دانشگاه شهید بهشتی رهیافت‌های سیاسی و بین ‌المللی 1735-739X 17 3 2025 09 23 Nostalgia Against Modernity: The Synergy Between Fardid's Discourse and the Rural-Oriented Movement in Iran During the 1960s and 1970s نوستالژی علیه مدرنیته: هم‌افزایی گفتمان فردید با جریان روستاگرایی در ایران دهه 40 و 50 1 24 105961 10.48308/piaj.2025.239592.1678 FA محمدرضا صالحی وثیق دانشجوی دکتری گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0002-1157-6326 سید مهدی ساداتی نژاد استادیار گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی،دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0002-4802-0735 Journal Article 2025 04 21 Introduction: Modernity in the Iranian cultural context is a phenomenon that requires a multifaceted and interdisciplinary approach for its profound understanding. The 1960s and 1970s (40s and 50s in the Iranian solar calendar) represent a critical period in contemporary Iranian history, during which the Pahlavi modernization project, with unprecedented rapidity, transformed traditional social, economic, and cultural structures. During this era, two distinct yet interconnected intellectual-cultural movements emerged: first, Fardid's critical discourse with a philosophical approach to Westoxification (Gharbzadegi), and second, the nostalgic rural movement that manifested in art, literature, and cinema. The main research question is: how did these two different yet aligned discourses, through their interaction, present a critical reading of modernity in Iran's cultural sphere? The central hypothesis posits that rural nostalgia and philosophical critique of modernity, in interaction with each other, provided a strategy for cultural resistance and redefinition of social identity. Methods: Employing an interdisciplinary approach, this research utilizes Marshall Berman's theoretical framework on "the experience of modernity" and Raymond Williams' concept of "pastoral modernity." Through a combination of critical discourse analysis and cultural studies, it conducts an intertextual reading of cultural products from the 1960s and 1970s. The research data encompasses four main areas: literature (works by Al-Ahmad, Saedi, Dowlatabadi, and Darvishian), cinema (Iranian New Wave films), music (songs by Dariush, Mehrad, and Ebi), and poetry (works by Shamloo, Kasraei, Farrokhzad, and Behbahani). In the analysis, the method of textual analysis and the technique of case study examination of works have been employed Results and Discussion: Results demonstrate that the cultural products studied functioned beyond mere aesthetic purposes, serving as mediators between elite critical theory and people's lived experiences. These works translated abstract concepts from Fardid's philosophy into tangible language, creating an "intertextual space of resistance." Unlike Williams' model, in Iran, the rural became a metaphor for resistance and authenticity. The findings revealed the formation of a "coherent semantic network" in the culture of this period that highlighted values of "loyalty," "chivalry," and "self-sacrifice" against modern values. Analysis of heroic figures shows that in Iran, these characters represented resistance against identity dissolution rather than serving as mediators. When encountering cultural products of this period, Iranian audiences faced a unified paradigm conveying a similar message: imposed modernity had led to an identity crisis. Conclusion: The research demonstrates that the convergence of Fardid's discourse with rural nostalgia had an internal necessity. Fardid's thought provided the theoretical foundation for rural nostalgia, while rural nostalgia, by embodying this critique in artistic forms, gave social depth to Fardid's discourse. This synergy can be explained on two levels: epistemologically, this movement engaged in "critical indigenization" of modernity; ontologically, by reviving "the sacred" through rural nostalgia, it addressed the gap between "Iranian Dasein" and the modern world. What made this movement influential was its ability to "translate collective sentiment"—an ability achieved through creating a multilayered language accessible to the general public. This shared language laid the groundwork for political action that manifested in the Islamic Revolution—a revolution that can be understood as a metaphor for the confrontation between "resistance nostalgia" and "the experience of modernity." This research invites heirs of this intellectual legacy to reflect on a crucial question: Can nostalgia alone serve as a roadmap for the future? مقدمه و اهداف: مدرنیته در بستر فرهنگی ایران پدیده‌ای است که فهم عمیق آن مستلزم رویکردی چندجانبه و میان‌رشته‌ای است. دهه‌های 40 و 50 شمسی برهه‌ای حساس در تاریخ معاصر ایران محسوب می‌شود که طی آن، پروژه مدرنیزاسیون پهلوی با شتابی بی‌سابقه، ساختارهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی سنتی را دگرگون ساخت. در این دوران، دو جریان فکری-فرهنگی متمایز اما مرتبط پدیدار گشتند: نخست، گفتمان انتقادی فردید با نگاهی فلسفی به غرب‌زدگی، و دوم، جریان روستاگرایی نوستالژیک که در هنر، ادبیات و سینما تجلی یافت. سؤال اصلی پژوهش این است که چگونه این دو گفتمان متفاوت اما همسو در کنش متقابل با یکدیگر، خوانشی انتقادی از مدرنیته در فضای فرهنگی ایران ارائه دادند؟ فرضیه اصلی نیز چنین است: نوستالژی روستایی و نقد فلسفی مدرنیته در تعامل با یکدیگر، راهبردی برای مقاومت فرهنگی و بازتعریف هویت اجتماعی فراهم آوردند. روش‌ها: این پژوهش با رویکردی بینارشته‌ای، از چارچوب نظری مارشال برمن در «تجربه مدرنیته» و مفهوم «مدرنیته شبانی» ریموند ویلیامز بهره گرفته و با تلفیق تحلیل گفتمان انتقادی و مطالعات فرهنگی، به خوانش بینامتنی محصولات فرهنگی دهه‌های ۴۰ و ۵۰ پرداخته است. داده‌های پژوهش شامل چهار حوزه اصلی است: ادبیات (آثار آل‌احمد، ساعدی، دولت‌آبادی و درویشیان)، سینما (فیلم‌های موج نو)، موسیقی (ترانه‌های داریوش، مهراد و ابی) و شعر (سروده‌های شاملو، کسرایی، فروغ و بهبهانی). در تحلیل، از روش تحلیل متون و تکنیک نمونه‌کاوی آثار استفاده شده است. یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد محصولات فرهنگی مورد مطالعه، فراتر از کارکرد زیباشناختی، به‌عنوان میانجی میان نظریه انتقادی نخبگان و تجربه زیسته مردم عمل کرده‌اند. این آثار مفاهیم انتزاعی فلسفه فردیدی را به زبانی ملموس ترجمه کرده و «فضای بینامتنی مقاومت» را شکل داده‌اند. برخلاف مدل ویلیامز، در ایران، روستا به استعاره‌ای برای مقاومت و اصالت بدل شد. یافته‌ها آشکار ساخت که یک «شبکه معنایی منسجم» در فرهنگ این دوره شکل گرفت که مؤلفه‌های «وفاداری»، «جوانمردی» و «ازخودگذشتگی» را در برابر ارزش‌های مدرن برجسته می‌کرد. تحلیل قهرمانان نشان می‌دهد که در ایران، این شخصیت‌ها نه میانجی، بلکه نمایندگان مقاومت در برابر استحاله هویتی بودند. مخاطب ایرانی در مواجهه با محصولات فرهنگی این دوره، با منظومه‌ای واحد روبرو می‌شد که پیامی مشابه منتقل می‌کرد: مدرنیته تحمیلی به بحران هویت انجامیده است. نتیجه‌گیری: پژوهش نشان می‌دهد تلاقی گفتمان فردیدی با روستاگرایی، ضرورتی درونی داشت. اندیشه فردیدی، بستر نظری را برای روستاگرایی فراهم آورد و روستاگرایی، با تجسم این نقد در قالب‌های هنری، به گفتمان فردیدی عمق اجتماعی بخشید. این هم‌افزایی در دو سطح قابل تبیین است: در سطح معرفت‌شناختی، این جریان به «بومی‌سازی انتقادی» مدرنیته پرداخت و در سطح هستی‌شناختی، با احیای «امر قدسی» در قالب نوستالژی روستایی، به شکاف میان «دازاین ایرانی» و جهان مدرن پاسخ داد. آنچه این جریان را اثرگذار ساخت، توانایی آن در «ترجمان احساس جمعی» بود - توانایی‌ای که با خلق زبانی چندلایه و قابل فهم برای عموم حاصل شد. این زبان مشترک، زمینه‌ساز کنشی سیاسی شد که در انقلاب اسلامی تجلی یافت - انقلابی که می‌تواند استعاره‌ای از تقابل «نوستالژی مقاومت» با «تجربۀ مدرنیته» باشد. این پژوهش، وارثان این میراث فکری را به تأمل در این پرسش فرامی‌خواند: آیا نوستالژی به‌تنهایی می‌تواند نقشه راه آینده باشد؟

https://piaj.sbu.ac.ir/article_105961_db8a30bccff2a2b498ed367f4369df71.pdf

دانشگاه شهید بهشتی رهیافت‌های سیاسی و بین ‌المللی 1735-739X 17 3 2025 09 23 Understanding Governance-Related Developments in Times of Crisis: An Analytical Framework چارچوب مفهومیِ فهمِ تحولات حکمرانی در بحران‌ها 25 42 106222 10.48308/piaj.2025.240333.1702 FA رضا خراسانی استادیار گروه علوم سیاسی، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. 0000-0002-8468-3229 علی کاظمی طامه دانشجوی دکتری علوم سیاسی، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی ، تهران، ایران. 0009-0007-1208-0940 Journal Article 2025 06 07 Extended Abstract Introduction: Throughout history, crises have often served as catalysts for profound social transformations. One of the areas most affected by crises is governance at the national level. Examining how crises impact governance—and how they drive transformations in governing structures—is therefore a crucial task. This provides a strong justification for constructing an analytical framework to study the effects of crises on governance. Existing scholarship on crisis-induced change has typically focused on specific aspects of the political, economic, or cultural domains. Such works tend to examine how large-scale crises affect narrower segments of society. Research directly related to governance has often been limited to assessing the quantitative and qualitative role of the state, while society and the private sector have either been marginalized or excluded from consideration within a broader governance framework. Furthermore, some recent studies have relied heavily on quantitative approaches, which, while useful, can sometimes be misleading. As a result, no comprehensive analytical or conceptual framework has yet been developed to fully understand the impact of crises on governance at the national level. Accordingly, this study seeks to propose an appropriate analytical model for examining governance-related changes under conditions of crisis. Method: Given the breadth of the concept of governance and the interwoven nature of its relationships, this study adopts a critical-normative approach as the most effective means of analyzing governance-related transformations brought about by crises. This approach, in addition to being problem-oriented, seeks to avoid the limitations of purely explanatory or interpretive perspectives, while still benefiting from their insights. The article employs a comparative method to analyze governance both before and after crises, within the framework of the critical-normative approach and in light of the defining characteristics of governance. Discussion and Findings: The concept of crisis is analyzed in multiple dimensions. Governance, in its broadest sense, is defined here as the issuing and implementation of rulings, encompassing the interactions of the three main pillars: society, government, and the market. These pillars and their interrelationships provide the foundation for five proposed models of governance: 1) Authoritarian governance; 2) Capitalist governance; 3) Democratic governance; 4) Balanced governance; 5) The impossibility of governance. On the basis of these models, an analytical framework for understanding governance under conditions of crisis is presented. The findings suggest that the position of society, government, and the market in the processes of issuing and implementing rulings reflects the state of governance at any given time. Understanding how the position of each pillar shifts—or how the interpretation and application of rulings change within different practical frameworks—offers a pathway to analyzing governance transformations under crisis conditions. Importantly, not all observed changes during crises should automatically be attributed to the crises themselves. Instead, it is essential to investigate how crises contribute to altering the roles of society, government, and the market within governance, situating these developments within broader historical processes. This approach allows clearer distinctions to be drawn between destabilizing and stabilizing variables, thereby clarifying the specific role crises play in governance-related transformations. Conclusion: It is possible to analyze the performance of governance pillars—and their transformations under crisis—through both the issuance and implementation of laws, as well as resistance to them. However, it must also be acknowledged that the actors and resources associated with the three pillars (society, government, and market) interact in complex ways, shaping their influence on governance outcomes. چکیده مبسوط مقدمه: در طول تاریخ، بحران‌های بسیاری زمینه‌ساز تحولات اجتماعی بوده‌اند. یکی از عرصه‌های تأثیر‌‌پذیر از بحران‌ها، حکمرانی در سطح ملی بوده‌ است. اهمیت بررسی تأثیر‌‌ بحران‌ها بر حکمرانی و ایجاد تحول در حکمرانیِ کشورها، دلیل موجهی برای طراحی یک چارچوب تحلیلی در زمینه بررسی تغییرات حکمرانی تحت تأثیر‌ بحران است. در میان آثار موجود درباره تحولات ناشی از بحران‌ها، در اغلب مواقع قسمت خاصی از عرصه‌های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی مدنظر قرار گرفته است. این آثار با بررسی برش‌های خاصی از حوزه‌های اجتماعی به بررسی دقیق تحولات ناشی از بحران‌های بزرگ بر حوزه‌های کوچک پرداخته‌اند. در آثاری هم که مربوط به حکمرانی بوده‌اند، حکمرانی بیش از همه محدود به بررسی حضور کمی و کیفی حکومت در حکمرانی بوده و جامعه و بخش خصوصی تا حد زیادی مورد غفلت قرار گرفته‌اند یا بر حسب یک نظام کلان حکمرانی بررسی نشده‌اند. علاوه بر این، در برخی آثار جدید نیز، رویکردهای بسیار کمی و یا کمی‌سازی‌شده‌ به‌شدت گمراه‌کننده‌اند و هیچ چارچوب تحلیلی یا مفهومی کلان‌نگری را درجهت فهم همه‌جانبۀ تأثیر‌ بحران‌ها بر حکمرانی کشورها در سطح ملی ارائه نداده‌اند. بر همین اساس، ارایه الگوی تحلیلیِ مناسب جهت بررسی تحولات حکمرانی تحت تأثیر‌ بحران هدف اصلیِ پژوهش حاضر به شمار می‌آید. روش: با توجه به گستره مفهومی و درهم‌تنیدگی روابط در عرصه حکمرانی، رهیافت انتقادی‌ـ‌هنجاری به‌عنوان کارآمدترین رویکرد برای بررسی ابعاد کلان و گسترده تحولات ناشی از بحران‌های بزرگ مورد استفاده قرار گرفته است، چراکه علاوه بر بهره‌مندی از نگاه مساله‌محور، سعی در دوری از افراط و تفریط موجود در دو رهیافت تبیینی و تفسیری دارد و در عین حال، خود را از توانایی‌ها و ظرفیت‌‌های این دو رهیافت محروم نمی‌سازد. در این مقاله، تلاش می‌شود در چارچوب رهیافت انتقادی‌ـ‌هنجاری و با توجه به ویژگی‌های مفهوم حکمرانی، روش مقایسه‌ای برای فهم تحولات حکمرانی در برهه‌های قبل و بعد از یک بحران مورد استفاده قرار گیرد. بحث و یافته‌ها: مفهوم بحران در ابعاد مختلف تشریح می‌شود و افزون بر این، مفهوم حکمرانی در معنای موسع آن، به‌عنوان صدور و اجرای احکام، بر حسب نقش‌آفرینیِ سه رکن جامعه، حکومت و بازار و رابطه آنها با یکدیگر مد نظر قرار می‌گیرد و بر همین اساس، پنج الگوی حکمرانی اقتدارگرایانه، سرمایه‌دارانه، مردم‌سالار، متوازن و ناحکمرانی مطرح می‌شود و در پرتوی آنها الگوی تحلیلی حکمرانی تحت تاثیر بحران ارایه می‌شود. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که جایگاه جامعه، حکومت و بازار در صدور و اجرا احکام نشان‌دهنده وضعیت حکمرانی است. در این راستا، چگونگی تغییر در جایگاه هر رکن یا حتی تغییر در تفسیر و پیاده‌سازی احکام در چارچوب‌های عملیِ متفاوت، مسیر فهم تغییر جایگاه ارکان حکمرانی، تحت تأثیر‌ بحران است. بر این اساس، تمامی تغییرات رخ داده در بازه زمانی بحران را هم نمی‌توان به‌عنوان معلول بحران در نظر گرفت، بلکه در عوض، نقش و چگونگی ایفای نقش بحران در تغییر جایگاه جامعه، حکومت و بازار در حکمرانی نیز باید تا حد امکان در درون یک روند تاریخی کلان تشریح شود، بطوریکه خطوط تمیز نسبتا مشخصی میان عوامل و متغیر‌های مزاحم و کنترل ترسیم شود و پس از آن، نقش بحران در تحولات مذکور مورد بررسی قرار گیرد. نتیجه‌گیری: می‌توان بررسی وضعیت ارکان حکمرانی و تحولات آن تحت تأثیر‌ بحران را در صدور و اجرای قوانین و همچنین مقاومت در برابر صدور و اجرا قوانین ردیابی کرد. البته، واضح است که بازیگران، سرمایه‌های ارکان سه‌گانه، روابط پیچیده‌ای در فرایند اعمال نفوذ در حکمرانی با یکدیگر دارند.

https://piaj.sbu.ac.ir/article_106222_93afab528f766cb76bb911671b0f98c4.pdf

دانشگاه شهید بهشتی رهیافت‌های سیاسی و بین ‌المللی 1735-739X 17 3 2025 09 23 Conceptualizing the Strategic Rationality of Leadership in the Development Process: Lessons from the Asian Experience مفهوم‌سازی عقلانیت استراتژیک رهبری در فرایند توسعه؛ آموزه‌های برآمده از تجربه آسیا 43 64 106224 10.48308/piaj.2025.240413.1710 FA فریبرز ارغوانی پیرسلامی دانشیار روابط بین الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. 0000-0002-6180-7751 سیروس بنیادی دانشجوی دکتری علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. 0009-0001-1065-4441 Journal Article 2025 06 14 Introduction: After World War II, growth and development were considered essential goals of every country. Therefore, it is undoubtedly of great importance to understand the reasons for these changes and also to recognize the secrets of a country's growth, development, and progress. Development and leadership are so intertwined that it is difficult to imagine a human group or even a government without a leader. When we discuss leadership, our thoughts often turn to those who are at the helm of an organization, group, or government, as it is these leaders who can bring about significant changes. Therefore, understanding the reasons for the development and progress of these countries is undoubtedly unthinkable without paying attention to the role of leaders and their strategic rationality, which was evident in the midst of difficult circumstances. With this introduction, the purpose of this article is to answer the question: By considering the role of leaders in the development process of various countries, especially those in East Asia, can the concept of strategic rationality of leadership be used to explain the development of these countries? Moreover, if the answer is yes, what are the components of this strategic rationality of leadership? The article examines the hypothesis that the development that has occurred in many countries, including East Asian countries, at least in the last half-century, was due to the strategic rationality of the leaders of these countries. Method: To examine this hypothesis, this article attempts to identify indicators of strategic rationality in leadership through the analysis and interpretation of speeches, biographies, documents, and other works related to leaders. Therefore, by studying these texts, an attempt is made to identify and index the leading indicators and components of the concept of strategic rationality of leadership as a key concept in unraveling the mystery of the development of these countries as much as possible. Results and Discussion: Considering the development experiences of some countries over the past few decades, especially those of East Asian countries, despite their different development paths and cultural, political, and historical differences, what attracts the most attention is the role of their leaders in the development and progress of their countries. This role is so prominent and important that the development of each of these countries is closely tied to the name of its political leadership. Therefore, the common thread and constant foundation for the development of all these countries is the existence of leaders who paved the way for their development by adopting appropriate policies. The findings of this research indicate that recent development experiences in East Asian countries, in particular, are primarily attributed to leaders who, through their strategic rationality, have paved the way for development. Strategic rationality can be characterized by indicators such as limited imagination versus unlimited imagination, political tragic thinking, building trust, using valid theories, prioritizing issues, matching the problem to the solution, a sense of responsibility, relying on reality as the guiding light of policy, pragmatism, and creating self-correcting mechanisms. Conclusion: The secret to success and the key indicator of these leaders can be summarized in the concept of strategic leadership rationality. Suppose we pay attention to the role of leaders in the development path of East Asian countries, to conceptualize strategic leadership rationality. In that case, we are compelled to scientifically and practically explain and interpret its indicators and components. Although strategic leadership rationality cannot be considered limited to these characteristics and indicators, it can serve as a starting point for leaders to learn from the experiences of their successful peers and open the door for further academic discussions on this concept. مقدمه و اهداف: بعد از جنگ جهانی دوم، رشد و توسعه از اهداف ضروری و حیاتی هر کشوری محسوب می‌شد. ازاین‌رو، بی‌شک فهم دلایل تحولات و همچنین بازشناسی رموز رشد، توسعه و پیشرفت کشورها حائز اهمیت فروان است. توسعه و رهبری چنان به هم گره خورده‌اند که بدن شک دشوار است که یک گروه انسانی یا حتی حکومتی را بدون رهبر تصور کرد. پس هنگامی‌که از رهبری صحبت می‌شود، معمولاً فکر متوجه کسانی می‌شود که در رأس یک سازمان، گروه و یا حکومت قرار دارند؛ زیرا این رهبران هستند که می‌توانند تغییرات بزرگ را رقم بزنند. ازاین‌جهت شناخت دلایل توسعه و پیشرفت این کشورها بی‌شک بدون توجه به نقش رهبران و عقلانیت استراتژیک آن‌ها که خود را در دل شرایط بغرنج نشان می‌داد، غیرقابل تصور است. هدف این مقاله پاسخ به این سؤال است که با مدنظر قرار دادن نقش رهبران در روند توسعه کشورهای مختلف، خصوصاً کشورهای شرق آسیا، آیا می‌توان به مفهومی از عقلانیت استراتژیک رهبری برای تبیین توسعه این کشورها استفاده کرد؟ و اگر جواب مثبت است، این عقلانیت استراتژیک رهبری از چه مولفه‌هایی برخوردار است؟ مقاله این فرضیه را موردبررسی قرار می‌دهد که توسعه‌ای که حداقل در نیم‌قرن اخیر در بسیاری از کشورها، ازجمله کشورهای شرق آسیا رخ‌ داده است، مرهون و مدیون عقلانیت استراتژیک رهبران این کشورها بوده است. روش: در راستای بررسی این فرضیه، در این مقاله، تلاش شده است که شاخص‌های عقلانیت استراتژیک رهبری از طریق تحلیل و تفسیر محتوای سخنرانی‌ها، زندگی نامه‌ها، اسناد و دیگر آثار مرتبط با رهبران استخراج شود. لذا با مطالعه این متون، سعی بر آن است تا مولفه‌های اصلی مفهوم عقلانیت استراتژیک رهبری به‌عنوان مفهوم کلیدی در رازگشایی از معمای توسعه این کشورها، تا حد امکان شناسایی و شاخص‌سازی شود. یافته‌ها: با عطف نظر به تجارب توسعه برخی کشورها در طول چند دهه اخیر، خصوصاً تجربه توسعه کشورهای شرق آسیا، باوجود مسیرهای متفاوت توسعه و حتی تفاوت‌های فرهنگی، سیاسی و تاریخی، آنچه بیشتر از همه جلب‌توجه می‌کند، نقش رهبران این کشورها در توسعه و پیشرفت کشورهایشان است. این نقش چنان پررنگ و بااهمیت است که اصولاً توسعه هرکدام از این کشورها، با نام یک رهبری سیاسی پیوند خورده است. پس فصل مشترک و پایه ثابت تمام این کشورها برای توسعه، وجود رهبرانی است که توانستند با در پیش گرفتن سیاست‌های مناسب، مسیر توسعه خود را هموار کنند. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که تجربه‌های اخیر توسعه در خصوصاً کشورهای شرق آسیا، مرهون رهبرانی است که به لطف عقلانیت استراتژیک خود، زمینه‌ساز توسعه شده‌اند؛ عقلانیتی استراتژیک که می‌توان شاخص‌هایی همچون خیال محدود در مقابل خیال نامحدود، تراژیک اندیشی سیاسی، ایجاد اعتماد، استفاده از نظریات معتبر، اولویت‌بندی مسائل، متناسب‌سازی مسئله با راهکار، احساس مسئولیت، تکیه بر واقعیت چراغ راهنمای سیاست، عمل‌گرایی و ایجاد سازوکارهای خود اصلاح‌کننده را برای آن برشمرد. نتیجه‌گیری: رمز موفقیت و شاخص کلیدی این رهبران را می‌توان در مفهوم عقلانیت استراتژیک رهبری خلاصه کرد. اگر نقش رهبران در مسیر توسعه کشورهای شرق آسیا مورد توجه قرار گیرد، برای مفهوم‌سازی از عقلانیت استراتژیک رهبری، ناگزیر باید به توضیح و تفسیر علمی و عملی شاخص‌ها و مولفه‌های آن پرداخته شود. هرچند نمی‌توان عقلانیت استراتژیک رهبری را محدود به این ویژگی‌ها و شاخص‌ها دانست اما، هم می‌تواند نقطه شروعی برای رهبران، جهت یادگیری از تجربه دیگر همتایان موفق خود باشد و هم سرآغازی برای بحث‌های آکادمیک بیشتر در باب این مفهوم.

https://piaj.sbu.ac.ir/article_106224_c251b8357e9567e6734fac5fc6e7e17b.pdf

دانشگاه شهید بهشتی رهیافت‌های سیاسی و بین ‌المللی 1735-739X 17 3 2025 09 23 Analysis of Ayatollah Khamenei's Speech Acts after Al-Aqsa Storm Operation Based on John Searle's Speech Act Theory تحلیل کنش های گفتاری آیت الله خامنه ای پس از عملیات طوفان الاقصی بر اساس نظریه جان سرل 65 94 105899 10.48308/piaj.2025.238772.1650 FA علی باقری دولت ابادی استاد گروه علوم سیاسی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران. 0000-0002-4584-5870 Journal Article 2025 02 14 Introduction The "Al-Aqsa Storm Operation" represents the most significant political event globally in 2023 and 2024, marking a new chapter in developments concerning Palestine and the broader West Asian region. Consequently, it has garnered intense attention from global public opinion, media outlets, and political and military analysts. A focal point for these analysts and media professionals has been Iran's stance and the comments made by Ayatollah Khamenei regarding this event. A particularly useful theoretical framework for analyzing Iran’s leader is John Searle's Speech Act Theory. Methods To address the question regarding Ayatollah Khamenei's speeches following the Al-Aqsa Storm Operation, the analysis utilized Searle's theory of speech acts. All speeches delivered by Ayatollah Khamenei within one year of the operation were collected and examined through both quantitative (descriptive statistics) and qualitative (explanatory) methods. The data collection was conducted using purposive sampling, and content validity was ensured through a single focus group. Results The findings reveal that Ayatollah Khamenei utilized all five types of speech acts. He features assertive acts (46.15%), expressive acts (24.47%), declarative acts (14.68%), directive acts (9.79%), and commissive acts (4.89%) in order of frequency. Discussion Statistical analysis of Ayatollah Khamenei's speech acts reveals that assertive acts dominate the leader's speeches, accounting for 46.15 percent. In these instances, the Iranian leader aims to clarify the regional situation to his audience and articulate his views and conclusions regarding ongoing events. Expressive speech acts follow in frequency, comprising 24.47 percent of his statements. These acts reflect the speaker's psychological states, such as expressing interest, hatred, regret, happiness, remorse, pleasure, blame, congratulations, and admiration toward a subject. Declarative acts rank third among Khamenei's speech acts at 14.68 percent. This category includes statements that aim to create real changes in the external world. Such acts can be seen as a way of explaining the situation while urging the audience to adapt to new realities. The directive act occupies the fourth position with 9.79 percent. In this context, the speaker encourages the audience to take specific actions or refrain from doing so through imperative, declarative, interrogative structures, as well as praise and blame. Khamenei has sought to motivate Islamic movements in the region to act against Israeli brutality and provide humanitarian assistance to the people of Gaza. The least frequent speech act in Khamenei's discourse is the commissive act at 4.89 percent. This act involves the speaker committing to future actions through promises or oaths. This aspect of Khamenei's speech reflects Iran's commitment to continue supporting the oppressed people of Palestine. Conclusions The use of assertive speech acts indicates that Ayatollah Khamenei believes the developments in Gaza and Operation Storm Al-Aqsa have not been adequately communicated to the Iranian public and regional audiences; thus, it is essential to elucidate their various dimensions. He has consistently emphasized that today's conflict is a battle of narratives and media. Consequently, the lack of first-hand comprehensive narratives about events in Gaza has influenced Khamenei's decision to employ declarative speech acts. In addition to accurately explaining developments, Khamenei has aimed to harness the emotions and sentiments of the Islamic world to mobilize support for Palestine. Encouraging Muslims to maintain their support for Palestine, condemning Israeli atrocities, fostering Islamic unity and solidarity, shaping public opinion globally and regionally, and pressuring international officials and institutions are all components of this strategy designed to facilitate Palestinian groups' victories and alleviate their suffering. مقدمه و اهداف: عملیات طوفان الاقصی مهمترین رخداد سیاسی جهان در سال 2023 و 2024 بود. این عملیات فصل جدیدی را در تحولات فلسطین و منطقه غرب آسیا رقم زد. به همین خاطر مورد توجه شدید افکار عمومی جهان، رسانه‌ها و تحلیلگران سیاسی و نظامی قرارگرفت. یکی از کانون‌های توجه این تحلیلگران و اصحاب رسانه، موضعگیری‌های ایران و صحبت‌های مقام معظم رهبری پیرامون این رخداد بود. در تحلیل این صحبت‌ها عموماً به وجه ظاهری کلام رهبری توجه شده و از معانی، مقصودها و روند کلی نهفته در پشت آن غفلت شده است. یکی از نظریه‌هایی که در این راستا بسیار سودمند است نظریه کنش گفتار جان سرل است. هدف مقاله حاضر تحلیل کنش گفتارهای رهبری پس از عملیات طوفان الاقصی است. روش‌ها: برای پاسخ به سوال پژوهش تمام سخنرانی‌های آیت‌الله خامنه‌ای ظرف یک سال پس از عملیات طوفان الاقصی جمع‌آوری و از طریق روش‌های کمی (آمار توصیفی) و کیفی (تبیینی) مورد بررسی قرار گرفت. جمع‌آوری داده‌ها با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند انجام شد و روایی محتوایی از طریق گروه کانون واحد تایید گردید. یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد که رهبری از تمام پنج نوع کنش گفتاری سرل ستفاده کرده است. او به ترتیب فراوانی از کنش گفتاری اظهاری (15/46 درصد)، عاطفی (47/24 درصد)، اعلامی (68/14 درصد)، ترغیبی (79/9 درصد) و تعهدی (89/4 درصد) بهره برده است. تحلیل آماری کنش گفتاری مقام معظم رهبری نشان می‌دهد که کنش اظهاری بیشترین بسامد یعنی 15/46 درصد را در سخنرانی‌های وی داشته است. در این کنش هدف رهبری روشن کردن وضعیت منطقه برای مخاطبان و بیان دیدگاه‌ها و جمع‌بندی خود درباره رویدادهای جاری بوده است. کنش گفتاری عاطفی در رتبه دوم قرار دارد و 47/24 درصد از اظهارات او را تشکیل می‌دهد. این کنش خصوصیات روانی گوینده مانند ابراز علاقه، نفرت، تأسف، خوشحالی، پشیمانی، لذت، سرزنش، تبریک و تحسین نسبت به یک موضوع را منعکس می‌کند. کنش گفتاری اعلامی با بسامد 68/14 در رتبه سوم کنش گفتارهای رهبری جای گرفته است. این کنش شامل اظهاراتی است که هدفشان ایجاد تغییرات واقعی در دنیای خارج است. چنین کنشی می‌تواند به عنوان راهی برای توضیح تغییرات واقعی در جهان خارج بکار گرفته شود. کنش تعهدی با 79/9 درصد در رتبه چهارم قرار دارد. در این کنش، گوینده از طریق ساختارهای دستوری، پرسشی و همچنین تحسین و سرزنش مخاطبان را تشویق می‌کند تا دست به اقداماتی خاص زده یا از انجام برخی کارها خودداری کنند. آیت‌الله خامنه‌ای تلاش کرده است تا جنبش‌های اسلامی در منطقه را ترغیب کند تا علیه سبعیت اسرائیل وارد عمل شده و کمک‌های انسانی خود را به دست مردم غزه برسانند. کمترین فراوانی کنش گفتاری در سخنان آیت‌الله خامنه‌ای مربوط به کنش تعهدی با 89/4 درصد است. این کنش شامل تعهد گوینده به انجام یا خودداری از انجام اقداماتی در آینده از طریق وعده‌ دادن یا سوگند خوردن است. این جنبه از سخنان مقام معظم رهبری نشان‌دهنده تعهد جمهوری اسلامی ایران به ادامه حمایت از مردم مظلوم فلسطین است. نتیجه‌گیری: استفاده از کنش گفتاری اظهاری نشان می‌دهد که رهبر انقلاب معتقد است تحولات غزه و عملیات طوفان الاقصی به طور کافی برای افکار عمومی ایران و مخاطبان منطقه‌ای تبیین نشده‌ است؛ بنابراین ضروری است زوایای مختلف آن‌ها روشن شود. او به طور مداوم تأکید کرده است که جنگ امروز جنگ روایت‌ها و رسانه‌هاست. بنابراین، عدم تولید روایت‌های جامع و دست اول درباره رویدادهای غزه بر تصمیم وی برای استفاده از کنش گفتاری اظهاری تأثیر گذاشته است. علاوه بر توضیح دقیق تحولات منطقه، رهبری سعی کرده است احساسات و عواطف جهان اسلام را برای حمایت از فلسطین بسیج نماید تا شرایط برای برای تسهیل پیروزی گروه‌های فلسطینی و کاهش رنج آن‌ها فراهم شود.

https://piaj.sbu.ac.ir/article_105899_eec437c54f0860d35fa164cf985fbcd0.pdf

دانشگاه شهید بهشتی رهیافت‌های سیاسی و بین ‌المللی 1735-739X 17 3 2025 09 23 Analysis of political themes in the textbooks of the Azerbaijan Democratic Party (1945-1946): Based on Gramsci's theory of hegemony تحلیل مضامین سیاسی کتب درسی فرقه دموکرات آذربایجان (1324-1325): مبتنی بر نظریه هژمونی گرامشی 95 116 106238 10.48308/piaj.2025.239536.1676 FA رامین مددلو استادیار گروه علوم سیاسی، دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، ایران. 0000-0002-0247-7430 Journal Article 2025 04 17 Introduction: The one-year rule of the Azerbaijan Democrat Party (ADP) in Iran (1945–1946) represents a critical juncture characterized by significant cultural initiatives, most notably the introduction of new Azerbaijani-language textbooks aimed at fostering a distinct regional identity. Despite the acknowledged importance of this educational campaign, the political and ideological content embedded within these textbooks has remained largely under-analyzed. This study seeks to address this gap by examining how the ADP government strategically articulated and disseminated its political perspectives through these official educational materials. The central research question explores the extent to which these textbooks functioned as instruments of political socialization and ideological consolidation, with particular attention to their role in constructing identity, legitimizing a preferred political order, and systematically discrediting the pre-existing Iranian socio-political system. Methods: This research is situated within Antonio Gramsci’s theory of hegemony, employing concepts such as passive revolution and organic intellectuals as analytical tools. Gramsci’s framework emphasizes the pivotal role of civil society institutions—especially education—in cultivating consent and establishing legitimacy for ruling powers. The methodological approach adopted here is qualitative thematic analysis, applied rigorously to the content of six elementary school textbooks (Vətən Dili) published by the ADP government in 1946. The data were subjected to a multi-stage coding process (open, axial, and selective coding), with the aim of identifying recurring patterns and extracting basic, organizing, and ultimately overarching themes present in the texts. Results and Discussion: The thematic analysis revealed that the ADP textbooks operated as central instruments within a deliberate hegemonic project. Six principal organizing themes emerged from the analysis: 1) A distinct Azerbaijani identity was systematically constructed, with strong emphasis on the Azerbaijani language and the selective reinterpretation of history around local figures and narratives that underscored Azerbaijan’s cultural and historical separateness from the dominant Persian-centric Iranian identity. 2) The ADP and its institutions were actively legitimized as the authentic voice of the people and the rightful heirs to historical struggles for autonomy. 3) The pre-existing order—particularly the monarchy and the clergy—was systematically discredited as a source of tyranny and backwardness, thereby reinforcing the justification for the new regime. 4) Revolutionary socialist ideals and leftist terminology were pervasive throughout the texts, celebrating class consciousness, solidarity, and revolutionary action. 5) Soviet Azerbaijan and the USSR were consistently idealized as models of progress, justice, and socialist achievement, offering a blueprint for Azerbaijan’s future. 6) Iran was depicted in an ambiguous manner, with Azerbaijan frequently portrayed as the true “homeland” in contrast to an often antagonistic and oppressive “Tehran.” The overarching theme unifying these findings can be summarized as: “Engineering a Distinct Socialist Azerbaijani Identity: Establishing the Hegemony of the Democratic Party in Opposition to Traditional Iran.” This theme highlights the methodical attempt to construct a new, socialist-aligned Azerbaijani identity, one fundamentally distinct from and in opposition to the established Iranian identity and socio-political order. Conclusions: Viewed through a Gramscian lens, the findings underscore the ADP’s strategic deployment of education and textbooks as core instruments of a passive revolution—an attempt to transform society from above in order to secure cultural and political hegemony. The party’s organic intellectuals played a decisive role in shaping and disseminating this narrative. Despite these sophisticated efforts to engineer identity and manufacture consent, the hegemonic project ultimately collapsed. Its failure stemmed primarily from the absence of a deeply rooted and independent social base within Azerbaijan, coupled with the regime’s critical dependence on external Soviet support. This reliance undermined its ability to secure broad and sustainable popular consensus, leaving the project vulnerable and short-lived. چکیده مبسوط مقدمه و اهداف: دوره یک‌ساله حکومت فرقه دموکرات آذربایجان (۱۳۲۴-۱۳۲۵) به رهبری پیشه‌وری، مقطعی مهم در تاریخ معاصر ایران است که با تلاش برای ایجاد ساختارهای سیاسی و فرهنگی متمایز از جمله تدوین کتب درسی به زبان آذربایجانی همراه بود. علی‌رغم اهمیت نظام آموزشی این دوره، تحلیل نظام‌مند محتوای سیاسی و ایدئولوژیک کتب درسی آن کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش با هدف واکاوی چگونگی بازنمایی مفاهیم و دیدگاه‌های سیاسی حکومت فرقه در متون آموزشی رسمی آن دوره انجام شده است. پرسش اصلی پژوهش این است که کتب درسی فرقه دموکرات چگونه در راستای جامعه‌پذیری سیاسی و تثبیت ایدئولوژی حاکم، به ساخت هویت، معرفی نظم سیاسی مطلوب و بی‌اعتبارسازی نظم پیشین می‌پرداختند؟ روش: این پژوهش با بهره‌گیری از چارچوب نظریه هژمونی آنتونیو گرامشی و مفاهیم مرتبط آن مانند انقلاب منفعل و روشنفکران ارگانیک به تحلیل موضوع پرداخته است. نظریه هژمونی بر نقش نهادهای جامعه مدنی، به‌ویژه آموزش در کسب رضایت و مشروعیت برای قدرت حاکم تأکید دارد. روش تحقیق، تحلیل مضمون کیفی است که بر روی متن شش جلد کتاب درسی دوره ابتدایی (کلاس‌های اول تا ششم) حکومت فرقه دموکرات اعمال گردید. داده‌ها با استفاده از فرایند شش مرحله‌ای و سه سطحی (کدگذاری آزاد، محوری و گزینشی) تحلیل شدند که منجر به شناسایی مضامین پایه، سازمان‌دهنده و در نهایت، مضمون فراگیر پژوهش شد. یافته‌ها: تحلیل مضامین نشان می‌دهد که کتب درسی فرقه دموکرات به عنوان ابزاری کلیدی در یک پروژه هژمونیک عمل می‌کردند. شش مضمون سازمان‌دهنده اصلی شناسایی شد: ۱) ساخت هویت متمایز آذربایجان بر دو پایه زبان و تاریخ: این کتب با تأکید فراوان بر زبان آذربایجانی و بازخوانی تاریخ با محوریت قهرمانان و روایت‌های محلی، هویتی مستقل و متمایز از هویت ایرانی مسلط را مهندسی می‌کردند. ۲) تثبیت جایگاه مردمی فرقه دموکرات و نهادهای آن: فرقه به عنوان نماینده حقیقی آرمان‌های مردم آذربایجان و تداوم مبارزات تاریخی (مانند مشروطه) معرفی می‌شد و نهادهای آن (مانند مجلس ملی) نماد حاکمیت مردم قلمداد می‌گردید. ۳) بی‌اعتبارسازی نظم پیشین (دین و سلطنت): نهاد سلطنت و روحانیت به عنوان نمادهای استبداد، کهنه‌پرستی و عامل عقب‌ماندگی مورد نقد و تخریب قرار می‌گرفتند تا زمینه برای پذیرش نظم جدید فراهم شود. ۴) ترویج آرمان‌های سوسیالیسم انقلابی: مفاهیم و واژگان چپ‌گرایانه (خلق، زحمتکش، مبارزه طبقاتی، نقد بورژوازی) به وفور استفاده می‌شد و روحیه انقلابی و ارزش‌های سوسیالیستی ستایش می‌گردید. ۵) ترسیم آذربایجان شوروی به‌مثابه الگو و شوروی به‌مثابه آرمان‌شهر: جمهوری سوسیالیستی آذربایجان و اتحاد شوروی به عنوان نمونه‌های پیشرفت، عدالت و الگوی مطلوب برای آینده آذربایجان ایران به تصویر کشیده می‌شدند. ۶) ترسیم تصویر متمایز از ایران: رابطه با ایران در هاله‌ای از ابهام و تمایز ترسیم می‌شد؛ ضمن اشاره به ایران به عنوان واحد جغرافیایی، هویت آذربایجانی به عنوان وطن اصلی برجسته و گاه تقابل میان آذربایجان آزادی‌خواه و تهران مستبد مطرح می‌گردید. مضمون فراگیر مستخرج از این یافته‌ها «مهندسی هویت متمایز و سوسیالیستی آذربایجان: استقرار هژمونی فرقه دموکرات در تقابل با ایران سنتی» بود که نشان‌دهنده تلاش سیستماتیک برای ساخت هویتی جدید، با جهت‌گیری سوسیالیستی و در تضاد با هویت و نظم ایرانی مسلط است. نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش، منطبق با نظریه گرامشی نشان می‌دهند که فرقه دموکرات از نظام آموزشی و کتب درسی به عنوان ابزار اصلی در یک انقلاب منفعل برای کسب هژمونی فرهنگی و سیاسی بهره برد. روشنفکران ارگانیک فرقه در تدوین این متون نقش کلیدی داشتند. این پروژه هژمونیک با وجود تلاش برای مهندسی هویت و کسب رضایت، به دلیل فقدان پایگاه اجتماعی مستقل و وابستگی به شوروی ناتوان از ایجاد اجماع فراگیر بود و نهایتاً با شکست مواجه شد.

https://piaj.sbu.ac.ir/article_106238_8d764819e66ab628908ee84480708c54.pdf

دانشگاه شهید بهشتی رهیافت‌های سیاسی و بین ‌المللی 1735-739X 17 3 2025 10 01 Iran's Position in Russia's Geopolitical Game: Unstable Balance in Difficult Conditions جایگاه ایران در بازی ژئوپلیتیک روسیه: موازنه ناپایدار در شرائط دشوار 117 138 105903 10.48308/piaj.2025.239092.1668 FA محمدجواد سلطانی گیشینی مدرس مدعو گروه روابط بین الملل، دانشکده حقوق و الهیات، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان. 0009-0002-8554-368X جهانگیر کرمی استاد گروه مطالعات منطقه ای، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0001-8815-7069 Journal Article Introduction: after the Soviet collapse, Iran’s role was limited in Russia’s foreign policy. Returning Putin in 2012-2013 and significant developments in the Middle East, relations between the two enhanced till the Ukraine war in 2022. After this crisis, this cooperation focused on issues related to this scene. With the fall of Assad, the most earnest issue of cooperation between the two countries on regional geopolitical issues has ended, and a correct understanding of Iran's geopolitical position in Russian politics at the regional and global levels has become an important issue. The main question is how the attitude of Russia has shifted during the Ukraine crisis, towards Iran? The hypothesis is that from the Kremlin's perspective, Iran is a follower of Moscow in international equations, a partner in the Eurasian territory, a fringe in the Russky Mir, and a balancing factor in the Middle East. Method: The methodology is a qualitative analysis of the variables of the main hypothesis. The developments in Iran-Russia relations and Russian foreign policy in the past decade reviewed, since the Syrian crisis in 2011 and Ukraine crisis in 2014, using variables derived from theoretical foundations and comparing them with the variables of the main hypothesis. Four policy positions of this country consist of the international system, the Eurasian system, the Russky Mir military, and the West Asian regional system will be considered as the main positions of Russian policy. Using these four levels, we will discuss Iran's position in each of them from the perspective of Russia and present the necessary arguments for analyzing the main hypothesis. The findings of the school of foreign policy analysis have been utilized as a theoretical framework for their discussions. Thereby, the factors determining the geopolitical position of countries are more concerned with the domestic level, and issues such as the decision-making process, political elites, parties and movements of the country, as well as institutions, structures, ideology, political and strategic culture contribute to understand the position of foreign actors. Result and discussion:. Since 2014, there has been a significant revision of Russia's international and regional policy, understood at four levels: international, regional, Eurasian, Russian world and Middle East. This development has also had a significant impact on redefining Iran's position. Therefore, Iran has gained special importance within the framework of concepts such as the global majority, the global south and the BRICS. The main argument is that how Iran's position has been understood in each of these four geopolitical situations of Russia has been determined based on the priorities of the Russia and due to developments in its regional and global policy. Conclusion: Iran is a follower of Moscow, given its power in international equations, and the importance of this country cannot be imagined to be at the level or beyond its major global counterparts. Regarding Iran's position in the Eurasian region, it accords it a more or less equal position. In the Russky-Mir equations, Iran's role is of marginal importance, but in West Asia, considering the performance of Russia, Iran is important in balancing within the framework of the Russian geopolitical game. it is based on these geopolitical realities that one should neither go to extremes nor be too extreme in understanding the comprehensive agreement on twenty-year strategic cooperation between Iran and Russia in January 2025, and consider the realities of these relations based on the logic and priorities of Russia's geopolitical situation, because any document beyond the text of the agreement is formed on the basis and context of the geopolitical situation that is less likely to change in the course of daily developments. مقدمه: پس از فروپاشی شوروی، نقش ایران در سیاست خارجی روسیه محدود شد. با بازگشت پوتین در سال 2012-2013 و تحولات قابل توجه در خاورمیانه، روابط دو طرف تا زمان جنگ اوکراین در سال 2022 تقویت شد. پس از این بحران، این همکاری بر روی موضوعات مرتبط با این صحنه متمرکز شد. با سقوط اسد جدی ترین موضوع همکاری دو کشور در زمینه مسائل ژئوپلیتیک منطقه به پایان رسیده و درک صحیح از موقعیت ژئوپلیتیکی ایران در سیاست روسیه در سطح منطقه و جهان به موضوعی مهم تبدیل شده است. سوال اصلی این است که چگونه نگرش روسیه در جریان بحران اوکراین نسبت به ایران تغییر کرده است؟ فرضیه این است که از دیدگاه کرملین، ایران پیرو مسکو در معادلات بین المللی، شریک در قلمرو اوراسیا، حاشیه در روسکی میر و عامل متعادل کننده در خاورمیانه است. روش: روش‌شناسی تحلیل کیفی متغیرهای فرضیه اصلی است. تحولات روابط ایران و روسیه و سیاست خارجی روسیه در دهه گذشته پس از بحران سوریه در 2011 و بحران اوکراین در 2014 با استفاده از متغیرهای برگرفته از مبانی نظری و مقایسه آن‌ها با متغیرهای فرضیه اصلی بررسی شده است. چهار موضع سیاسی این کشور شامل نظام بین‌الملل، نظام اوراسیا، نظام روسکی میر و نظام منطقه‌ای غرب آسیا از مواضع اصلی سیاست روسیه خواهد بود. با استفاده از این چهار سطح، جایگاه ایران در هر یک از آن‌ها را از منظر روسیه مورد بحث قرار می‌دهیم و دلایل لازم برای تحلیل فرضیه اصلی را ارائه می‌کنیم. یافته‌های مکتب تحلیل سیاست خارجی به عنوان چارچوبی نظری برای بحث‌های آن‌ها مورد استفاده قرار گرفته است. از این رو، عوامل تعیین‌کننده موقعیت ژئوپلیتیکی کشورها بیشتر به سطح داخلی مربوط می‌شود و موضوعاتی مانند فرآیند تصمیم‌گیری، نخبگان سیاسی، احزاب و تحولات کشور و نیز نهادها، ساختارها، ایدئولوژی، فرهنگ سیاسی و استراتژیک به شناخت جایگاه بازیگران خارجی کمک می‌کنند. یافته‌ها: از سال 2014، بازنگری قابل توجهی در سیاست بین‌المللی و منطقه‌ای روسیه صورت گرفته است که در چهار سطح بین‌المللی، منطقه‌ای، اوراسیا، جهان روسیه و خاورمیانه قابل درک است. این تحول در بازتعریف موقعیت ایران نیز تاثیر بسزایی داشته است. از این رو ایران در چارچوب مفاهیمی چون اکثریت جهانی، جنوب جهانی و بریکس اهمیت ویژه‌ای یافته است. بحث اصلی این است که چگونگی درک موقعیت ایران در هر یک از این چهار موقعیت ژئوپلیتیکی روسیه بر اساس اولویت‌های روسیه و با توجه به تحولات سیاست منطقه‌ای و جهانی آن تعیین شده است. نتیجه‌گیری: ایران با توجه به قدرتی که در معادلات بین‌المللی دارد، پیرو مسکو است و نمی‌توان اهمیت این کشور را در سطح یا فراتر از همتایان بزرگ جهانی خود تصور کرد. روسیه در خصوص موقعیت ایران در اوراسیا، موضع کم و بیش برابری برای ایران قائل است. در معادلات روسکی میر نقش ایران اهمیت حاشیه‌ای دارد، اما در غرب آسیا با توجه به عملکرد روسیه، ایران در ایجاد تعادل در چارچوب بازی ژئوپلیتیک روسیه اهمیت دارد. بر اساس این واقعیت‌های ژئوپلیتیکی است که در درک توافق جامع بیست ساله همکاری راهبردی ایران و روسیه در ژانویه 2025 نه افراط و نه تفریط کرد و واقعیت‌های این روابط را بر اساس منطق و اولویت‌های موقعیت ژئوپلیتیکی روسیه در نظر گرفت، زیرا هر سندی فراتر از متن توافق‌نامه، بر اساس موقعیت ژئوپلیتیکی شکل می‌گیرد که این موقعیت کمتر متاثر از تحولات جاری تغییر می‌یابد.

https://piaj.sbu.ac.ir/article_105903_8ad6d92f2b3ab7a3bcbd1beb82879b5b.pdf

دانشگاه شهید بهشتی رهیافت‌های سیاسی و بین ‌المللی 1735-739X 17 3 2025 09 23 Stability and fluidity of intentions in foreign policy; analysis of Saudi Arabia's approach towards the Islamic Republic of Iran ثبات و سیالیت مقاصد در سیاست خارجی؛ تحلیل رویکرد عربستان سعودی در برابر جمهوری اسلامی ایران 139 161 106065 10.48308/piaj.2025.240487.1715 FA داود کریمی پور استادیار روابط بین الملل، دانشکده امنیت ملی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران. محمود عسگری استادیار امنیت ملی، دانشکده امنیت ملی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران. Journal Article 2025 06 28 International units generally do not have a relatively accurate understanding of the intentions and purposes of other actors in the international system. The main reason for this fact is that generally correct and accurate strategies for gaining a correct understanding of this issue are not foreseen in international theories. Even well-known theorists such as Mearsheimer or Jervis have expressed their inability to gain a complete understanding of the intentions of actors. However, there are different approaches and theories with the help of which one can gain a level of understanding of the intentions and purposes of actors in the international system, which significantly contributes to the decision-making process in foreign policy. This is especially true for Iran. Saudi Arabia, which has gradually improved its relations with Iran in recent years and has changed its course from a cycle of tension and aggression to peace and cooperation, is one of the best case studies in the field of understanding strategic intentions. Therefore, the present article has examined this change and examined how the behavior of the Islamic Republic of Iran affects the strategic objectives of Saudi Arabia. Therefore, the main goal of this article is to understand the strategic intention of the Saudi government towards the Islamic Republic of Iran. In other words, the present article tries to understand the important factors on which the strategic intention of the Saudi government towards Iran is formed, and to achieve a correct understanding of the strategic intention of this country towards Iran. In this regard, several valuable works have been published that provide better results for the upcoming article. • Methodology Given that the aim of this article is to present an approach to better understand the intentions in foreign policy of countries and in this regard uses the Saudi government as a case study, the research method of this article is also based on an instrumental qualitative case study. In the instrumental qualitative case study method, the author tries to explain a specific topic, issue or approach by examining an organization, country, individual, etc., so that he can generalize or generate a theory through it. In fact, the purpose of presenting a case in this method is to facilitate the understanding of a topic. • Result and discussion The intentions of international actors in foreign policy are shaped by a diverse range of variables, the precise identification of which is accompanied by complex difficulties. Intentions that are based on identity resources are fixed, while those that are based on strategic rationality are variable and fluid. Governments generally stratify their intentions and do not necessarily pursue their fundamental and strategic intentions. The Saudi government has shown different behaviors in recent years that have made it necessary to understand the strategic intent of this country. The findings based on the qualitative instrumental method of the study showed that although the Saudi government considers Iran as its geopolitical and identity enemy from a psychological perspective, it is now trying to make decisions based on strategic rationality. Therefore, identity-based intentions based on strategic rationality have become passive and fluid intentions have become active. مقدمه و اهداف مقاصد بازیگران بین‌المللی در سیاست خارجی از رهگذر طیف گوناگونی از متغیرها شکل می‌پذیرد که شناخت دقیق آن با دشواری‌های پیچیده‌ای همراه است. به‌طور کلی دو گونه از تحلیل‌ها پیرامون ادراک مقاصد در سیاست خارجی برجسته شده است. در گروه نخست، دیدگاه‌های روان‌شناختی قرار دارند که معتقدند درک مقاصد یک کشور باید با کمک فهم بهتر و عمیق از ذهنیت‌ها، باورها و عقاید صورت بپذیرد و صرفاً با بررسی عوامل محیطی نمی‌توان قصد راهبردی یک دولت را به‌درستی سنجید. در گروه دوم، تحلیل‌ها بیشتر ناظر بر فهم عقلایی و توجه به رفتارهای عینی شکل می‌گیرند. از این منظر، دولت‌ها کنشگر عقلایی‌اند که قصد خود در برابر یک کشور را تابعی از اصل بیشینه‌سازی منافع ملی قرار می‌دهند. هدف مقاله حاضر بررسی این دوگانگی و انطباق آن با سیاست خارجی عربستان سعودی در برابر ایران است که طی سال‌های گذشته دستخوش دگرگونی چشمگیری شده است. روش تحقیق این مقاله مبتنی بر روش مطالعه موردی کیفی ابزاری به بررسی چگونگی شکل‌گیری و دگرگونی مقاصد در سیاست خارجی می‌پردازد و از سیاست خارجی عربستان سعودی در برابر ایران به‌عنوان یک ابزار برای فهم بهتر این چارچوب مفهومی استفاده می‌کند. یافته‌ها چارچوب مفهومی این پژوهش نشان می‌دهد که دولت‌ها دارای دو گونه متداول از مقاصد راهبردی در سیاست خارجی خود هستند. گونه‌ای از مقاصد در سیاست خارجی، اصولاً ثابت بوده و در هر شرایطی تغییر نمی‌کنند. این نوع از مقاصد بیشتر ریشه در انگاره‌های ذهنی، هویت ملی و مذهبی و به‌طور کلی برگرفته از فرهنگ راهبردی است. در حالی که گونه دیگری از مقاصد در سیاست خارجی، ماهیتی سیال و منعطف دارند. این‌گونه از مقاصد راهبردی بر اساس اصل عقلانیت راهبردی در سیاست خارجی کشورها سامان می‌یابند و هدف از آن‌ها تأمین حداکثر منافع ملی است. با توجه به اینکه محیط سیاست خارجی پویا و تغییرپذیر است، این‌گونه از مقاصد نیز کاملاً تغییرپذیر و سیال‌اند. بااین‌حال، یافته‌ها نشان می‌دهد مقاصد سیال و ثابت جدا از یکدیگر نبوده و بلکه هر یک بر دیگری تأثیر می‌گذارند. مقاصد برگشت‌پذیر بوده و مبتنی بر ادراک از محیط و یا تغییر در ذهنیت رهبران، جابجا می‌شوند. نتیجه‌گیری رویکردی که دولت سعودی طی سال‌های گذشته در برابر ایران در پیش گرفت، نشان می‌دهد که مقاصد راهبردی در سیاست خارجی این کشور ثابت و در عین حال سیال‌اند. سعودی ازنظر فرهنگ راهبردی، کاملاً معتقد به دشمنی و خصومت با ایران بوده و این مهم به‌وضوح در سیاست خارجی این کشور نیز نمایان بوده است. با این حال، مطالعات نشان می‌دهد که عربستان در حال حاضر پیگیری مقاصد راهبردی مبتنی بر فرهنگ راهبردی را همسو با منافع ملی خود نمی‌بیند. از این‌رو، لایه دیگری از مقاصد اکنون در مورد ایران در دستور کار قرارگرفته که ماهیتی سیال و منعطف دارد. در این لایه، همکاری، جلوگیری از تنش در روابط دو کشور، رقابت مسالمت‌آمیز اقتصادی و پرهیز از مواضع اعلامی تند مبتنی بر اصل عقلانیت راهبردی و بیشینه‌سازی منافع ملی فعال شده و در دستور کار این دولت قرار گرفته است. به نظر می رسد از جمله پیشران های مهمی که در زمینه تغییر یا تداوم مقاصد راهبردی فعلی عربستان سعودی نقش مهمی داشته باشد، رویکردی است که جمهوری اسلامی ایران در برابر این کشور در پیش می گیرد. اتخاذ مواضع مبتنی بر انگاره های ایدئولوژیک و برجسته سازی تضادهای هویتی و دینی، نقش مهمی در برگشت پذیری مقاصد راهبردی سعودی دارد.

https://piaj.sbu.ac.ir/article_106065_d288a67e5fe3b80c0ccb9531e87d437a.pdf

دانشگاه شهید بهشتی رهیافت‌های سیاسی و بین ‌المللی 1735-739X 17 3 2025 09 23 The material and immaterial dimensions of the new geopolitics of artificial intelligence: the dynamics of US-China competition ابعاد مادی و غیرمادی ژئوپلیتیک نوین هوش مصنوعی: پویایی‌های رقابت آمریکا و چین 162 184 106064 10.48308/piaj.2025.240434.1712 FA مهدی عباس زاده فتح آبادی دانشیار گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و الهیات، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران. 0000-0003-1893-2132 مصیب رستمی خانمکانی دانش آموخته کارشناسی ارشد رشته دیپلماسی و سازمان‌های بین‌المللی، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و الهیات، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران. 0009-0009-8184-8014 Journal Article 2025 06 18 Extended Abstract Introduction: The competition over artificial intelligence is a fundamental struggle over the desired technological future, To understand these complex dynamics, we need an approach that is not limited to technical or economic aspects; but also explores the deep connection between technology, power, space, and discourse. This multifaceted competition, which has its roots in the struggle to control data and algorithms, presents us with new dimensions of geopolitical conflict. The present study attempts to analyze the geopolitics of artificial intelligence in the era of great power competition between the United States and China. Our main question is: How are the dynamics of the geopolitical competition in AI between the United States and China shaped by divergent approaches to governance and industrial policy, discursive dimensions and strategic symbolism, and national socio-technical imaginaries, and what are the implications for the global geopolitical order? Theoretical Approach: By integrating three complementary schools of thought – critical geopolitics, socio-techno imaginaries, and industrial policy theory – this article provides the necessary of analytical tools to analyze the competition between the US and China. In this context, it also addresses the concept of data governance as a key area of this competition. Method: The present study uses a qualitative approach to analyze the geopolitics of artificial intelligence in the era of great power competition between the United States and China. The complex and multifaceted nature of this phenomenon necessitates a method that can understand the deeper layers of power, discourse, and meanings; therefore, we used a qualitative comparative analytical design. Results and Discussion: Fundamental differences in approaches to AI governance and industrial policy between China and the United States, rooted in their political systems, values, and national socio-technical imaginaries, have led to structural differences in these policies. The state-centered, centralized, and command-and-control approach in China, versus the market-oriented approach with targeted and increasing government interventions in the United States, represent distinct strategies for shaping and controlling the global technological space. These differences have directly led to the formation of distinct and divergent technological ecosystems and have profound implications for value chains, standards, and innovation orientations in the global AI industry. While China emphasizes self-sufficiency and centralized control, the United States seeks to maintain technological superiority by driving private sector innovation and limiting the access of competitors. Analyzing these differences from a combined perspective of critical geopolitics, socio-technical imaginaries, and industrial politics shows how the struggle for geopolitical power, in the form of material policies and approaches, is shaping the future of artificial intelligence and global order. Conclusion: In line with the first sub-objective (comparative analysis of governance and industrial policy approaches), divergent state approaches in China and the increasingly market-oriented US, rooted in their different national philosophies and values, shape the material basis of competition and directly lead to consequences such as technological polarization. Also, in response to the second sub-objective (examining discursive dimensions, the role of socio-technical imaginaries and strategic semiotics), we explained how immaterial dimensions such as socio-technical imaginaries and discourses play a vital role in shaping the perception of AI, its use as strategic semiotics and the representation of competition in the context of critical geopolitics, and influence interactions between actors. Finally, in fulfilling the third sub-objective (explaining geopolitical implications), we made it clear that the complex interaction of these material and immaterial dynamics leads to far-reaching consequences for the global order; Consequences such as increased risk of conflict, disruption of trade and competition in the South are understandable from a critical geopolitical perspective and indicate the realignment of power and space in the age of AI. چکیده تفصیلی مقدمه و اهداف: رقابت بر سر هوش مصنوعی منازعه‌ای بنیادین بر سر ترسیم آینده تکنولوژیک مطلوب، معماری نظم نوظهور داده‌محور جهان و بازتعریف مفاهیم قدرت و امنیت در قرن بیست و یکم به شمار می‌رود. برای درک این پویایی‌های پیچیده، نیازمند رویکردی هستیم که تنها به جنبه‌های فنی یا اقتصادی محدود نماند؛ بلکه پیوند عمیق میان فناوری، قدرت، فضا و گفتمان را نیز واکاوی کند. این رقابت چندوجهی که ریشه‌هایی در تلاش برای کنترل داده‌ها و الگوریتم‌ها دارد، ابعاد تازه‌ای از منازعه ژئوپلیتیکی را پیشروی ما می‌گذارد. پژوهش حاضر تلاش می‌کند تا به واکاوی ژئوپلیتیک هوش مصنوعی در عصر رقابت قدرت‌های بزرگ میان آمریکا و چین بپردازد. پرسش اصلی ما این است: پویایی‌های رقابت ژئوپلیتیکی هوش مصنوعی میان ایالات متحده و چین چگونه تحت‌تأثیر رویکردهای واگرایانه در حکمرانی و سیاست صنعتی، ابعاد گفتمانی و نشانه‌گرایی راهبردی، و تصورات آرمانی فنی - اجتماعی ملی شکل می‌گیرد و چه پیامدهایی برای نظم ژئوپلیتیکی جهانی در پی دارد؟ رهیافت نظری: این مقاله با تلفیق سه جریان فکری مکمل – ژئوپلیتیک انتقادی، تصورات آرمانی فنی - اجتماعی و نظریه سیاست صنعتی – ابزار تحلیلی لازم برای واکاوی رقابت هوش مصنوعی میان آمریکا و چین را فراهم می‌آورد. روش پژوهش: پژوهش حاضر با رویکردی کیفی، به تحلیل ژئوپلیتیک هوش مصنوعی در عصر رقابت قدرت‌های بزرگ میان ایالات متحده و چین می‌پردازد. ماهیت پیچیده و چندوجهی این پدیده، اتخاذ روشی را ضروری می‌سازد که بتواند لایه‌های عمیق‌تر قدرت، گفتمان و معانی را درک کند؛ ازاین‌رو، از یک طرح تحلیلی مقایسه‌ای کیفی بهره بردیم. یافته‌ها: تفاوت‌های بنیادین در رویکردهای حکمرانی و سیاست صنعتی هوش مصنوعی میان چین و ایالات متحده که ریشه در نظام‌های سیاسی، ارزش‌ها و تصورات آرمانی فنی - اجتماعی ملی آن‌ها دارد، به تفاوت‌های ساختاری در این سیاست‌ها انجامیده است. رویکرد دولتی، متمرکز و دستوری در چین، در مقابل رویکرد بازارمحور با مداخلات هدفمند و فزاینده دولتی در آمریکا، نمایانگر راهبردهای متمایز برای ساخت و کنترل فضای تکنولوژیک جهانی است .این تفاوت‌ها مستقیماً به شکل‌گیری اکوسیستم‌های فناورانه متمایز و در حال واگرایی منجر شده و پیامدهای عمیقی برای زنجیره‌های ارزش، استانداردها و جهت‌گیری‌های نوآوری در صنعت هوش مصنوعی در سطح جهانی دارد. درحالی‌که چین بر خودکفایی و کنترل متمرکز تأکید دارد، آمریکا به دنبال حفظ برتری تکنولوژیک از طریق هدایت نوآوری بخش خصوصی و محدودسازی دسترسی رقبا است. تحلیل این تفاوت‌ها از منظر تلفیقی ژئوپلیتیک انتقادی، تصورات آرمانی فنی - اجتماعی و سیاست صنعتی نشان می‌دهد چگونه مبارزه برای قدرت ژئوپلیتیکی، در قالب سیاست‌ها و رویکردهای مادی، در حال شکل‌دهی به آینده هوش مصنوعی و نظم جهانی است. بحث و نتیجه‌‎‎گیری: در راستای هدف فرعی اول (تحلیل مقایسه‌ای رویکردهای حکمرانی و سیاست صنعتی)، رویکردهای واگرایانه دولتی در چین و بازارمحور با مداخلات فزاینده در آمریکا که ریشه در فلسفه‌ها و ارزش‌های ملی متفاوت آن‌ها دارند، مبنای مادی رقابت را شکل می‌دهند و مستقیماً به پیامدهایی چون دوقطبی شدن تکنولوژیک منجر می‌شوند. همچنین، در پاسخ به هدف فرعی دوم (بررسی ابعاد گفتمانی، نقش تصورات آرمانی فنی - اجتماعی و نشانه‌گرایی راهبردی)، تبیین کردیم چگونه ابعاد غیرمادی نظیر تصورات آرمانی فنی - اجتماعی و گفتمان‌ها، نقش حیاتی در شکل‌دهی به ادراک از هوش مصنوعی، استفاده از آن به‌عنوان نشانه‌گرایی راهبردی و بازنمایی رقابت در بستر ژئوپلیتیک انتقادی ایفا می‌کنند و بر تعاملات میان بازیگران تأثیر می‌گذارند. در نهایت، در تحقق هدف فرعی سوم (تبیین پیامدهای ژئوپلیتیکی)، روشن ساختیم که تعامل پیچیده این پویایی‌های مادی و غیرمادی، منجر به پیامدهای گسترده‌ای برای نظم جهانی می‌شود؛ پیامدهایی نظیر افزایش ریسک تعارض، اختلال در تجارت و رقابت در کشورهای جنوب که از منظر ژئوپلیتیک انتقادی قابل‌درک هستند و نشان‌دهنده بازآرایی قدرت و فضا در عصر هوش مصنوعی هستند.

https://piaj.sbu.ac.ir/article_106064_0baf0cfa40c33c82ac2bcc2afbd57498.pdf