری و گاه ابزاری برای تحقق اهداف سایر حوزه‌های حکمرانی محسوب می‌شود. هدف اصلی این مقاله آن است که با برجسته ساختن ماهیت رفتارمحور سیاست‌گذاری فرهنگی و ارائه چارچوبی مفهومی برای درک آن، سیاست‌گذاری فرهنگی را از منظر تأثیرگذاری بر باورها، نگرش‌ها و رفتار بازتعریف نموده و سپس نشان دهد که بازاریابی اجتماعی، به‌عنوان رهیافتی تخصصی در حوزه تغییر رفتار، چگونه می‌تواند ظرفیت خود را در خدمت طراحی و اجرای اثربخش سیاست‌های فرهنگی قرار دهد. روش‌ها: این پژوهش ماهیتی نظری داشته و با روش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر تحلیل مفهومی انجام شده است. در این راستا، ادبیات سیاست‌گذاری فرهنگی، و مبانی بازاریابی اجتماعی موردبررسی و بازخوانی قرار گرفته و از طریق زنجیره‌ای از استدلالات، نسبت میان سیاست‌گذاری فرهنگی و بازاریابی اجتماعی تبیین شده است. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در پسِ تنوع رویکردهای موجود در سیاست‌گذاری فرهنگی، عنصر مشترکی وجود دارد که آن تلاش برای اثرگذاری بر باورها، نگرش‌ها و رفتارهای افراد و گروه‌های اجتماعی است. بسیاری از اهداف فرهنگی در نهایت به تغییرات ذهنی و رفتاری مخاطبان وابسته‌اند. ازاین‌رو، سیاست‌گذاری فرهنگی را می‌توان نوعی فرایند هدایت و مدیریت تغییرات باوری، نگرشی و رفتاری دانست که از طریق سازوکارهای اقناعی، ارتباطی و آموزشی دنبال می‌شود.این ویژگی صرفاً به حوزه خاص فرهنگ محدود نیست. درساحت درون‌حوزه‌ای، سیاست‌گذاری فرهنگی باهدف شکل‌دهی یا تغییر ارزش‌ها، نگرش‌ها و رفتارهای فرهنگی جامعه صورت می‌گیرد؛ اما در ساحت برون‌حوزه‌ای نیز بسیاری از سیاست‌های عمومی برای تحقق اهداف خود نیازمند مداخله در متغیرهای فرهنگی و رفتاری هستند. بدین‌ترتیب، تغییر باور، نگرش و رفتار در ساحت درون‌حوزه‌ای، هدف سیاست‌گذاری فرهنگی تلقی می‌شود؛ اما در ساحت برون‌حوزه‌ای، وسیله‌ای برای تحقق اهداف سایر حوزه‌های سیاستی محسوب می‌گردد.بر پایه این بازفهم از سیاست‌گذاری فرهنگی، می‌توان گفت بازاریابی اجتماعی با تمرکز بر شناخت مخاطبان، تحلیل انگیزه‌ها و موانع رفتاری، بخش‌بندی گروه‌های هدف، طراحی پیشنهادهای متناسب با نیازهای آنان و تأکید بر تغییرات داوطلبانه، ظرفیت قابل‌توجهی از ابزارها و تکنیک‌های تخصصی را برای مدیریت فرایند تغییر رفتار و تحقق اهداف فرهنگی فراهم می‌آورد.نتیجه‌گیری: رفتار مطلوب نقطه آغاز سیاست‌گذاری فرهنگی قرار است و سایر عناصر سیاستی در نسبت با آن تعریف و سازمان‌دهی می‌شوند. در چنین چارچوبی، بازاریابی اجتماعی ابزارها و سازوکارهای مؤثری برای تحقق اهداف فرهنگی فراهم می‌آورد تا به‌جای اتکا به رویکردهای صرفاً بالابه‌پایین، سیاست‌های خود را بر مبنای شناخت دقیق مخاطبان، مشارکت و پذیرش اجتماعی طراحی کنند. همچنین این رویکرد، به‌جای تأکید بر اقدامات پراکنده، طراحی بسته‌های سیاستی منسجم و هماهنگ را ممکن می‌سازد.چارچوبی، بازاریابی اجتماعی ابزارها و سازوکارهای مؤثری برای تحقق اهداف فرهنگی فراهم می‌آورد تا به‌جای اتکا به رویکردهای صرفاً بالابه‌پایین، سیاست‌های خود را بر مبنای شناخت دقیق مخاطبان، مشارکت و پذیرش اجتماعی طراحی کنند. همچنین این رویکرد، به‌جای تأکید بر اقدامات پراکنده، طراحی بسته‌های سیاستی منسجم و هماهنگ را ممکن می‌سازد.چارچوبی، بازاریابی اجتماعی ابزارها و سازوکارهای مؤثری برای تحقق اهداف فرهنگی فراهم می‌آورد تا به‌جای اتکا به رویکردهای صرفاً بالابه‌پایین، سیاست‌های خود را بر مبنای شناخت دقیق مخاطبان، مشارکت و پذیرش اجتماعی طراحی کنند. همچنین این رویکرد، به‌جای تأکید بر اقدامات پراکنده، طراحی بسته‌های سیاستی منسجم و هماهنگ را ممکن می‌سازد.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Proportions Between Al-Azhar University And Abdel Fattah El-Sisi&amp;rsquo;s Government</title>
      <link>https://piaj.sbu.ac.ir/article_107292.html</link>
      <description>Extended AbstractIntroduction: The relationship between religion&amp;amp;mdash;represented by Al-Azhar in the era of President Abdel Fattah El-Sisi constitutes a central and enduring theme in Political Science and political thought, particularly within Muslim-majority societies. This relationship has played a critical role in shaping the configuration and evolution of contemporary political and ideological currents.Al-Azhar as one of the oldest and most authoritative religious, academic, and historical institutions in the Islamic world, has exerted substantial influence over the production of ideas, belief systems, and socio-political transformations within Egypt, and at times across the broader region. Since the era of Gamal Abdel Nasser the role of Al-Azhar has undergone notable fluctuations, which can be analytically conceptualized as a sinusoidal pattern encompassing phases of cooperation, accommodation, silence, and confrontation with the state.These fluctuations are attributable, in part, to the institutional interests of Al-Azhar and, more importantly, to the varying degree of its autonomy vis-&amp;amp;agrave;-vis the state. Legal and constitutional frameworks&amp;amp;mdash;particularly Article 4 of the 2012 Constitution, Article 7 of the 2014 Constitution, and Law No. 103 of 1961&amp;amp;mdash;have functioned as key intervening variables shaping this relationship. Within this analytical framework, the Egyptian state is conceptualized as the independent variable, while the level of institutional autonomy of Al-Azhar constitutes the dependent variable.The central research question of this study is as follows: What role has Al-Azhar played in the political transformations of the Sisi era? More specifically, has the institution adopted a passive and indifferent stance, aligned itself with state policies, or engaged in a critical approach by challenging the laws, positions, and political practices of the Sisi administration? The authors seek to examine the nature of Al-Azhar&amp;amp;ndash;state relations and their implications, while also analyzing the broader political transformations of this period and exploring the factors underlying the societal acceptance and legitimacy of military rule in Egypt.Methodology: This study employs a qualitative research design, drawing upon library-based data collection, semi-structured interviews and discussions with subject-matter experts, and qualitative content analysis of relevant texts, documents, and legal sources. Conclusion: The findings indicate that Al-Azhar&amp;amp;rsquo;s interpretation of religion&amp;amp;ndash;state relations is grounded in a framework of &amp;amp;ldquo;relative expediency&amp;amp;rdquo; (maslaha), shaped by both institutional interests and the broader traditions of Sunni political thought. Within this framework, the role and positioning of Al-Azhar in relation to the Sisi government have not been fixed; rather, they have fluctuated between cooperation, strategic silence, and selective criticism.The relationship between Al-Azhar and the government of Abdel Fattah El-Sisi can be conceptualized as a sinusoidal pattern characterized by cycles of cooperation, alignment, silence, and confrontation. Across different phases of Sisi&amp;amp;rsquo;s rule, these patterns have varied in intensity and form; however, they ultimately converge toward a relatively coherent and stable trajectory of institutional cooperation and strategic alignment. Within this analytical configuration, Al-Azhar is conceptualized as the dependent variable, while the Egyptian state functions as the independent variable shaping the dynamics of interaction.Empirically, several key episodes illustrate this fluctuating relationship. One notable instance is the institutional confrontation over the issue of oral divorce, which reflects a broader epistemological and normative tension between tradition and modernity within Islamic jurisprudence. Another dimension is the period of strategic silence, particularly in the context of military dominance and the consolidation of the so-called &amp;amp;ldquo;deep state,&amp;amp;rdquo; where the Egyptian armed forces exercise extensive influence over multiple sectors, including agriculture, aviation, and maritime affairs. In contrast, periods of cooperation are most evident in joint state&amp;amp;ndash;religious initiatives aimed at combating extremism and promoting a discourse of religious moderation</description>
    </item>
    <item>
      <title>Trump’s Truth Social Framing of the 12-Day War Against Iran</title>
      <link>https://piaj.sbu.ac.ir/article_107320.html</link>
      <description>Extended Abstract
Introduction: The US and Israel have waged a long and subversive campaign against Iran ever since the 1979 Islamic Revolution that overthrew the US client, the Shah. This independence and determination of the Islamic Republic to be a subject of international relations, rather than an object of them represented a challenge to US geostrategic imperatives that underpin their strategy of global hegemony. Iran’s existence also represents a personal humiliation for the US and Israeli leadership who have for decades attempted unsuccessfully regime change the country and return it as an object of international relations as a client state. These background aspects are important in understanding how and why the June 2025 12-Day War against Iran took place, where a mixture of bluster and bluff in the information space was used to try and justify and legitimise the unjustifiable and illegitimate actions of the US and Israel. These actions took place during a period of formal negotiations between the US and Iran, which adds the immoral and unethical act of perfidy too. 
Method: Using framing theory this present article seeks to track Trump’s Truth Social posts during the kinetic phase of the 12-Day War. This is one of the primary means of Trump 2.0 in communicating with external audiences, which projects a mixture of bluster and bluff to overwhelm the cognitive reasoning of the target and to whip into an emotional frenzy his domestic support base as an indicator of presumed justification and legitimacy for his actions. Results and Discussion: It is a demonstration of emotionally embedded tactics that lack consistency or long-term strategy. The 12-Day War posts reflects this aspect, when Trump 2.0 assumed an easy military win against Iran, the framing exuded bluster and hubris, when it was understood eventually that the war was going badly for Israel and the US, the exit showed bluff and hubris. This is as much about supporting Trump 2.0’s exorbitant narcissistic ego as about the enforcement and realisation of the US’s geostrategic imperatives. 
Conclusion: The final reflection concerns the discussion, bringing together the data from Trump’s Truth Social posts and the theoretical and conceptual framework of the article to derive meaningful analysis and interpretations to contribute to the existing literature and theory. It demonstrates that the US as a declining power as the ability of Pax Americana to wield hard power effectively as in its heyday is more problematic. Hence Pax Americana and especially Trump, are attempting to use information power to bluff and bluster an opponent into submission as they are less capable of an effective measure of effect with coercive economic and military power. It also has a performative function of attempting to defend the ‘brand’ and ‘reputation’ of Trump as being an all powerful US president, for striking awe/fear in the international arena and wonder/devotion in the domestic arena. Trump is attempting to project himself as a wise and powerful political figure that is leading the revival of Pax Americana, and being able to achieve what no other US has been able to do. This accounts for the changing framing of the 12-Day War as he attempts to navigate a shifting public opinion.</description>
    </item>
    <item>
      <title>زیباشناسی در زیست اجتماعی- سیاسی سقراط</title>
      <link>https://piaj.sbu.ac.ir/article_107423.html</link>
      <description>مقدمه و اهداف: نسبت میان زیبایی، حقیقت و سیاست از بنیادی‌ترین مسائل فلسفه سیاسی کلاسیک است و اندیشه سقراط یکی از نخستین صورت‌بندی‌های فلسفی این نسبت را ارائه می‌کند. با وجود جایگاه برجسته سقراط در تاریخ اندیشه سیاسی، بیشتر پژوهش‌های انجام‌شده بر ابعاد اخلاقی، معرفت‌شناختی یا مسئله «سقراط تاریخی» تمرکز یافته‌اند و کمتر به مفهوم زیبایی در زیست سیاسی او و دلالت‌های آن برای فهم فضیلت، حقیقت، عدالت و حیات مدنی پرداخته‌اند. ازاین‌رو، مسئله اصلی این پژوهش آن است که حقیقت زیبایی در زیست سیاسی سقراط چگونه قابل تبیین است و این فهم چه نسبتی با فضیلت، گفت‌وگو، لوگوس و سامان سیاسی دارد؟ هدف پژوهش، تبیین مفهوم زیبایی در اندیشه سقراط و تحلیل نقش آن در شکل‌گیری زیست سیاسی فضیلت‌محور و نیز نشان دادن ظرفیت‌های این خوانش برای بازاندیشی در فلسفه سیاسی معاصر است. این پژوهش با تأکید بر پیوند میان زیست فردی و حیات جمعی، زیبایی را وصفی متعلق به آثار یا تجربه‌ای فردی تلقی نمی‌کند، بلکه آن را در نسبت با شیوه سخن گفتن، کنش ورزیدن و مواجهه سقراط با شهروندان بررسی می‌کند. بر این اساس، زیبایی سقراطی در پیوند با حقیقت و خیر، معیاری برای سنجش زیست سیاسی و امکان شکل‌گیری رابطه میان فرد، جامعه و امر سیاسی در نظر گرفته می‌شود.
روش‌: پژوهش حاضر از نوع کیفی و مبتنی بر تحلیل فلسفی ـ تفسیری است. چارچوب نظری و روش پژوهش بر هرمنوتیک فلسفی هانس گئورگ گادامر استوار است. بر این اساس، محاورات افلاطونی مرتبط با شخصیت سقراط، به‌ویژه دفاعیه سقراط، کریتون، ضیافت، جمهوری و فایدروس، با بهره‌گیری از مفاهیمی چون تاریخ‌مندی فهم، امتزاج افق‌ها و کاربست، بازخوانی و تحلیل شده‌اند. همچنین، به‌منظور رعایت ملاحظات روش‌شناختی، مسئله تمایز میان سقراط تاریخی و سقراط افلاطونی با اتکا به مطالعات معاصر سقراط‌پژوهی بررسی شده است تا اعتبار تفسیری تحلیل‌ها تقویت شود. در این رویکرد، متن فلسفی نه فقط سندی تاریخی، بلکه بخشی از سنتی زنده تلقی می‌شود که در گفت‌وگوی میان متن، سنت و افق مفسر، معانی تازه‌ای را آشکار می‌سازد.
یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که زیبایی در اندیشه سقراط نه وصفی صرفا هنری یا زیباشناختی، بلکه کیفیتی وجودی و سیاسی است که در پرتو خویشتن‌شناسی، فضیلت، گفت‌وگوی عقلانی، عدالت و التزام به حقیقت تحقق می‌یابد. از منظر سقراط، زیست سیاسی زیبا زمانی امکان‌پذیر است که کنش سیاسی بر تربیت اخلاقی، مسئولیت‌پذیری، مشارکت در گفت‌وگوی عقلانی و جست‌وجوی خیر مشترک استوار باشد. تحلیل هرمنوتیکی محاورات افلاطونی نیز نشان می‌دهد که اهمیت فلسفی سقراط تنها در بازسازی شخصیت تاریخی او خلاصه نمی‌شود، بلکه سنت سقراطی به‌عنوان افقی زنده و گشوده، همواره قابلیت تفسیر دوباره در پرتو مسائل جدید را حفظ می‌کند. 
نتیجه‌گیری: پژوهش حاضر نشان می‌دهد که مفهوم زیبایی در اندیشه سقراط چارچوبی نظری برای فهم پیوند میان اخلاق، حقیقت و سیاست فراهم می‌آورد و زیست سیاسی را بر پایه فضیلت و گفت‌وگوی عقلانی معنا می‌کند. نوآوری مقاله در آن است که با تلفیق هرمنوتیک فلسفی گادامر و مطالعات معاصر درباره سقراط تاریخی، زیبایی را نه صرفا مفهومی اخلاقی یا هنری، بلکه شیوه‌ای از زیست سیاسی تفسیر می‌کند. این خوانش، افزون بر غنا بخشیدن به مطالعات سقراط‌پژوهی و فلسفه سیاسی کلاسیک، افقی نظری برای بازاندیشی در نسبت اخلاق و سیاست، فرهنگ گفت‌وگو، فضیلت مدنی و مسئولیت شهروندی در اندیشه سیاسی معاصر، به‌ویژه در ایران، فراهم می‌آورد. از این منظر، زیبایی سقراطی پیوند میان خودسازی و مشارکت در جهان را آشکار می‌کند و نشان می‌دهد که سیاست گفت‌وگومحور، بدون پرورش فضیلت و مسئولیت شهروندی، تحقق نمی‌یابد.</description>
    </item>
    <item>
      <title>آثار تقابل روایت‌های هویتی روسیه و اوکراین در جنگ دو کشور</title>
      <link>https://piaj.sbu.ac.ir/article_107523.html</link>
      <description>چکیده
مقدمه و اهداف: جنگ اوکراین در 24 فوریه۲۰۲۲، نظم امنیتی اروپا را دگرگون کرد. در حالی‌که تحلیل‌های رایج بر عوامل ژئوپلیتیک مانند گسترش ناتو متمرکز شده‌اند، این مقاله استدلال می‌کند که ریشه‌های عمیق‌تر جنگ در لایه‌های هویتی و گفتمانی نهفته است. هدف اصلی این پژوهش، تبیین نقش تقابل روایت‌های هویتی روسیه و اوکراین در شکل‌گیری جنگ ۲۰۲۲ و شناسایی سازوکارهایی است که در جریان آن اختلاف‌های هویتی به بحران امنیتی و سپس به جنگ تمام‌عیار انجامید. پرسش اصلی آن است که تقابل روایت‏های هویتی مسکو و کی‌یف  پس از سال ۱۹۹۱ چگونه و از راه چه سازوکارهایی به جنگ فوریه ۲۰۲۲ انجامید. فرضیه پژوهش بر این استوار است که جنگ نتیجه یک زنجیره علی سه‌حلقه‌ای است: کنش‌های هویت‌ساز اوکراین در سه عرصه زبان، تاریخ و همگرایی با غرب (حلقه اول)؛ بازنمایی تدریجی این کنش‌ها در گفتمان روسیه از «همسایه» به «تهدید وجودی» (حلقه دوم) و تفسیر این تهدید در چارچوب ایدئولوژیک «جهان روسی » که جنگ را به عنوان «تنها گزینه» توجیه کرد (حلقه سوم).
روش‌ها:  این پژوهش با روش کیفی و رویکرد توصیفی-تحلیلی، در چارچوب نظریه سازه‌انگاری انجام شده است. داده‌ها از مسیر بررسی اسناد رسمی کرملین (سخنرانی‌های پوتین، لاوروف و قوانین زبانی و تاریخی اوکراین (قوانین ۱۹۸۹، ۲۰۱۹، اصلاحات قانون اساسی ۲۰۱۹) گردآوری شده است. روش تحلیل داده‌ها، ردیابی فرآیند  بوده که امکان شناسایی زنجیره علی میان سه حلقه فرضیه را فراهم آورده است. منابع مورد استفاده به سه دسته تقسیم شده‌اند: قوانین اوکراین، اسناد رسمی روسیه و پژوهش‌های پیشین.
یافته‌ها: حلقه اول نشان می دهد که اوکراین از اوایل دورۀ استقلال، پروژه هویت‌سازی منسجمی را در سه حوزه آغاز کرد: سیاست زبانی، سیاست تاریخی و همگرایی با غرب. این سه حوزه در تعامل با یکدیگر، هویتی اروپامحور و مستقل از روسیه ساختند. حلقه دوم نشان داد که این کنش‌های هویت‌ساز در گفتمان روسیه از الگویی سه‌مرحله‌ای پیروی کردند: دوره اول (۱۹۹۱-۲۰۱۳) بازنمایی به عنوان «همسایه نافرمان»؛ دوره دوم (۲۰۱۴-۲۰۲۱) بازنمایی به عنوان «خائن به پیوندهای برادرانه» و دوره سوم (۲۰۲۱-۲۰۲۲) بازنمایی به عنوان «تهدید وجودی»، «نونازی » و «اسب تروای آمریکا ». هر چه این بازنمایی به «تهدید وجودی» نزدیک‌تر می‌شد، هزینه نظامی‌گری برای روسیه کاهش می‌یافت. حلقه سوم نشان داد که بازنمایی «تهدید وجودی» به تنهایی برای شروع جنگ کافی نبود. این بازنمایی در چارچوب ایدئولوژیک «جهان روسی» تفسیر شد. مفاهیمی چون «کاته خون » (بازدارنده هرج‌ومرج)، «مردم تقسیم‌شده روس»، و «رنجش تاریخی» از فروپاشی شوروی، شبکه معنایی‌ای ساختند که در آن جنگ نه یک اقدام تهاجمی، بلکه یک «وظیفه دفاعی-تمدنی» و «تنها گزینه باقی‌مانده» در برابر تهدید وجودی اوکراینِ غرب‌گرا بازنمایی می‌شد.
نتیجه‌: جنگ فوریه ۲۰۲۲ نتیجه انباشت و تعامل سه حلقه علی بوده است: کنش‌های هویت‌ساز اوکراین، بازنمایی تدریجی آن در گفتمان روسیه و توجیه جنگ در چارچوب «جهان روسی». آنچه تغییر کرد، نه تنها موقعیت راهبردی اوکراین، بلکه معنای این موقعیت درون روایت‌های هویتی روسیه بود. تهدیدهای مادی از راه فرآیندهای معناسازی و دیگری‌سازی به «تهدیدهای وجودی» تبدیل شدند و این تبدیل، شرط لازم برای مشروعیت‌یابی جنگ تمام‌عیار بود.  این مطالعه نشان می‌دهد هرگونه راه‌حل پایدار و صلح‌آمیز برای بحران اوکراین، بدون درک عمیق ابعاد هویتی و گفتمانی این مناقشه ناقص خواهد بود. تا زمانی که روایت‌های هویتی متضاد از «خود» و «دیگری» بازتولید می‌شوند و تهدیدهای مادی در درون این روایت‌ها تفسیر می‌شوند، مدیریت مناقشه تنها با ابزارهای دیپلماتیک یا نظامی کافی نخواهد بود. صلح پایدار نیازمند بازتعریف متقابل مرزهای «خود» و «دیگری» است.</description>
    </item>
    <item>
      <title>رسانه‌های مصنوعی و الگوریتم‌های هوشمند؛ تهدیدی هستی‌شناختی برای حوزه‌ی عمومی در اندیشه‌ی هابرماس</title>
      <link>https://piaj.sbu.ac.ir/article_107588.html</link>
      <description>در عصر حاضر، ظهور هوش مصنوعی مولد و رسانه‌های مصنوعی، پارادایم حاکم بر عرصه سیاست را از دغدغه «دسترسی به اطلاعات» به بحران «اعتبارسنجی حقیقت» تغییر داده است. زیست‌جهان دموکراتیک که بر پایه تفاهم میان‌الاذهانی و کنش ارتباطی استوار است، اکنون با تهدیداتی هستی‌شناختی مواجه شده است. رسانه‌های مصنوعی یا دیپ‌فیک‌ها با تولید محتوای واقع‌گرایانه، مرز میان امر واقع و امر ساختگی را مخدوش کرده‌اند. مسئله اصلی این است که در فضای پسا-حقیقت، نه تنها دروغ جای حقیقت را می‌گیرد، بلکه «امکان تشخیص حقیقت» از بین می‌رود. این پژوهش با نگاهی انتقادی به دنبال واکاوی این دگرگونی بنیادین در حوزه عمومی است.
سؤالات پژوهش 
 گسترش رسانه‌های مصنوعی و الگوریتم‌های هوشمند چگونه از طریق تغییر ماهیت حقیقت و قطبی‌سازی افکار عمومی، کارآمدی و مشروعیت نظام‌های دموکراتیک را با چالش مواجه می‌کنند؟
۲. پیشینه پژوهش 
بررسی ادبیات تحقیق نشان‌دهنده تمرکز فزاینده بر پیامدهای مخرب هوش مصنوعی است. اولانیپکون (۲۰۲۴) بر این باور است که جعل عمیق، درستیِ روزنامه‌نگاری را فرسوده کرده و تأیید حقیقت را با دشواری مواجه ساخته است. ماهونی و چن (۲۰۲۴) به نقش دستکاری رسانه‌ای توسط هوش مصنوعی در انحراف افکار عمومی اشاره کرده‌اند. در سطح داخلی، نظری (۱۴۰۳) بر جنبه‌های امنیتی و پیش‌بینی تهدیدات تمرکز داشته و کرمی و متقی (۱۴۰۳) پتانسیل‌های دیپلماتیک این فناوری را سنجیده‌اند. با این حال، شکاف موجود در پیشینه، کمبود تحلیل‌های فلسفی-سیاسی با تکیه بر نظریه کنش ارتباطی هابرماس در مواجهه با هوش مصنوعی مولد است که این پژوهش به آن می‌پردازد.
۳. روش‌شناسی 
این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. گردآوری داده‌ها به شیوه کتابخانه‌ای و فیش‌برداری از منابع دست اول و دوم صورت گرفته است.
۴. یافته‌ها 
یافته‌های تحقیق در سه محور اصلی دسته‌بندی می‌شوند:
 بحران معرفت‌شناختی و سود سهام دروغگو: رسانه‌های مصنوعی با مخدوش کردن «ادعاهای صدق»، باعث شده‌اند که شهروندان در مواجهه با هر واقعیتی دچار تردید شوند. این وضعیت به سیاستمداران اجازه می‌دهد حتی حقایق مستند را با برچسب «ساخته شده توسط هوش مصنوعی» انکار کنند.
 مدیریت الگوریتمی و اتاق‌های پژواک: الگوریتم‌های توصیه‌گر با شخصی‌سازی افراطی اطلاعات، کاربران را در حباب‌های اطلاعاتی محصور کرده و امکان گفتگوی عقلانی میان گروه‌های مختلف اجتماعی را از بین برده‌اند که منجر به قطبی‌سازی شدید سیاسی شده است.
 زوال حوزه عمومی: حوزه عمومی که باید محل تلاقی آراء برای رسیدن به خیر عمومی باشد، توسط رسانه‌های مصنوعی به عرصه‌ای برای تولید انبوه اطلاعات نادرست تبدیل شده است که خروجی آن به جای مشروعیت، سردرگمی عمومی است.
۵. بحث 
در مقام بحث، می‌توان گفت هوش مصنوعی باعث نوعی «بازفئودالی شدن دیجیتال» در حوزه عمومی شده است. اگر در گذشته قدرت‌های اقتصادی و سیاسی حوزه عمومی را تهدید می‌کردند، امروزه قدرت‌های تکنولوژیک از طریق دستکاری شناختی، اراده آزاد شهروندان را هدف قرار داده‌اند. از منظر هابرماسی، کنش ارتباطی که بر پایه صداقت و درستی استوار است، در فضای مجازی جای خود را به کنش‌های استراتژیک و فریب‌کارانه داده است. هوش مصنوعی با شبیه‌سازی هویت‌های انسانی (بات‌ها و آواتارها)، امکان تشخیص «دیگریِ واقعی» را سلب کرده و در نتیجه، فرآیند دموکراسی که نیازمند شناسایی متقابل است، به بن‌بست رسیده است.
۶. نتیجه‌گیری 
نتیجه نهایی پژوهش حاکی از آن است که هوش مصنوعی مولد به عنوان یک «تکنولوژی ویرانگر»، بنیان‌های معرفتی دموکراسی را هدف گرفته است. برای مقابله با این روند، تنها راهکارهای فنی (مانند واترمارک کردن محتوا) کافی نیست، بلکه باید به دنبال تقویت «سواد رسانه‌ای انتقادی» و بازسازی نهادهای واسط در حوزه عمومی بود. دموکراسی در عصر هوش مصنوعی نیازمند بازگشت به اخلاق ارتباطی و ایجاد سنگرهایی در برابر استعمار دیجیتال زیست‌جهان است تا از تبدیل شدن شهروندان به سوژه‌های منفعلِ دستکاری‌شده جلوگیری شود.</description>
    </item>
    <item>
      <title>The Field of Meaning Competition: A Sociological Analysis of the Transformation of the Meaning of Life in Generation Z and Its Consequences on the Symbolic Order (2013-2023)</title>
      <link>https://piaj.sbu.ac.ir/article_107620.html</link>
      <description>Extended Abstract
Introducti:Cultural transformations in Iran during the past decade, concurrent with the expansion of the digital lifeworld, have profoundly reshaped the structures of meaning-making among younger generations. Generation Z, as the first cohort to be fully socialized within digital and online media environments, demonstrates distinctive patterns of experience, identity formation, and interpretation of the social world. These changes have not only influenced the individual sphere but have also penetrated institutional and structural dimensions, confronting traditional fields of meaning production with new competitive dynamics. The present study aims to explore the changing meanings of life among Iranian Generation Z between 2013 and 2023 and to analyze the implications of these changes for the symbolic order of society. The central question is how the transformation in this generation’s habitus has led to a reconfiguration of the fields of meaning and a shift in cultural authority patterns.
Methods:This qualitative and exploratory study is grounded in Pierre Bourdieu’s theoretical framework, particularly utilizing the concepts of field, habitus, capital, and symbolic violence. The research method combines meta-synthesis and meta-analysis of secondary data produced in the last decade. To this end, a systematic examination of credible Iranian studies in the areas of Generation Z, lifestyle, religiosity, cultural identity, and media consumption from 2013 to 2023 was conducted. The integrative analysis involved conceptual coding and analytical categorization at three levels micro, meso, and macro in order to reveal multilayered patterns of semantic transformation. The reliability of the findings was enhanced through constant comparison across multiple studies and by validating conceptual overlaps among them.
Results and Discussion:Findings indicate that, at the micro level, a distinct habitus is emerging among Generation Z, characterized by flexible individualism, autonomous agency, reflexivity, and a deep reliance on the digital sphere. In this configuration, the body and everyday lifestyle have become arenas for identity expression and symbolic resistance, challenging earlier forms of cultural surveillance and normative control. At the meso level, traditional fields of meaning production particularly those related to religion and gender are entering new states of symbolic competition. The transition from institutional religiosity to more individualized and fluid forms of spirituality, along with the redefinition of gender roles within social media contexts, has eroded the monopolistic meaning-making authority of formal institutions. At the macro level, these shifts have produced a reordering of cultural authority and a redistribution of symbolic capital: sources of cultural legitimacy have increasingly moved from hierarchical, top-down structures to horizontal and interactive networks. Consequently, conventional tools of socialization and value transmission have lost much of their effectiveness when confronted with the fluid, decentralized habitus of this generation.
Conclusions:The overall findings suggest that Iranian society is experiencing a “field of competition for meaning” in which Generation Z acts as an active agent in redefining the boundaries of symbolic legitimacy. A continued reliance on unidirectional and hierarchical modes of value transmission is likely to diminish social capital and deepen intergenerational divides. Conversely, a transition toward symbolic negotiation, recognition of semantic plurality, and a more equitable redistribution of symbolic capital can foster the reconstruction of social cohesion amid ongoing transformations. Therefore, effective cultural policymaking requires a nuanced understanding of the dynamics of emerging meaning fields and an acknowledgment of the active, creative role of new generations in producing and redefining meaning.</description>
    </item>
    <item>
      <title>الگوی سوسیال دموکراسی ملی-مذهبی؛ تحلیلی بر سفر و استحاله اندیشه در بستر انقلاب مشروطه</title>
      <link>https://piaj.sbu.ac.ir/article_107625.html</link>
      <description>مقدمه و اهداف: انقلاب مشروطه نقطه عطفی در تاریخ فکری ایران بود که بستر ورود گفتمان‌های نوین، از جمله سوسیال دموکراسی را فراهم کرد. در بررسی این ورود، پژوهش‌های پیشین غالباً متأثر از رویکرد &amp;amp;laquo;اختصاصی‌گرا&amp;amp;raquo; بوده و بر این باورند که جامعه ایرانی فاقد بستر لازم برای درک اصیل این اندیشه بود و مواجهه با آن نوعی &amp;amp;laquo;سوءتفاهم&amp;amp;raquo; یا &amp;amp;laquo;کپی‌برداری ناقص&amp;amp;raquo; بوده است. هدف اصلی این پژوهش، عبور از این رویکرد تقلیل‌گرایانه و تبیین فرآیند ورود، استقرار و دگرگونی اندیشه سوسیال دموکراسی در بستر مشروطه است. مقاله در پی آن است تا با بهره‌گیری از نظریه &amp;amp;laquo;سفر نظریه‌ها&amp;amp;raquo;ی ادوارد سعید، نشان دهد که سوسیال دموکراسی در ایران دچار استحاله شده و به گفتمانی بومی و مستقل تحت عنوان &amp;amp;laquo;سوسیال دموکراسی ملی-مذهبی&amp;amp;raquo; تبدیل شده است.&#13;
روش‌: این پژوهش با اتخاذ روش تحلیل تاریخی-مفهومی و رویکردی کیفی-تفسیری انجام شده است. جامعه آماری و ابزار گردآوری داده‌ها، متون و اسناد دست‌اول دوره مشروطه شامل اسناد درونی &amp;amp;laquo;فرقه اجتماعیون عامیون قفقازیه&amp;amp;raquo;، &amp;amp;laquo;مرامنامه مشهد&amp;amp;raquo; و محتوای سه روزنامه کلیدی &amp;amp;laquo;الجمال&amp;amp;raquo;، &amp;amp;laquo;صوراسرافیل&amp;amp;raquo; و &amp;amp;laquo;مساوات&amp;amp;raquo; است. فرآیند تحلیل داده‌ها، بر پایه چارچوب نظری ادوارد سعید و پیگیری مراحل چهارگانه سفر نظریه (خاستگاه، گذار، شرایط پذیرش، و استحاله) با تمرکز بر مفاهیم کلیدی &amp;amp;laquo;اهلی شدن&amp;amp;raquo; و &amp;amp;laquo;نظریه متجاوزانه&amp;amp;raquo; صورت گرفته است.&#13;
یافته‌ها: تحلیل مقاله نشان می‌دهد که سوسیال دموکراسی در سفر به ایران مراحل متفاوتی را طی کرد. در مرحله &amp;amp;laquo;خاستگاه و گذار&amp;amp;raquo; (از اروپا تا قفقاز)، نظریه با رادیکالیسمی خشن، ماتریالیستی و نامتناسب با بافت کشاورزی و مذهبی ایران وارد مرزها شد. در مرحله &amp;amp;laquo;شرایط پذیرش&amp;amp;raquo; (نشست مشهد)، نظریه برای بقا و جلوگیری از انزوا، دست به استراتژی &amp;amp;laquo;اهلی شدن&amp;amp;raquo; زد؛ به این معنا که خواسته‌های رادیکال اقتصادی (مانند مصادره اراضی) را تعدیل کرد، اصلاحات سیاسی را پیش‌شرط تحقق عدالت اجتماعی دانست و برای کسب مشروعیت، زبان اسلام را به کار بست. در مرحله &amp;amp;laquo;استحاله و دگرگونی&amp;amp;raquo;، این نظریه به یک طیف چندصدایی تبدیل شد: روزنامه الجمال با اسلامیزه کردن مفاهیم (قانون=حکم خدا)، روایت کاملاً اهلی و دفاعی ارائه داد؛ صوراسرافیل با نواندیشی دینی، به یک &amp;amp;laquo;نظریه متجاوزانه&amp;amp;raquo; بدل شد که از الگوی اروپایی نیز رادیکال‌تر بود؛ و مساوات با وارونگی اولویت‌ها (تقدم عدالت بر آزادی)، وجه رادیکال و طبقاتی نظریه را احیا کرد.&#13;
نتایج: نتایج این پژوهش حاکی از آن است که مجموعه مواضع نهایی سوسیال دموکراسی در ایران، یک ایدئولوژی یکپارچه و کپی‌شده نبود، بلکه گفتمانی پویا و چندصدایی بود که بر خلاف فرض رایج، سفر نه تنها آن را &amp;amp;laquo;خفیف&amp;amp;raquo; نکرد، بلکه در مواردی به واسطه بومی‌سازی، قدرت انتقادی آن را (به شکل نظریه متجاوزانه) افزایش داد. ویژگی‌های بارز این گفتمان دگرگون‌شده عبارتند از: تغییر دشمن‌شناسی از بورژوازی به استبداد داخلی و استعمار خارجی، کارکردی شدن دین (از مانع شناختی به موتور مشروعیت‌بخش)، و حفظ عدالت اجتماعی به عنوان هسته ثابت. در نتیجه، ورود سوسیال دموکراسی به ایران یک سوءتفاهم تاریخی نبود، بلکه فرآیندی ضروری و استراتژیک برای پیوند سه عنصر عدالت اجتماعی، آزادی سیاسی و  هویت ملی-مذهبی بود که میراثی ناتمام اما تأثیرگذار و دارای تداوم در جنبش‌های بعدی (مانند جنبش جنگل، نهضت خداپرستان سوسیالیست، جبهه ملی) در تاریخ فکری ایران برجای گذاشت.</description>
    </item>
    <item>
      <title>شفافیت در فرایند سیاستگذاری؛ بررسی الزامات و چالش‌ها</title>
      <link>https://piaj.sbu.ac.ir/article_107655.html</link>
      <description>شفافیت در دهه‌های اخیر به یکی از ارکان اصلی حکمرانی مطلوب، ارتقای پاسخگویی و افزایش مشروعیت تصمیم‌های عمومی تبدیل شده است. گسترش قوانین دسترسی به اطلاعات، توسعه دولت باز و افزایش تقاضای شهروندان برای نظارت بر عملکرد نهادهای عمومی، اهمیت بررسی نقش شفافیت در فرایند سیاستگذاری را دوچندان کرده است. این مقاله مهم‌ترین رویکردهای نظری و شواهد تجربی درباره الزامات و چالشهای شفافیت در سیاستگذاری عمومی را بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که شفافیت از طریق کاهش عدم تقارن اطلاعاتی میان شهروندان، سیاستگذاران و مجریان، تقویت پاسخگویی، افزایش اعتماد عمومی، ارتقای مشروعیت تصمیم‌ها و بهبود عملکرد نهادهای عمومی می‌تواند کیفیت سیاستگذاری را بهبود بخشد. در عین حال، اثربخشی شفافیت به عواملی مانند کیفیت اطلاعات، وجود سازوکارهای اجرایی و نظارتی، مشارکت جامعه مدنی، ظرفیت نهادی و نحوه ارائه اطلاعات وابسته است و شفافیت به‌تنهایی تضمین‌کننده بهبود عملکرد نیست. در مجموع، نتایج نشان می‌دهد که شفافیت زمانی بیشترین اثربخشی را دارد که به‌عنوان بخشی از یک نظام حکمرانی جامع و در تعامل با سایر نهادها و ابزارهای سیاستی به کار گرفته شود، نه صرفاً به‌عنوان انتشار اطلاعات. شفافیت در دهه‌های اخیر به یکی از ارکان اصلی حکمرانی مطلوب، ارتقای پاسخگویی و افزایش مشروعیت تصمیم‌های عمومی تبدیل شده است. گسترش قوانین دسترسی به اطلاعات، توسعه دولت باز و افزایش تقاضای شهروندان برای نظارت بر عملکرد نهادهای عمومی، اهمیت بررسی نقش شفافیت در فرایند سیاستگذاری را دوچندان کرده است. این مقاله مهم‌ترین رویکردهای نظری و شواهد تجربی درباره الزامات و چالشهای شفافیت در سیاستگذاری عمومی را بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که شفافیت از طریق کاهش عدم تقارن اطلاعاتی میان شهروندان، سیاستگذاران و مجریان، تقویت پاسخگویی، افزایش اعتماد عمومی، ارتقای مشروعیت تصمیم‌ها و بهبود عملکرد نهادهای عمومی می‌تواند کیفیت سیاستگذاری را بهبود بخشد. در عین حال، اثربخشی شفافیت به عواملی مانند کیفیت اطلاعات، وجود سازوکارهای اجرایی و نظارتی، مشارکت جامعه مدنی، ظرفیت نهادی و نحوه ارائه اطلاعات وابسته است و شفافیت به‌تنهایی تضمین‌کننده بهبود عملکرد نیست. در مجموع، نتایج نشان می‌دهد که شفافیت زمانی بیشترین اثربخشی را دارد که به‌عنوان بخشی از یک نظام حکمرانی جامع و در تعامل با سایر نهادها و ابزارهای سیاستی به کار گرفته شود، نه صرفاً به‌عنوان انتشار اطلاعات. شفافیت در دهه‌های اخیر به یکی از ارکان اصلی حکمرانی مطلوب، ارتقای پاسخگویی و افزایش مشروعیت تصمیم‌های عمومی تبدیل شده است. گسترش قوانین دسترسی به اطلاعات، توسعه دولت باز و افزایش تقاضای شهروندان برای نظارت بر عملکرد نهادهای عمومی، اهمیت بررسی نقش شفافیت در فرایند سیاستگذاری را دوچندان کرده است. این مقاله مهم‌ترین رویکردهای نظری و شواهد تجربی درباره الزامات و چالشهای شفافیت در سیاستگذاری عمومی را بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که شفافیت از طریق کاهش عدم تقارن اطلاعاتی میان شهروندان، سیاستگذاران و مجریان، تقویت پاسخگویی، افزایش اعتماد عمومی، ارتقای مشروعیت تصمیم‌ها و بهبود عملکرد نهادهای عمومی می‌تواند کیفیت سیاستگذاری را بهبود بخشد. در عین حال، اثربخشی شفافیت به عواملی مانند کیفیت اطلاعات، وجود سازوکارهای اجرایی و نظارتی، مشارکت جامعه مدنی، ظرفیت نهادی و نحوه ارائه اطلاعات وابسته است و شفافیت به‌تنهایی تضمین‌کننده بهبود عملکرد نیست. در مجموع، نتایج نشان می‌دهد که شفافیت زمانی بیشترین اثربخشی را دارد که به‌عنوان بخشی از یک نظام حکمرانی جامع و در تعامل با سایر نهادها و ابزارهای سیاستی به کار گرفته شود</description>
    </item>
    <item>
      <title>واکاوی شکنندگی معماری نظم در سازه کنترل خاورمیانه</title>
      <link>https://piaj.sbu.ac.ir/article_107666.html</link>
      <description>مقدمه و اهداف: خاورمیانه یکی از ناپایدارترین مناطق سیستم‌بین‌الملل است که بی‌ثباتی در آن به‌شکل مزمن و ساختاری بازتولید می‌شود. این وضعیت را باید برآیند معماری شکننده نظم منطقه‌ای تلقی کرد. هدف اصلی این مقاله، تبیین ریشه‌های شکنندگی نظم در خاورمیانه و شناسایی سازوکارهای بازتولید آن در سازه کنترل نظم منطقه‌ای است. 
روش‌ها: پژوهش از نوع بنیادی بوده و با رویکردی ترکیبی روش تحلیل تاریخی_ساختاری و تحلیل پویایی‌های سیستم را به منظور تحلیل دادها ترکیب می‌کند. این روش با تکیه بر چارچوب سیستم‌های پیچیده رابرت جرویس، خاورمیانه را به‌عنوان سیستم باز، غیرخطی و درهم‌تنیده بررسی می‌کند. فرایند پژوهش شامل گردآوری داده‌های کیفی، شناسایی متغیرهای بنیادین در سه سطح (درونی، میانی و بیرونی)، تحلیل سازوکارهای بازخورد، قفل‌شدگی سیستمی و وابستگی به مسیر به عنوان سازوکارهای بازتولید شکنندگی نظم در خاورمیانه و در نهایت ترسیم مدل سیستمی معماری شکننده نظم در منطقه است.
یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بی‌ثباتی خاورمیانه حاصل برهم‌کنش بازخوردی متغیرها در سه سطح درونی، میانی و بیرونی است. در سطح درونی، تداخل شبکه‌های ژئوپلیتیکی، ژئواکونومیکی و ژئوکالچری، قطبی‌شدن قدرت، تنش‌های هویتی و عدم تعادل‌های ساختاری، زمینه شکل‌گیری نظم‌های فرعی متعارض و شکننده را فراهم می‌کنند. در سطح میانی، ناکارکردی رژیم‌های امنیتی منطقه‌ای، سیالیت صف‌بندی‌ها، تنوع تهدیدات و روابط رقابتی میان بازیگران، چرخه‌های بی‌اعتمادی و موازنه‌سازی متقابل را تشدید می‌کنند. در سطح بیرونی نیز مداخله قدرت‌های فرامنطقه‌ای، افول هژمونی آمریکا و تغییر جهت‌گیری راهبردی واشنگتن به‌سوی منطقه پاسیفیک به ایجاد شبکه‌های امنیتی متخلخل و افزایش رقابت بر سر کنترل نظم منطقه‌ای انجامیده است. تحولات اخیر از جمله بحران ۷ اکتبر ۲۰۲۳، جنگ‌های ۱۲ و ۴۰ روزه و تضعیف چتر امنیتی آمریکا، بر پیچیدگی و تشدید این وضعیت افزوده‌اند.
تحلیل سیستمی همچنین نشان می‌دهد که این متغیرها به‌صورت مستقل عمل نمی‌کنند. بلکه از طریق روابط غیرخطی، آثار زنجیره‌ای و حلقه‌های بازخوردی بر یکدیگر تأثیر می‌گذارند. معمای امنیت و مارپیچ خصومت، چرخه‌های تشدیدشونده رقابت و بی‌اعتمادی را شکل می‌دهند. درحالی‌که الگوی دومینو، پیامدهای بحران‌ها را به سایر بخش‌های شبکه منطقه‌ای منتقل می‌کند. هم‌زمان، وابستگی به مسیر و قفل‌شدگی سیستمی، هزینه تغییر الگوهای تثبیت‌شده را افزایش داده و امکان خروج بازیگران منطقه از چرخه‌های ناکارآمد رقابت و موازنه‌سازی را محدود می‌سازند.
نتیجه‌گیری: شکنندگی معماری نظم خاورمیانه نه صرفاً پیامد بحران‌های مقطعی یا خطاهای تاکتیکی بازیگران، بلکه محصول ساختار درهم‌تنیده و سازوکارهای خودبازتولیدکننده سیستم منطقه‌ای است. تداخل شبکه‌های متعارض، ضعف ترتیبات نهادی و غلبه منطق رقابت صفرجمع، شرایطی ایجاد کرده‌اند که در آن اقدامات امنیت‌ساز بازیگران می‌توانند از طریق واکنش متقابل رقبا، به تشدید ناامنی و تضعیف تعادل موجود منجر شوند. در چنین وضعیتی، حتی تغییر در توزیع قدرت یا کاهش حضور یک قدرت فرامنطقه‌ای نیز لزوماً به شکل‌گیری نظم پایدار نمی‌انجامد. زیرا خلأهای امنیتی و رقابت بر سر بازتعریف قواعد نظم می‌توانند چرخه‌های تازه‌ای از بی‌ثباتی ایجاد کنند. بنابراین، کاهش شکنندگی منطقه‌ای مستلزم عبور از الگوهای رقابت و موازنه‌سازی صرف و توجه به سازوکارهای ساختاری بازتولید بحران، تقویت ظرفیت‌های نهادی مدیریت تعارض و بازنگری در ترتیبات امنیتی منطقه‌ای است. تا زمانی که منطق حاکم بر معماری نظم بر تقابل صفرجمع و تعادل‌های موقت استوار باشد، قفل‌شدگی سیستمی تداوم خواهد یافت و بی‌ثباتی به‌عنوان ویژگی ساختاری سازه کنترل نظم خاورمیانه بازتولید خواهد شد.</description>
    </item>
    <item>
      <title>سیاست‌های بازیگران خارجی در تشدید ِخشونت‌ها در اعتراضات سیاسی 1404 (با تاکید بر روان شناسی سیاسی)</title>
      <link>https://piaj.sbu.ac.ir/article_107685.html</link>
      <description>مقدمه و اهداف: اعتراضات سیاسی دی‌ماه ۱۴۰۴ ایران در مقایسه با اعتراضات پیشین، با سطح بالاتری از خشونت فیزیکی، تخریب اموال عمومی و درگیری‌های مسلحانه همراه بود که تبیین جامع آن فراتر از عوامل درون‌زا، نیازمند واکاوی ابعاد فراملی است. هدف اصلی این پژوهش، تحلیل و تبیین سیاست‌های بازیگران خارجی در تشدید خشونت‌ها در اعتراضات سال ۱۴۰۴ از منظر روان‌شناسی سیاسی است. مسئله اساسی تحقیق عبور از روایت‌های تک‌بعدی (انکار مطلق نقش خارجی یا تقلیل همه‌چیز به کارگردانی بیرونی) و تبیین این موضوع است که چگونه سیاست‌های خارجی در سطوح مختلف، بسترهای روانی و اجتماعی لازم را برای تبدیل نارضایتی‌های مدنی به رفتارهای خشونت‌آمیز فراهم ساخته‌اند. در این راستا، سؤال اصلی پژوهش این است که: «سیاست‌های بازیگران خارجی در تشدید خشونت‌ها در اعتراضات سیاسی ایران در سال ۱۴۰۴، از منظر روان‌شناسی سیاسی چگونه قابل تبیین است؟» 
روش ها:این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد کیفی انجام شده است. گردآوری داده‌ها و اطلاعات با استفاده از منابع کتابخانه‌ای، اسناد، مقالات علمی و تحلیل محتوای بسترها و رسانه‌های اینترنتی صورت گرفته است. چارچوب نظری این مطالعه بر مبنای تلفیقی از نظریه خشونت ساختاری یوهان گالتونگ، چارچوب امنیتی‌سازی باری بوزان، نظریه چارچوب‌بندی اروینگ گافمن و مفاهیم روان‌شناسی سیاسی از جمله غیرانسانی‌سازی کلمن، عادی‌سازی خشونت و رادیکال‌سازی دیجیتال استوار است تا مکانیسم‌های اثرگذاری سیاست‌های خارجی را در سه سطح کلان، میانی و خرد تحلیل کند. انتخاب این چارچوب نظری به پژوهش امکان می‌دهد که پیوند میان ساختارهای کلان قدرت، تولید معنا در رسانه‌ها و کنش‌گری فردی در فضای دیجیتال به‌صورت منسجم تبیین شود.
یافته‌ها:یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مداخله خارجی فرآیندی صرفاً سخت‌افزاری نیست، بلکه در قالب یک «مهندسی روان‌شناختی چندسطحی» اعمال شده است. در سطح کلان، سیاست‌های فشار اقتصادی و امنیتی‌سازی (مانند تحریم‌های همه‌جانبه) به‌عنوان ابزار خشونت ساختاری عمل کرده و با تضعیف معیشت، ایجاد تورم و فقر، حس «استیصال» و «ناامیدی» را در جامعه تشدید کرده‌اند؛ این امر آستانه تحمل روانی را کاهش داده و پتانسیل تبدیل اعتراض به خشونت را بالا برده است. در سطح میانی، سیاست‌های رسانه‌ای و روایت‌سازی از طریق قاب‌بندی‌های دوقطبی (خیر و شر) و غیرانسانی‌سازی طرفین، تابوی خشونت را در ذهن کنشگران شکسته و براساس آن خشونت خود را توجیه و اقدامی قهرمانانه می دانند. در سطح خرد، سیاست‌های ارتباطی و الگوریتمی در بسترهای دیجیتال با ارائه آموزش‌های عملی خشونت و پدیده فردزدایی، رادیکال‌سازی سریع کاربران و عادی‌سازی رفتارهای خشن را تسهیل کرده‌اند. 
نتیجه‌گیری:نتایج پژوهش حاکی از آن است که سیاست‌های بازیگران خارجی در قالب یک استراتژی جنگ ترکیبی، با هم‌افزایی سطوح ساختاری، گفتمانی و دیجیتال، به تشدید خشونت در اعتراضات ۱۴۰۴ منجر شده‌اند. این سیاست‌ها با تخریب سرمایه اجتماعی و امنیت روانی، در پی ایجاد شکاف‌های هویتی عمیق و قطبی‌سازی شدید جامعه با هدف تولید خلاء قدرت و هرج‌ومرج مداوم بوده‌اند. از این رو، مقابله با این پدیده مستلزم درک ابعاد روان‌شناختی این سیاست‌ها و اتخاذ رویکردی چندلایه شامل بهبود شرایط اقتصادی، بازسازی اعتماد عمومی، تقویت تاب‌آوری روانی و ارتقای سواد رسانه‌ای در جامعه است. بر این اساس، مواجهه مؤثر با این الگو تنها با سیاست‌های بازدارنده ممکن نیست، بلکه به راهبردی تلفیقی در سطح اقتصادی، رسانه‌ای و فرهنگی نیاز دارد.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Iran&amp;#039;s National Information Network as Cognitive-Security Infrastructure under Sanctions and Wartime Crisis (2019-2025)</title>
      <link>https://piaj.sbu.ac.ir/article_107704.html</link>
      <description>Introduction
The rapid diffusion of generative artificial intelligence has turned human cognition into a contested strategic domain. International Relations (IR) scholarship increasingly conceptualizes cognitive warfare as the deliberate shaping of perception, belief and decision-making, and links it to the geopolitics of chips, cloud, data and platforms. Yet this literature remains centered on the United States, China, Russia and NATO, and offers few theory-informed accounts of how sanctioned, non-Western states defend their information spaces. Iran is a conspicuous gap: its internet throttling, localization policies and the National Information Network (NIN) have been studied mainly as instruments of censorship or economic policy, rarely as components of a national cognitive-security strategy. This article asks how, and with what consequences, the NIN has functioned as cognitive-security infrastructure under sanctions and during the crisis episodes of 2019-2025. The hypothesis is that, through a securitizing move that equates the information space with sovereign territory, the NIN has been progressively transformed from a connectivity project into a layered instrument of cognitive sovereignty whose security gains are systematically accompanied by legitimacy and economic costs.
Methods
The study adopts a qualitative, theory-guided design with three components. First, a structured review of a 94-record literature corpus on AI-enabled cognitive warfare, AI geopolitics, digital sovereignty and Iranian security establishes the research gap. Second, process tracing is applied to three crisis episodes: the November 2019 unrest, the 2022 nationwide protests and the June 2025 Iran-Israel war. Each episode is coded on an ordinal scale (0-4) across four control instruments. Third, a structured, focused comparison situates Iran relative to the European, Chinese and American models of digital sovereignty along five dimensions. The analytical framework, termed cognitive-security sovereignty, integrates securitization theory, the bordering approach to digital sovereignty and Iranian strategic culture.
Results and discussion
The review shows that only 16 of 94 records (17%) focus on Iran and none directly examines AI-enabled cognitive operations in Persian-language crisis environments. Process tracing reveals a clear escalation and sophistication of control: the composite control index rises from 2.75 in 2019 to 3.25 in 2022 and 4.00 in 2025. More importantly, the logic of control shifts from blunt disconnection toward staged throttling, protocol suppression and whitelisting combined with domestic platform substitution, so that the NIN increasingly operates as a cognitive border rather than an on/off switch. The comparative analysis places Iran closest to the Chinese security-first model on content control and localization, but with markedly lower infrastructural autonomy and external interoperability, a combination shaped by sanctions. The result is a sovereignty-legitimacy dilemma: the instruments that buffer society from hostile narratives and preserve the continuity of domestic services also generate household economic losses, widespread circumvention and erosion of epistemic trust, which adversaries can exploit.
Conclusions
The NIN should be understood neither as a purely technical project nor as mere censorship, but as a sanctions-conditioned form of cognitive-security infrastructure whose effectiveness depends less on the depth of control than on the legitimacy of its use. The article contributes a non-Western case and a transferable framework to IR debates on cognitive warfare, and recommends a shift from disconnection-centered defense toward resilience built on transparency, legal time limits, verified domestic information hubs and AI-assisted detection of synthetic content.</description>
    </item>
    <item>
      <title>هوش مصنوعی و ثبات راهبردی در خاورمیانه: تحلیل سازوکارهای اثرگذاری</title>
      <link>https://piaj.sbu.ac.ir/article_107714.html</link>
      <description>مقدمه و اهداف: هوش مصنوعی در حال ایجاد تغییرات بنیادین در عرصه امنیت بین‌الملل و منطقه‌ای است. برخلاف فناوری‌های نظامی سنتی که بیشتر منجر به افزایش قدرت تخریب یا توسعه سامانه‌های تسلیحاتی می‌شد، هوش مصنوعی با اثرگذاری بر فرایندهای جمع‌آوری اطلاعات، تحلیل داده‌ها، تصمیم‌سازی، فرماندهی و کنترل، در حال تغییر بنیان‌های شناختی بازدارندگی و ثبات راهبردی است. این تحولات به‌ویژه در مناطق بحران‌خیز مانند خاورمیانه، که با رقابت‌های ژئوپلیتیکی، بی‌اعتمادی متقابل، ضعف سازوکارهای مدیریت بحران و فقدان رژیم‌های کنترل تسلیحات مواجه است، پیامدهای عمیق‌تری بر جای می‌گذارد. هدف اصلی این پژوهش، تبیین سازوکارهای اثرگذاری هوش مصنوعی بر ثبات راهبردی و بررسی آن در خاورمیانه است. 
روش‌ها: این پژوهش با رویکردی کیفی و با بهره‌گیری از روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شده است. داده‌های مورد استفاده از طریق مطالعه اسناد، منابع علمی، گزارش‌های معتبر بین‌المللی و ادبیات نظری مرتبط با هوش مصنوعی، بازدارندگی و ثبات راهبردی گردآوری شده است. همچنین ویژگی‌های خاص محیط امنیتی خاورمیانه، از جمله تعدد کنشگران دولتی و غیردولتی، رقابت‌های ژئوپلیتیکی، تهدیدات سایبری و فقدان نهادهای مدیریت بحران، به‌عنوان عوامل زمینه‌ای در تحلیل پیامدهای این فناوری مورد توجه قرار گرفته‌اند.
یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان می‌دهد که هوش مصنوعی از سه سازوکار اصلی بر ثبات راهبردی اثر می‌گذارد. نخست، با افزایش توان تحلیل کلان‌داده‌ها، توسعه سامانه‌های نظارتی هوشمند، ارتقای دقت شناسایی اهداف و تقویت سامانه‌های هشدار زودهنگام، سطح آگاهی موقعیتی دولت‌ها را افزایش می‌دهد. اگرچه این امر می‌تواند عدم قطعیت اطلاعاتی را کاهش دهد، اما همزمان با کاهش ابهام راهبردی، نگرانی نسبت به آسیب‌پذیری دارایی‌های راهبردی را افزایش داده و معمای امنیتی را تشدید می‌کند. دوم، هوش مصنوعی چرخه جمع‌آوری اطلاعات، تحلیل، تصمیم‌گیری و اقدام را فشرده ساخته و زمان تصمیم‌گیری رهبران سیاسی و نظامی را کاهش می‌دهد؛ موضوعی که احتمال خطاهای محاسباتی، تصمیم‌گیری شتاب‌زده و تشدید ناخواسته بحران‌ها را افزایش می‌دهد. سوم، این فناوری از طریق افزایش قابلیت کشف، رهگیری و هدف‌یابی دارایی‌های راهبردی، بقاپذیری نیروهای بازدارنده را متاثر ساخته و انگیزه اقدام پیش‌دستانه یا اتخاذ دکترین‌های تهاجمی‌تر را تقویت می‌کند. یافته‌ها همچنین نشان می‌دهد که در خاورمیانه، به دلیل فقدان ترتیبات امنیتی موثر، نبود سازوکارهای اعتمادساز، رقابت فزاینده میان قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای و سرمایه‌گذاری گسترده کنشگران در توسعه سامانه‌های هوشمند، آثار بی‌ثبات‌کننده هوش مصنوعی نسبت به سایر مناطق جهان شدیدتر خواهد بود.
نتیجه‌گیری: می‌توان گفت که هوش مصنوعی ذاتا فناوری بی‌ثبات‌کننده‌ای نیست، بلکه آثار آن تابع شرایط محیط امنیتی و نحوه حکمرانی بر این فناوری است. این فناوری در کنار ظرفیت‌هایی همچون افزایش دقت اطلاعات، ارتقای کیفیت تصمیم‌سازی و بهبود مدیریت بحران، در صورت نبود قواعد شفاف، نهادهای موثر و اعتماد متقابل، می‌تواند به عاملی برای تشدید رقابت‌های امنیتی، افزایش سوءبرداشت‌های راهبردی و کاهش ثبات منطقه‌ای تبدیل شود. در نتیجه، مدیریت پیامدهای راهبردی هوش مصنوعی مستلزم آن است که توسعه فناورانه همزمان با سازوکارهای نظارت، شفافیت و کنترل ریسک پیش رود. ازاین‌رو، آینده ثبات راهبردی در خاورمیانه بیش از آنکه به سرعت توسعه فناوری هوش مصنوعی وابسته باشد، به توانایی دولت‌های منطقه در ایجاد گفت‌وگوهای امنیتی، تدوین قواعد مشترک برای کاربرد مسئولانه هوش مصنوعی، توسعه سازوکارهای اعتمادساز، تقویت مدیریت بحران و حفظ نقش معنادار انسان در تصمیم‌گیری‌های راهبردی بستگی دارد.</description>
    </item>
    <item>
      <title>جایگاه حکمرانی هوش مصنوعی در سیاست‌گذاری کلان ایران: تحلیل اسناد بالادستی دولت هوشمند ایران با چارچوب‌های بین‌المللی</title>
      <link>https://piaj.sbu.ac.ir/article_107715.html</link>
      <description>مقدمه و اهداف: توسعه هوش مصنوعی در کشورها مستلزم وجود نظام حکمرانی مناسب و بررسی همه جانبه ابعاد آن است تا مسائلی مانند نقض حریم خصوصی، تبعیض الگوریتمی، کاهش شفافیت، ضعف پاسخگویی و تهدید حقوق شهروندان کاهش یابد. در این راستا، مفهوم حکمرانی هوش مصنوعی به‌عنوان یکی از ارکان اصلی تحول دیجیتال دولت، در سال‌های اخیر به‌تدریج جایگاه خود را در اسناد بالادستی جمهوری اسلامی ایران پیدا کرده است.  بدین منظور، پژوهش حاضر با هدف تحلیل جایگاه حکمرانی هوش مصنوعی در سیاست‌گذاری کلان جمهوری اسلامی ایران و مقایسه آن با مهم‌ترین چارچوب‌های بین‌المللی انجام شده است. 
روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، کیفی است و با رویکرد تحلیل محتوای کیفی جهت‌دار و مطالعه تطبیقی انجام شده است. امعه پژوهش شامل تمامی اسناد رسمی و مصوبات ملی مرتبط با حکمرانی هوش مصنوعی، دولت هوشمند و تحول دیجیتال در جمهوری اسلامی ایران بود. کل متن اسناد مذکور بررسی شدند و نمونه‌گیری استفاده نشد. داده‌ها از طریق مطالعه اسنادی و با بررسی اسناد بالادستی مرتبط با دولت هوشمند، تحول دیجیتال و هوش مصنوعی در ایران گردآوری و با سه چارچوب بین‌المللی شامل اصول هوش مصنوعی سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، توصیه‌نامه اخلاق هوش مصنوعی یونسکو و قانون هوش مصنوعی اتحادیه اروپا مقایسه شدند. اسناد با استفاده از مقوله‌های از پیش تعیین‌شده حکمرانی هوش مصنوعی کدگذاری و یافته‌ها در قالب ماتریس تطبیقی تحلیل شدند.
یافته‌های پژوهش: بر اساس یافته‌های پژوهش، ابعاد اصلی حکمرانی هوش مصنوعی در اسناد ملی شامل چارچوب حقوقی، اخلاق هوش مصنوعی، حکمرانی داده، شفافیت، پاسخگویی، مدیریت ریسک، امنیت سایبری، حریم خصوصی، ساختار نهادی، سرمایه انسانی، مشارکت ذی‌نفعان، زیرساخت‌های فناوری، نوآوری، استانداردهای فنی و ارزیابی عملکرد شناسایی شد. نتایج نشان داد که اسناد ملی توجه قابل‌توجهی به حوزه‌هایی همچون توسعه سرمایه انسانی، زیرساخت‌های فناوری، حکمرانی داده، اقتصاد دیجیتال و ساختارهای نهادی نشان می‌دهند. در مقابل، در حوزه‌هایی نظیر مدیریت ریسک سامانه‌های هوش مصنوعی، شفافیت الگوریتمی، قابلیت توضیح تصمیمات هوشمند، مسئولیت حقوقی، ارزیابی اثرات هوش مصنوعی، طبقه‌بندی سامانه‌های پرخطر، نظارت مستقل و حقوق شهروندان شکاف‌هایی نسبت به چارچوب‌های بین‌المللی مشاهده می‌گردد. 
نتیجه‌گیری: بررسی انجام‌شده نشان می‌دهد که تصویب سند ملی هوش مصنوعی و نقشه راه دولت هوشمند نقطه عطفی در سیاست‌گذاری این حوزه محسوب می‌شود و برای نخستین‌بار بسیاری از مؤلفه‌های حکمرانی هوش مصنوعی، از جمله توسعه زیرساخت‌های داده، ایجاد ساختارهای نهادی، ارتقای سرمایه انسانی، توسعه خدمات هوشمند و حکمرانی داده، به‌صورت منسجم در اسناد ملی مورد توجه قرار گرفته است. افزون بر سند ملی هوش مصنوعی و نقشه راه دولت هوشمند، بررسی سایر اسناد بالادستی کشور نشان می‌دهد که اگرچه این اسناد به‌صورت مستقیم به حکمرانی هوش مصنوعی نپرداخته‌اند، اما بسیاری از الزامات نهادی، حقوقی و زیرساختی لازم برای توسعه دولت هوشمند و بهره‌گیری از هوش مصنوعی را فراهم کرده‌اند. تحلیل این اسناد نشان می‌دهد که سیاست‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی در ایران به‌صورت تدریجی و در امتداد سیاست‌های کلان تحول دیجیتال، دولت الکترونیک و حکمرانی فضای مجازی شکل گرفته است. با توجه به نتایج به دست آمده از پژوهش، لازم است با تدوین قانون جامع حکمرانی هوش مصنوعی مبتنی بر ریسک، ایجاد نهاد مستقل تنظیم‌گر، استقرار نظام ملی ارزیابی و ممیزی، توسعه مقررات مربوط به داده، شفافیت الگوریتمی، مسئولیت حقوقی و ارزیابی اثرات هوش مصنوعی، و تقویت همکاری میان دولت، بخش خصوصی، دانشگاه‌ها و نهادهای بین‌المللی، زمینه استقرار حکمرانی مسئولانه، شفاف و پایدار هوش مصنوعی در کشور فراهم شود.</description>
    </item>
    <item>
      <title>نهادسازی دینی و مشروعیت سیاسی در شکل‌گیری دولت ساسانی: تحلیل نقش یگانگی آیین زرتشتی در حکومت اردشیر بابکان</title>
      <link>https://piaj.sbu.ac.ir/article_107724.html</link>
      <description>پیام مقاله: این پژوهش نقش یگانگی آیین زرتشتی را در فرایند شکل‌گیری دولت و تثبیت اقتدار سیاسی اردشیر بابکان، با بهره‌گیری از نهادگرایی تاریخی و نظریه مشروعیت وبر، بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که تدوین اوستا، تمرکز آتشکده‌ها و سازمان‌دهی روحانیت، از طریق یکپارچه‌سازی دینی و تولید مشروعیت سنتی–دینی، زمینه تمرکز قدرت و نهادینه‌شدن دولت ساسانی را فراهم ساخت.
مقدمه و اهداف: شکل‌گیری دولت ساسانی در آغاز سده سوم میلادی را می‌توان یکی از مهم‌ترین نقاط عطف در تاریخ تحول دولت در ایران باستان دانست. این تحول نه‌تنها به معنای جایگزینی یک سلسله سیاسی جدید به جای اشکانیان بود، بلکه بازسازی بنیادهای اقتدار سیاسی بر پایه پیوند میان دین، حکومت و نظم اجتماعی را نیز دربرمی‌گرفت. در این میان، آیین زرتشتی به‌عنوان یکی از عناصر مهم هویتی و فرهنگی ایران پیشاساسانی، در فرایند تأسیس دولت جدید به ابزاری برای ایجاد انسجام سیاسی و مشروعیت‌بخشی به قدرت سلطنتی تبدیل شد. با وجود پژوهش‌های گسترده درباره جایگاه دین زرتشتی در دوره ساسانی، چگونگی تبدیل یگانگی دینی به تمرکز قدرت سیاسی و نقش آن در نهادینه‌شدن اقتدار اردشیر بابکان همچنان نیازمند بررسی نظری و تحلیلی است. مسئله اصلی این پژوهش آن است که یگانگی آیین زرتشتی از چه طریق در فرایند شکل‌گیری دولت ساسانی نقش ایفا کرد و چگونه توانست به تثبیت اقتدار سیاسی بنیان‌گذار این دولت کمک کند.
روش‌ها: این پژوهش به شیوه کیفی و با بهره‌گیری از رویکرد «جامعه‌شناسی تاریخی» با تمرکز بر «ردیابی فرایند» انجام شده و گردآوری داده‌ها به روش اسنادی–کتابخانه‌ای با استناد به متون کهن و پژوهش‌های معتبر ثانویه صورت گرفته است. چارچوب نظری بر تلفیق «نهادگرایی تاریخی» و «نظریه مشروعیت ماکس وبر» استوار است. در مرحله کاربست روش، سازوکارهای علی شکل‌گیری دولت از طریق ردیابی سه مؤلفه نهادی کانونی‌سازی معرفت دینی؛ نهادسازی فضایی؛ و بوروکراتیزه‌شدن روحانیت واکاوی شده است. سپس با بهره‌گیری از نظریه مشروعیت وبر، چگونگی تبدیل اقتدار کاریزماتیک اولیه اردشیر به «مشروعیت سنتی–دینی»، تبیین و تحلیل گردیده است.
یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که یگانگی آیین زرتشتی در دوره اردشیر بابکان بخشی از یک پروژه گسترده‌تر برای بازسازی نظم سیاسی و تمرکز قدرت محسوب می‌شد. نخست، سازمان‌دهی نهاد دینی زرتشتی، امکان ایجاد یک ساختار مذهبی منسجم را فراهم کرد که در کنار دستگاه سلطنتی، به تثبیت نظم جدید سیاسی کمک نمود. دوم، گردآوری و رسمیت‌بخشیدن به متون دینی، زمینه ایجاد یک چارچوب معنایی واحد را فراهم ساخت. سوم، گسترش آتشکده‌ها و پیوند دادن مناسک دینی با اقتدار شاهی، موجب شد سلطنت ساسانی در قالب مفاهیمی چون فرّه ایزدی و شهریاری مشروع، از پشتوانه‌ای فراتر از قدرت نظامی برخوردار شود. بر اساس تحلیل وبر نیز، این فرایند موجب شکل‌گیری نوعی مشروعیت سنتی–دینی شد که اقتدار اردشیر را از سطح فرمانروایی شخصی فراتر برده و آن را در قالب نظمی نهادینه قرار داد. 
نتیجه‌گیری: بررسی فرایند شکل‌گیری دولت ساسانی نشان می‌دهد که موفقیت اردشیر بابکان نتیجه تعامل میان نهادسازی دینی و مشروعیت‌بخشی سیاسی بود. آیین زرتشتی در این دوره از سطح یک نظام اعتقادی فراتر رفت و به یکی از پایه‌های سازمان‌دهنده دولت جدید تبدیل شد. ایجاد ساختارهای منسجم دینی، تثبیت مرجعیت روحانیون و پیوند میان دین و سلطنت، زمینه لازم برای تمرکز قدرت و شکل‌گیری دولت ساسانی را فراهم آورد. بر این اساس، یگانگی آیین زرتشتی با تقویت ظرفیت نهادی حکومت و افزایش مشروعیت سیاسی، نقشی اساسی در گذار از ملوک‌الطوایفی اشکانی به دولت متمرکز ساسانی ایفا کرد.</description>
    </item>
  </channel>
</rss>
