دوم

فهرست مطالب

علوم اجتماعی و رفتاری

منظور از توسعه سياسی چيست؟مفهوم های مرتبط با اين مقوله کدام اشت؟ توسعه سياسی با کدام بخش یا حوزه جامعه مرتبط است؟ به بیان ديگر، در توسعه سياسی به طور مشخص چه چيز یا چيزهایی باید "توسعه " پیدا کند؟هنگامی که از توسعه به عنوان مفهومی کالی و توسعه سياسی به عنوان يکی از وجوه توسعه صحبت می شود، اين پيش فرض وجود دارد که جامعه توسعه نيافته است و باید توسعه پيدا کند بنابراين اين مبنای پيدايش بحث توسعه، از يک سو، وجود جامعه هایی است که یا توسعه نيافته اند. یا در راه آن گام بر می دارند. در اين باره، پيش از هر چيز با تعدد تعريف ها و مفهوم هایی روبه رو می شويم که گاهی حتا در تعارض اند. هنوز برداشتی مشترک از امر توسعه در ميان پژوهشگران وجود ندارد. مشکل عمده در تعيين حد و مرز توسعه سياسی از آن ناشی می شود که حد و مرز "ساختار سياسی" و " مسائل سياسی" روشن نيست مشکلی که در تعريف و تعيين محدوده سياست وجود دارد لاجرم در تعيين محدوده توسعه سياسی نيز دخيل است. آنچه تا کنون تحليل گران و نظريه پردازان که عمدتا متعلق به جامعه های غربی و توسعه یافته هستند، در اين باره ارائه کرده ند، در عمل نتوانسته است ظرايف و دقايق حيطه سياست را با وضوح نظری تبیین نماید. به ويژه آنجا که بحث توسعه سياسی در کشورهای در حال رشد مورد نظر است.
علی معنوی
PDF
در پایان سده بيستم ميلادی، انسان ها در زمينه حکومت بر خود و دنبال کردن منافع اقتصادی خود، آزادتر از هر زمان ديگری در گذشته بوده اند. کمونيسم دچار فروپاشی شده است و رژیم های اقتدار گرا در موضعی تدافعی قرار گرفته اند. با در نظر گرفتن استثناهای خيره کننده مقطعی، جهان در صلح به سر می برد، صلحی ليبرال و دمکراتيک که نه چندان بر بنياد موازنه قدرت، بلکه عمدتا بر مبنای پویاییی دوگانه بازارها و حقوق استوار شده است و مورد حمايت يک نظام متقابلا به هم وابسته از دولت های ليبرال و مجموعه ای متنوع از نهادها و سازمان های بین المللی می باشد بازارها هم در سطح داخلی و در سطح بین المللی گسترش یافته اند که انقلاب در فناوری های اطلاعاتی اين گسترش را دامن زده و يک نظام به شدت متمرکز مالی و بازارهای بین المللی از آن حمايت کرده است
جمیزاف هالیفیلد, کالوین جيلسون, محمدسعید قائنی نجفی
PDF
سیاست را می توان پيچيده ترين پدیده انسانی و طبیعی قلمداد نمود. اگر سعادت آدمی به شرط های لازم فراوانی نياز داشته باشد. شرط کافی آن سياست و حکومتی عاقلانه و عادلانه است. بدين دليل شناخت سياست و معماری آن، از اولويت های بسیار مهم معرفت بشری به شمار می رود. طی هزاره ها و سده ها ی گذشته، بسیاری از پژوهشگران، تحقيق و تجوير سياست را وجهه همت خود ساخته، نتايج متنوعی را حاصل نموده اند. بر اين اساس، نگارنده نيز با تکيه بر آموخته ها و یافته های خود در رشته سياست کوشيده است تا با بهره گيری از ابزارهای مختلف، موجوديت سياست و حکومت، به طور عام و در مورد ایران به طور خاص، برای خود قابل فهم تر نمايد. يکی از ابزارها، شيوه پژوهش ميدانی و پرسشنامه ای بوده و طی کوششی که به تدريج ودر خلال چند سال تبلور يافته، تهيه پرسشنامه هایی با عنوان "نگرش سنجی سياسی دانشجویان" بوده که از سوی دانشجویان مراکز آموزش عالی در تهران و قم تکميل گرديده است.
محمدباقر حشمت زاده
PDF
هر چند مطالعات توسعه به سختی تا سده بيست و يکم تداوم یافته ولی با اين وجود موضوع اين مطالعات، يعنی نابرابری اجتماعی، اقتصادی و سياسی در جهان سوم اکنون در مقايسه با گذشته تشديد شده است . هدف اين مقاله تبیین ترکيبی از اين دو گزاره است.هدف این مقاله تبیین ترکيبی از اين دو گزاره است به رغم جدی بودن بن بست مطالعات توسعه، که در نيمه دوم دهه 1980 ميلادی آشکار گشت، هنوز نشانه هایی از احیای تئوريک تنظيم ، پيشرفت در عرصه مطالعات جنسيتی و زيست محيطی به چشم می خورد. اما به زودی مشخص شد که نخست، عوامل ايجاد کننده اين بن بست ماهيتی بيشت تر ساختاری داشته اند و دوم، برخی از ديگر رويدادها در سطح جهانی به تحول در بنیان های مفهومی چارچوب تئوريک مطالعات توسعه انجاميده اند. تمامی اين تحولات در دهه 1990 ميلادی منجر به نشر کتب زيادی در مورد وضعيت موجود مطالعات توسعه گرديد.
فرنس شورمن, امیر محمد حاجی يوسفی
PDF
مفهوم زمان مانند سایر مفهوم ها در طری قرون و اعصار دچار تحولی شگرف گردأيه است. هرچند واحدهایی که برای شناسایی زمان بکار می روند مقدارهای ثابت تعريف شده ای هستند، ليکن مفهوم يک روز در عصر تکنولوژی با معائل همين مفهوم در قرن های گذشته از نظر حجم کار انجام شده متفاوت است فشرده شدن کار در واحد زمان از مشخصه های بارز دنيای امروز می باشد و اين فشردگی موجب گرديده است که ارزش زمان در ارزيابی های علمی مختلف مورد توجه قرار گيرد. رشد و توسعه تکنولوژی هر روز بر فشردگی کار ئر واحد زمان می افزايد. از طرفی فشردگی کار در واحد زمان موجب می گردد که رشد تکنولوژی با نسبتی چند برابر ادامه یابد اين تعامل، فاصله بین ابداعات و اختراعات و اکتشافات بشر را کم کرده است . اگر به تاريخ ابداع ها و پيشرفت های علمی بنگريم بلافاصله بین اختراع اولین قرقره مکانيکی تا بمب اتم چند صد سال بوده اما بلافاصله بین اختراع اولين کامپیوترهای حسابگر با نسل جدید کامپیوترها به چند دهه کاهش یافته و فاصله رشد تکنولوژی و ابداعات در عصر حاضر نسبت به چند ماه قبل تقليل یافته است به گونه ای که بر خلاف دوران کهن، امروزه شاهد ثبت ده ها اختراع جدیدی در هر روز هستيم.
مهرداد حاجی میر عرب
PDF
انگاره های که نوظهور و بديع جلوه می کنند معمولا گذشته ای دارند مدرنيته، اگر چه مفهومی نوپديد در عرصه مفهومی است، از ديرباز با نام های ديگر وجود داشته است. اما فرارسيدن "پسامدرنيته" ما را لاجرم از طرح اين پرسش می کند که مدرنيته چيست یا چه بود؟ مفهوم مدرنيته، همچون پسامدرنيته، تاريخی طولانی دارد. در قرن پنجم، واژه لاتين Modernus برای متمايز ساختن زمان حال مسيحی رسمی از گذشته رومی مشرک استفاده می شد. اما جنبش "روشنگری" فرانسه اين اصطلاح را بيشت تر به معنایی به کار برد که ما امروزه از آن استفاده می کنيم " فلاسفه" اعلام کردند که ستيزش بین قدما و مدرن ها به نفع مدرن ها حل و فصل شده و خاتمه یافته است تمدن مدرن و پساقرون وسطایی، که اساسا متکی بر خرد بود برتر و غالب شد
دیوید لاین, محمدرضا تاجيک
PDF
اجازه دهید مدخل بحث را با پرسشس هوشمندانه از "آرماته ماتل" آغاز کنم؛بدین مضمون که شرايط پیچیده ای جهان، متفکران و روشن فکران ،به ویژه روشن فکران"جهان سوم" را به سوی تخصص و عمل گرایی سوق داده است به طوری که "اين ابزارگرایی و مقید نگريستن که همه را وادار کرده به دنبال اثبات گرایی موجود و نظريه های "واقع گرایی" علمی وعملی بروند، رویارویی ها را از مسیر اصلی خود برگردانده،تنش ها و تضادها را خلع سلاح کرده و در آغاز يک حرکت تازه، همه را متوجه راه حل های تکنيکی و فنی نموده است. ما چه بخواهيم و چه نخواهیم دوره ی دربند کشیدن و مسخ افکار و ارواح جوامع به اصطلاح آگاه و مطلع آغاز شده است و ما را مجبور می کند متفاوت از گذشته بینديشيم ؛متفاوت از افکاری چون آزادی و دموکراسی" آزادی سياسی هرگز محدود نخواهد شد و حق عمل به خواست و اراده را ممنوع نخواهد کرد، ولی آنچه ما را به فکر وا می دارد، آن است که چه روشی و چه اجباری است که در اين زمانه ، خواست و اراده ی ما را بدون اين که خود بخواهيم و متوجه بشويم کاناليزه می کند
مصطفی وطن خواه
PDF