دانشگاه شهید بهشتی رهیافت‌های سیاسی و بین ‌المللی 1735-739X 18 2 2026 06 22 Explaining the Effectiveness of United Nations Security Council Decisions in Afghanistan: A Volatile Compliance Model of Fragile States (1991–2021) تبیین میزان نفوذ تصمیمات شورای امنیت سازمان ملل متحد در افغانستان بر اساس مدل تبعیت متزلزل در دولت‌های درمانده (1991–2021) 137 161 107122 10.48308/piaj.2026.239944.1802 FA علی بغیری استادیار گروه روابط بین‌الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه بین‌المللی اهل بیت (ع)، تهران، ایران. 0000-0002-3900-9358 Journal Article 2025 10 26 Introduction: Over the past three decades, Afghanistan has remained a fixture on the agenda of the United Nations Security Council (UNSC). From the imposition of sanctions on the Taliban in 1999 and the authorization of international military interventions, to the establishment of the United Nations Assistance Mission in Afghanistan (UNAMA), support for the Islamic Republic, and the management of the geopolitical fallout following the Taliban’s return to power, the Security Council has adopted numerous resolutions addressing security, political, humanitarian, and peacebuilding crises. Nevertheless, persistent political instability, the expansion of insurgent networks, and the ultimate collapse of the republican regime in 2021 raise a critical analytical question: To what extent have Security Council decisions influenced developments in Afghanistan, and which structural factors determined their efficacy? This study examines the variables that shaped the impact of UNSC decisions in Afghanistan, focusing on the roles that domestic, regional, and international actors played in their implementation or obstruction. To address this query, the article formulates the Volatile Compliance Model in Fragile States. Integrating Fragile State Theory, International Compliance Theory, Constructivism, Dependency Theory, and Realism, this model argues that compliance with international institutional mandates within fragile states is neither uniform nor linear. Instead, it is conditioned by state capacity, societal normative cleavages, intra-elite competition, governmental dependence on external patrons, and systemic rivalries among regional and international powers. Consequently, weaker institutional cohesion and fragmented state authority produce highly volatile, fractured compliance with international law. Methods: This study employs a mixed-methods research design, combining qualitative descriptive-analytical inquiry with quantitative survey data. Empirical data were gathered through structured questionnaires distributed to university professors and researchers across Kabul, Herat, and Balkh provinces. Because the collected data did not exhibit a normal distribution, Spearman’s rank-order correlation coefficient ($\rho$) was utilized to systematically evaluate the statistical relationships between the variables. Within this analytical framework, the perceived efficacy of United Nations Security Council decisions serves as the dependent variable, while the strategic behaviors of domestic, regional, and international actors constitute the independent variables. Results and Discussion: The empirical findings demonstrate that compliance with Security Council resolutions in Afghanistan was highly asymmetric across different tiers of actors. The state executive branch, formalized political parties, and civil society organizations exhibited the highest levels of normative convergence with UNSC mandates. Conversely, anti-government armed groups—most notably the Taliban and the Haqqani Network—demonstrated profound structural divergence and resistance. At the regional level, the behavior of neighboring states was driven less by the legal legitimacy of Security Council resolutions than by realist geopolitical and security calculus. Statistical correlations confirm that the relative success or failure of UNSC mandates in Afghanistan was path-dependent, relying heavily on the interlocking patterns of compliance, neutrality, or active resistance among interconnected domestic and external stakeholders. Conclusion: The primary theoretical contribution of this study is the conceptualization of the Volatile Compliance Model in Fragile States. This model proves that in conflict-affected, fragile polities, the impact of international institutions is structurally bounded by both the host state's capacity to project sovereign authority and the willingness of peripheral actors to cooperate with international peace objectives. Ultimately, the Afghan trajectory serves as a definitive case study illustrating the limits of global governance when international institutional mandates confront fragmented, fragile states defined by enduring instability, contested legitimacy, and weak domestic institutions. Keywords: Afghanistan; United Nations Security Council; Fragile State; International Compliance; Volatile Compliance Model. افغانستان طی سه دهه گذشته یکی از مهم‌ترین موضوعات دستور کار شورای امنیت سازمان ملل متحد بوده است. از زمان اعمال تحریم‌های طالبان در اواخر دهه 1990 تا استقرار نیروهای بین‌المللی، ایجاد مأموریت کمک‌رسانی سازمان ملل متحد در افغانستان (UNAMA)، حمایت از دولت جمهوری اسلامی افغانستان و مدیریت پیامدهای بازگشت طالبان به قدرت، شورای امنیت با صدور قطعنامه‌های متعدد تلاش کرده است بر روند تحولات سیاسی و امنیتی این کشور تأثیر بگذارد. با این حال، تداوم ناامنی، گسترش فعالیت گروه‌های مسلح و فروپاشی نظام جمهوری در سال 2021 این پرسش را مطرح می‌سازد که تصمیمات شورای امنیت تا چه اندازه توانسته‌اند بر تحولات افغانستان اثرگذار باشند و چه عواملی میزان نفوذ و کارآمدی این تصمیمات را تعیین کرده‌اند. پژوهش حاضر با هدف تبیین میزان نفوذ تصمیمات شورای امنیت سازمان ملل متحد در افغانستان و شناسایی عوامل مؤثر بر اجرای یا عدم اجرای این تصمیمات انجام شده است. پرسش اصلی تحقیق آن است که میزان نفوذ تصمیمات شورای امنیت در افغانستان تابع چه متغیرهایی بوده و بازیگران داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی چه نقشی در تحقق یا عدم تحقق اهداف این تصمیمات ایفا کرده‌اند. برای پاسخ به این پرسش، مقاله چارچوب نظری جدیدی با عنوان «مدل تبعیت متزلزل در دولت‌های درمانده» ارائه می‌کند. این مدل با تلفیق نظریه دولت شکننده، نظریه تبعیت بین‌المللی، سازه‌انگاری، نظریه دولت وابسته و واقع‌گرایی استدلال می‌کند که در دولت‌های درمانده، تبعیت از تصمیمات نهادهای بین‌المللی فرآیندی یکپارچه و خطی نیست، بلکه تحت تأثیر ظرفیت دولت، شکاف‌های هنجاری جامعه، رقابت بازیگران داخلی، وابستگی حکومت به حمایت خارجی و رقابت قدرت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی قرار دارد. بر این اساس، هرچه دولت از انسجام نهادی و توانایی اعمال اقتدار کمتری برخوردار باشد، تبعیت از تصمیمات بین‌المللی نیز متزلزل‌تر و چندپاره‌تر خواهد بود. این پژوهش با بهره‌گیری از روش توصیفی ـ تحلیلی و پیمایشی انجام شده است. داده‌های تحقیق از طریق پرسشنامه و با مشارکت استادان دانشگاهی در سه ولایت کابل، هرات و بلخ گردآوری شده‌اند. برای تحلیل داده‌ها و سنجش روابط میان متغیرها، با توجه به عدم نرمال بودن توزیع داده‌ها، از ضریب همبستگی اسپیرمن استفاده شده است. متغیر وابسته پژوهش «نفوذ تصمیمات شورای امنیت» و متغیرهای مستقل شامل مجموعه‌ای از بازیگران داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی مؤثر بر تحولات افغانستان هستند. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که میزان تبعیت از تصمیمات شورای امنیت در میان بازیگران مختلف افغانستان یکسان نبوده است. در میان بازیگران داخلی، قوه مجریه، احزاب رسمی و نهادهای جامعه مدنی بیشترین همگرایی را با تصمیمات شورای امنیت داشته‌اند، در حالی که طالبان، شبکه حقانی و سایر گروه‌های مسلح مخالف دولت بیشترین میزان واگرایی را نشان داده‌اند. همچنین رفتار بازیگران منطقه‌ای بیش از آنکه تابع مشروعیت حقوقی قطعنامه‌های شورای امنیت باشد، تحت تأثیر ملاحظات ژئوپلیتیکی و امنیتی قرار داشته است. نتایج آماری بیانگر آن است که موفقیت یا ناکامی تصمیمات شورای امنیت در افغانستان بیش از هر عامل دیگری به الگوی تبعیت یا مقاومت شبکه‌ای از بازیگران داخلی و خارجی وابسته بوده است. نتایج پژوهش از اعتبار مدل تبعیت متزلزل در دولت‌های درمانده حمایت می‌کند. این مدل نشان می‌دهد که در دولت‌های بحران‌زده، میزان نفوذ نهادهای بین‌المللی نه صرفاً تابع قدرت حقوقی تصمیمات، بلکه وابسته به ظرفیت دولت برای اعمال اقتدار و میزان همراهی بازیگران مؤثر با اهداف بین‌المللی است. از این منظر، تجربه افغانستان نمونه‌ای مهم از محدودیت‌های حکمرانی بین‌المللی در مواجهه با دولت‌های درمانده و چندپاره محسوب می‌شود.

https://piaj.sbu.ac.ir/article_107122_13724617b02b063ebd4ae1a08bb34b9f.pdf