هفتم

فهرست مطالب

علوم اجتماعی و رفتاری

ترديد نباید کرد که در کشورهای از توسعه مانده،دولت ها نقش تعیین کننده ای در جهت پيشرفت جامعه به عهده می گيرند و با همه نظريه هایی که در عصر "جهانی شدن" درباره کمرنگ شدن نقش دولت ها در عرصه های گوناگون ارائه می گردد، اما واقعيت تمامی کشورهای پيشرفته امروزی جهان- باوجود برخورداری از يک طبقه قدرتمند بورژورازی ملی در گذشته- و نیز سرگذشت تحولات اقتصادی "جوامع نمونه" شرق آسیا در يکی از دو دهه اخیر ، عملا عکس آن را نشان داده است، چنانکه "حتی پس از پيروزی به ظاهر کامل راه بازار بر راه دولتی در دهه 1990 راه دولتی هنوز نموده است؛چيزی که مرده است اعتماد کامل یا نسبی به آن به عنوان بهترین راه کسب ثروت است"
مصطفی وطن خواه
PDF
ارائه يک تعريف جامع و مانع از فمينيسم دشوار است چرا که اين نگرش هيچگاه سازمان نیافته و در گذشته بارها دستخوش تغيير و تحول شده است. علاوه بر اين ، ديدگاه های متفاوت و مکاتب فکری مختلفی نيز در اين باره رخ نموده اند که جمع کردن و نتيجه گيری از فمينيسم را ناممکن ساخته است اما با وجود تنوع و تعدد ديدگاه های فمينيستی ، فمينيسم در يک زمينه اشتراک نظر کلی دارد و آن اين باور است که قدرت از گذشته های دور در ميان زنان و مردان به طور نابرابر تقسيم شده و اطن نابرابری موجب شده تا مردان ، اختيار و حتی سرنوشت زنان را در دست گيرند و اگر حقوقی هم برای آنان در نظر گرفته اند بر برداشت های مردانه استوار شده است
بهرام نوازانی
PDF
هرچند در قرن نوزدهم جهان اسلام شاهد تجزیه امپراتوری عثمانی و تضعيف قدرت های اسلامی بود، الغای خلافت توسط مجلس ملی ترکيه در سال 1924 م. رويدادی اساسی بود که به عنوان "فتنه کبری" نوعی بی قراری و بی نظمی در ساخت نظام سازی در جهان اسلام را نمايان ساخت الغای خلافت نماينگر ناکامی تلاش های فکری برخی از انديشمندان مسلمان در قرن نوزدهم همچون رفاعه طهطاری خیر الدین پاشا در راستای تحليل عوامل عقب ماندگی جهان اسلام و ارئه راهکارهای اصلاحی برای حل اين مساله به حساب می آید به همين دليل الغای خلاقيت عثمانی به عنوان فروپاشی تمامی بنای مربوط به جامعه سنتی تلقی شد. و به دنبال آن نياز به ساختن بنای جدید بر بقایای فرو ريخته و یا بر بنيان های جدید ، مطرح گرديد.
منصور میر احمدی
PDF
با نزديک شدن به پایان قرن بيستم، هيچکس تصور نمی کرد از جانب دگرگونی های عظيمی که اتفاق افتاده اند آسیب ببیند. امپراطوری های استعماری از هم پاشيده اروپایی، جای خود را به دولت- ملت های جدید دادند. دولت های کمونيستی آمدند و رفتند و ترديدهای جدی راجع به امکان موفقيت هر شکل نظام سوسياليتی در برابر سرمایه داری ليبرال را برانگيختند و از طک سو راه را برای موج ديگری از ناسيوناليسم گشودند و از جانب ديگر، مرزهای جغرافیایی و فرقه ای و قومی و روان شناختی را دچار فشار و تنش کردند. این شرايط بستری مهیا برای هژمونيک شدن نوعی ديگر از اسپر ياليسمم در عرص جهانی فراهم ساخت. امريکا به مثابه يگانه امپرياليسم قدرت مسلط در دوران بعد از جنگ سرد، برای تحقق اهداف و آمال هژمونی طلبانه ی خود، به گونه طنز آمیزی استراتژی تامین صلح، آزادی و رفاه برای همه جهان را در دستورکار دهه اول هزاره سوم خود قرار می دهد. زمانی نمی گذرد که حادثه شگرف ديگری نظم و نظام حاکم بر محيط بین المللی را يک بار ديگر در معرض تغييری ژرف و گسترده قرار می دهد حادثه 11 سپتامبر 2001، نظم جهانی گذشته را زیر سایه پاک کن قرار می دهد و مجالی استراتژيک برای استقرار نظم و نظام نوينی فراهم می سازد که ملاحظات و مناسبات فرتملی و ملی ایران در نیمه دوم دهه سوم را به شدت تحت تاثیر مقتضيات خود قرار خواهد داد
محمدرضا تاجيک
PDF
انقلاب جهانی اطلاعاتی و ارتباطی که ابزارهای نوین کسب قدرت و ثروت را در فرآیند جهانی شدن اقتصاد تعريف می کند از مهم ترین ويژگی های اين فرآيند در دوران جامعه پساصنعتی محسوب می گردد به طوری که بسیاری از صاحب نظران جهانی شدن را جهانی شدن تکنولوژی های اطالاعاتی و ارتباطی معرفی می کنند؛چه به لحاظ اينکه اين تکنولوژی ها گسترش ارتباطات جهانی و ظهور دهکده جهان را سبب گريده اند و چه به لحاظ اينکه جهانی شدن امکان دسترسی همگان را به اين گونه تکنولوژی ها فراهم نموده و لذا زمينه کسب قدرت و ثروت و دستيابی به مدارج توسعه را ممکن ساخته است اما اين تصویر زیبا نباید مانع از ملاحظه بسیاری از تبعات نامتعادل انقلاب جهانی ICT گردد،انقلابی که گسترش ناهمگون و ناهمگن تکنولوژی های مذکور در جهان دسترسی نابرابر به آن را در پی داشته است. لذا سبب گسترش بی عدالتی ها و نابرابری های اجتماعی گرديده و بدين ترتيب تعميق و یا ساختاری شدن شکاف طبقاتی در درون جوامع و در روابط میان جوامع را پایه ريزی نموده است.
حسین پور احمدی
PDF
طرح و تصويب قطعنامه تقسيم سرزمين فلسطين به دو بخش عربی و یهودی در نوامبر سال 1947 به وسيله سازمان ملل متحد و سپس اعلام تشکيل کشور جدید " اسرائيل" در ماه مه 1948 در سرزمين فلسطين به وسیله صهيونيست های سياسی، مسئله پيچيده و حادی را درصحنه سياست های خاورميانه به وجود آورد. از آن تاريخ به بعد، مسئله فلسطين و اعراب و اسرائيل، خواسته یا ناخواسته با سياست خارجی همه کشورهای عرب و غیر عرب منطقه گره خورده که تا کنون نيز همچنان ادامه دارد. در اين فاصله ، چند کشور عرب خاورميانه چهار جنگ گسترده را با اسرائيل تجربه کرده اند؛ همچنين دو تهاجم نظامی اسرائيل را به جنوب لبنان شاهد بوده ايم. جدا از آنها، مردم مبارز و مقاوم فلسطين در حرکتی خودجوش و گسترده و پيرو دلسردی از خط مش ها و عملکرد رهبران سياسی خود، در دو مرحله اجرا گذاشته آنکه تا کنون (اواخر سال 2001) نيز ادامه داشته و مسائل و مشکلات سياسی، امنيتی و اقتصادی فراوانی را برای کشور مذکور به همراه داشته است، مبارزه می کنند.
PDF
تعادل انديشه و شرايط يک امر طبیعی و بديهی است اما در مورد متغير اصلی و با ماغير وابسته بودن هر يک از آنها دو رويکرد کلی را می توان ملاحظه کرد. رويکرد اول بر اين نظر است که انديشه تابع شرايط است و بسته به تغيير و تحولات و تکامل انسان، ابزار ، تاسيسات مدنی و انديشه نيز تحول می یابد؛زیرا انديشه در خلا شکل نمی گيرد و در واکنش به محيط به توليد و بازسازی خود می پردازد. از منظر ديگر اين بحث را می توان ذيل نظريه ساختار- کارگزار مطالعه کرد. آيا ساختار رفتار اسان را موجب می شود و مقدم بر آن ، به نوع انديشيدن وی موثر واقع می شود و یا کارگزار موجب پديد آمدن ساختار می گردد. آيا کنشران محصول نادانسته زمینه خود هستند؟ یعنی افراد ناتوانی هستند که کمترین کنترل بر سرنوشت خود دارند یا اينکه فاعل هایی آگاه و باارده هستند که به محيطی که به کارشان شکل می دهد، نظارت کامل دارند؟ در فرهنگ انگليس آکسفورد کارگزار به عنوان شخصی که قدرت را به کار می بندد یا اثری ايجاد می کند، تعريف شده است
حسین اردستانی
PDF