palette
رویکردهای معنایی در روابط بین‌الملل و تأثیر آنها در تحلیل سیاست خارجی
حمیرا مشیرزاده

چکیده

بیش از دو دهه است که حوزه تحلیل سیاست خارجی پس از یکی دو دهه حاشیه‌نشینی به تدریج اهمیت خود را بازیافته است. استدلال این مقاله آن است که با حرکت جریان نظری به سمت رویکرد‌های سازه‌انگارانه اعم از متعارف و رادیکال با تأکیدی که آنها بر ساخت معنایی واقعیت، و در نتیجه، نقش عوامل معنایی، فرهنگ، بیناذهنیت، و مانند اینها در برابر مادی‌گرایی حاکم بر جریان اصلی داشتند و نیز این امر که رویکردهای مزبور فی‌نفسه تمرکز بر سطح تحلیل ساختار بین‌الملل ندارند و می‌توانند حتی در بحث‌های ساختاری توجه خود را معطوف به ساختارهای معنایی داخلی دولت‌ها کنند، زمینه نظری برای توجه بیشتر به سیاست خارجی فراهم شده است.  همچنین با ارائه نمونه‌هایی از آثار مرتبط با سیاست خارجی که متکی بر این دو رویکرد هستند غنای این نگرش به سیاست خارجی نشان داده شده است. در نتیجه‌گیری نیز برآوردی از موقعیت این دو رویکرد در حوزه تحلیل سیاست خارجی در ایران ارائه و نکاتی آسیب‌شناختی درباره آن مطرح شده است. 

   

واژگان کلیدی
تحلیل سیاست خارجی-سازه‌انگاری- پساساختارگرایی- تحلیل گفتمان-بیناذهنیت

منابع و مآخذ مقاله

الف)منابع فارسی

آریا، سروش.(1392). بررسی مقایسه‌ای مفهوم دگرخصم‌انگاری در گفتمان سیاست خارجی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تهران.

ادیب‌زاده، مجید.(1387). زبان، گفتان و سیاست خارجی. تهران: نشر اختران.

برگر، پترل. و توماس لاکمن.(1375). ساخت اجتماعی واقعیت (رساله‌ای در جامعه‌شناسی شناخت). ترجمه: فریبرز مجیدی. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.

پارکر، جان.(1386). ساخت‌یابی. ترجمه: حسین قاضیان. تهران: نشر نی.

دهقاني فيروزآبادي، سیدجلال.(1388). امنيت هستي‌شناختي در سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران»، فصلنامه روابط خارجي، شماره 1.

دهقانی فیروزآبادی، سیدجلال و رضا ذبیحی.(1391). تأثير هويت اسلامي ـ انقلابي بر رفتار سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران در موضوع هسته‌اي (دوره خاتمي و احمدي نژاد) ، فصلنامه علوم سياسي، شماره 59.

دهقاني فيروزآبادي، سيدجلال و وحيد نوري.(1391). امنيت هستي‌شناختي در سياست خارجي دوران اصول‌گرايي، فصلنامه مطالعات راهبردي، شماره 57.

دهقاني فيروزآبادي، سيدجلال، نسيبه شهبازي و احمد فريدوني. (1391). سياست خارجي ج.ا.ايران در قبال فلسطين از منظر سازه‌انگاري، فصلنامه رهيافت انقلاب اسلامي، شماره 18.

رسولي ثاني‌آبادي، الهام. (1390). هويت انقلابي ـ اسلامي نظام جمهوري اسلامي ايران در گفتمان‌هاي مختلف سياست خارجي»، فصلنامه سياست خارجي، شماره 97.

سازمند، بهاره و اطهره ترک تبریزی. (1391). بازشناسي زمينه‌هاي هويتي در سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران؛ رهيافتي سازه‌انگارانه، فصلنامه مطالعات ملي، شماره 50.

متقی، ابراهیم و حجت کاظمی.(1386). سازه‌انگاري، هويت، زبان و سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران، فصلنامه سياست، شماره4.

مشیرزاده، حمیرا.(1385). تحلیل سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران از منظر سازه‌انگاری، در نسرین مصفا و حسین نوروزی، نگاهی به سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی: 25-13.

مشيرزاده، حمیرا.(1386). چرخش در سياست خارجي ايالات متحده و حمله به عراق: زمينه‌هاي گفتماني داخلي، فصلنامه سياست 2.

مشيرزاده، حمیرا و فاطمه همويي.(1391). گفتمان سياست اروپايي بريتانيا: تحليلي استعاره‌اي، فصلنامه تحقيقات سياسي بين‌المللي، 12 (پاييز): 39-1.

مک‌لافلین، جانیس.(1389). زنان و نظریه اجتماعی و سیاسی: مناظرات و گفتگوهای جاری. ترجمه: حمیرا مشیرزاده، تهران: شیرازه.

میلیکن، جنیفر.(1389). مطالعه گفتمان در روابط بين‌الملل: نقد پژوهش و روش، ترجمه: حمیرا مشیرزاده. پژوهش حقوق و سياست.

ونت، الکساندر.(1384). نظریه‌ اجتماعی سیاست بین‌الملل. ترجمه: حمیرا مشیرزاده. تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌الملل وزارت امور خارجه.

هادیان، ناصر.(1383). سازه‌انگاري از روابط بين‌الملل تا سياست خارجي، سياست خارجي،شماره 68.

هیل، کریستوفر. (1384). ماهیت متحول سیاست خارجی. ترجمه: علیرضا طیب. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

ب)منابع انگلیسی

Aggestam, L. (1999). Role Conceptions and the Politics of Identity in Foreign Policy. ARENA Working Paper Series. Available at: http://www.deutsche- aussenpolitik.de/resources/seminars/gb/ approach/document/wp99_8.htm.(Last Access24/1/2013).

Anderson, G. L. and J. Grinberg. (1998). “Educational Education as a Disciplinary Practice: Appropriating Foucault’s View of Power, Discourse and Method,” Educational Administration Quarterly, 34, 3: 329-53.

Bagdonas, Ö.D. (2008). A Post-Structuralist Approach to Ideology and Foreign Policy: Kemalism in the Turkish Foreign Policy Discourse. PhD Thesis. Budapest: Central European University.

Barnes, T.J. (1992). “Reading the Texts of Theoretical Economic Geography: The Role of Physical and Biological Metaphors,” in T.J. Barnes and J.S. Duncan (eds.) Writing Worlds: Discourse, Text and Metaphor in the Representation of Landscape. London: Routledge.

Baumann, R. (2002). “The Transformation of German Multilateralism: Changes in Foreign Policy Discourse since Unification,” German Politics and Society, 20, 4.

Berg, E. and P. Ehin. (2009). Identity and Foreign Policy: Baltic-Russian Relations and European Integration. Farnham and Burlington: Ashgate.

Best, S. and D. Kellner. (1991). Postmodern Theory. New York: Guilford Press.

Boekle, H., V. Rittberger, and W. Wagner. (1999). Norms and Foreign Policy: Constructivist Foreign Policy Theory. Tübinger Arbeitspapiere zur Internationalen Politik und Friedensforschung No. 34a. Melanchthonstr: Center for International Relations/Peace and Conflict Studies, Institute for Political Science, University of Tübingen.

Bourdieu, P. (1994). “Rethinking the State: Genesis and the Structure of the Bureaucratic Field,” Sociological Theory, 12, 1: 1-18.

Browning, C.S. (2008). Constructivism, Narrative, and Foreign Policy Analysis: A Case Study of Finland. Bern: Peter Lang.

Campbell, D. (1990). “Global Inscription: How Foreign Policy Constitutes the United States,” Alternatives, XV: 263-76.

Campbell, D. (1994). “Foreign Policy and Identity: Japanese ‘Other’/American ‘Self.’” In S. Rosow, N. Inayatullah and M. Rupert, eds., Global Economy as Political Space. Boulder, CO: Lynne Rienner Publishers: 147-70.

Campbell, D. (1998). Writing Security: United States Foreign Policy and the Politics of Identity. Minneapolis, MN: University of Minnesota Press.

Caporaso, J. A., C. F. Hermann, C. W. Kegley, J. N. Rosenau, and D. A. Zinnes (1986). “The Comparative Study of Foreign Policy: Perspectives on the Future.” International Studies Notes: 8, 32-47.

Carlsnaes, Walter. (1992). “Agency-Structure Problem in Foreign Policy Analysis,” International Studies Quarterly, 36: 245-270.

Carlsnaes, Walter. (2002). “Foreign Policy.” In Walter Carlsnaes, Thomas Risse and Beth Simmons, eds., Handbook of International Relations. London: Thousand Oaks, New Delhi: Sage.

Chiapello, E. and N. Fairclough. (2002). “Understanding the New Management Ideology: A New Transdisciplinary Contribution from Critical Discourse Analysis and New Sociology of Capitalism,” Discourse and Society, 13, 2: 185-208.

Colin, G. (2004). “Russian Foreign Policy Discourse during the Kosovo Crisis: Internal Struggle and the Political Imaginaire,” Research Question, 12: 1-39. Available at: http://www.ceri-sciences-po.org/publica/qdr.htm (Last access 20/12/2012).

Curry, M.R. (2002). “The Architectonic Impulse and the Reconceptualization of the Concrete in Contemporary Geography,” in T.J. Barnes and J.S. Duncan (eds.) Writing Worlds: Discourse, Text and Metaphor in the Representation of Landscape. London: Routledge.

Der Derian, James. (2009). Critical Practices of International Relations: Selected Essays.

Devetak, R. and J. True. (2006). “Globalizing the Antipodes? Policy and Politics in Australia and Newzealand.” Australian Journal of Political Science 41, 2: 241-56.

Doty, R. L. (1993). “”Foreign Policy as Social Construction: A Post-Positivist Analysis of US Counterinsurgency Policy in the Philippines,” International Studies Quarterly, 37: 297-320.

Ferrante, J. and P. Brown. (1998). The Social Construction of Race and Ethnicity in the United States. New York: Longman.

Flockhart. (2012). “Constructivism and Foreign Policy.” In Steve Smith, Amelia Hadfield, and Tim Dunne, eds., Foreign Policy: Theories, Actors, Cases. Oxford: Oxford University Press.

Gergen, K. and M. Gergen. (1997). “Toward a Cultural Constructionist Psychology,” Theory and Psychology, 7: 31-36.

Gregen, K. (1986). “Social Constructionist Movement in Psychology,” American Psychologist, 40, 3: 266-275.

Guillaume, X. (2002). “Foreign Policy and the Politics of Alterity: A Dialogical Understanding of International Relations,” Millennium.

Hagstrom, L. “Identity Politics and Japan’s Foreign Policy,” Available at: nile.lub.lu.se/ojs/index.php/st/article/download/1865/1455. (Last Access 21/1/2013).

Hansen, L. (2006). Security as Practice: Discourse Analysis and the Bosnian War. London and New York: Routledge.

Hansen, Lene. (2012). “Discourse Analysis, Post-Structuralism, and Foreign Policy.” In Steve Smith, Amelia Hadfield, and Tim Dunne, eds., Foreign Policy: Theories, Actors, Cases. Oxford: Oxford University Press.

Hastin, A. (1997). The Construction of Nationhood. Cambridge and New York: Harvard University Press.

Houghton, D.P. (2007). “Reinvigorating the Study of Foreign Policy Decision Making: Towards a Constructivist Approach,” Foreign Policy Analysis, 3, 1: 24-45.

Hudson, V. (2007). Foreign Policy Analysis: Classic and Contemporary Theory. Lowman and Littlefield Janis, I. (1972), Victims of Groupthink. Boston: Houghton Mifflin.

Hudson, V. and C. Vore. (1995). “Foreign Policy Analysis Yesterday, Today and Tomorrow,” Mershon International Studies Review, 39: 209-38.

Hudson, V. M. (2002). “Foreign Policy Decision-Making: A Touchstone for International Relations Theory in the Twenty-First Century,” in Snyder, Bruck and Sapin: 1-20.

Hudson, V. M. (2005). “Foreign Policy Analysis: Specific Theory and the Ground of International Relations,” Foreign Policy Analysis, 1, 1.

Kowert, P. A. (2001). “Toward a Constructivist Theory of Foreign Policy.” In Vandulka Kubalkova, ed., Foreign Policy in a Constructed World. New York and London: M.E. Sharpe.

Kramnick, I. (1988). “’The Great National Discussion’: The Discourse of Politics in 1787,” The William and Mary Quarterly, 45, 1: 3-32.

Kubalkova, Vandulka. (2001a). “Foreign Policy, International Politics, and Constructivism.” In Vandulka Kubalkova, ed., Foreign Policy in a Constructed World. New York and London: M.E. Sharpe.

Kubalkova, Vandulka. (2001b). “A Constructivist Premier.” In Vandulka Kubalkova, ed., Foreign Policy in a Constructed World. New York and London: M.E. Sharpe.

Lalau, Ernesto and Chantalle Mouffe. (1985). Hegemony and Socialist Strategy. London: Verso.

Larsen, H. (1997). Foreign Policy and Discourse Analysis: France, Britain and Europe. London and New York: Routledge.

Larsen, H. (1999). “British and Danish European Policies in the 1990’s: A Discourse Approach,” European Journal of International Relations, 5, 4: 451-83.

Larsen, H. (2009). “A Different FPA for Europe? Towards a Comprehensive Framework for Analyzing the Foreign Policy of the EU Member States,” European Journal of International Relations, 15, 3: 537-66.

Lash, Scott. (1990). “Postmodernism as Humanism? Urban Space and Social Theory,” in Turner, ed.: 62-74.

Lopez, I.F.H. (1994). “The Social Construction of Race,” Harvard Civil Rights-Civil Liberties Review, 29.

Lorber, J. (1994). Paradoxes of Gender. New Haven, CT: Yale University Press.

Maxwell, J. (2002). “Ethnography and the Construction of Culture,” available at: http://thinkubator.ccsp.sfu.ca/jmax-papers/PhD/ethnographyComp.pdf. (Last access 20/2/2013).

Messari, N. (2001). “Identity and Foreign Policy: The Case of Islam in US Foreign Policy.” In Vandulka Kubalkova, ed., Foreign Policy in a Constructed World. New York and London: M.E. Sharpe.

Meyer, Michael. (2001). “Between Theory, Method, and Politics: Positioning of the Approaches to CDA.” In Ruth Wodak and Michael Meyer, eds., Methods of Critucal Discourse Analysis. London: Sage.

Miyagi, Y. (2009). “Foreign Policy Making under Koizumi: Norms and Japan’s Role in the 2003 Iraq War,” Foreign Policy Analysis, 5, 4: 349-366.

Murdoch, J. (2006). Poststructuralist Geography. London: Sage.

Nabers, Derek. (2009). “Filling the Void of Meaning: Identity Construction in US Foreign Policy after September 11, 2001,” Foreign Policy Analysis.

Neumann, I. B. (1996). “Self and Other in International Relations,” European Journal of International Relations?

Onuf, Nicholas. (1989). World of Our Making: Rules and Rule in Social Theory and International Relations. Columbia, SC: University of South Carolina Press.

Pennycook, A. (1994). The Cultural Politics of English as an International Language. Harlow: Longman.

Peters, M. (1999). “Poststructuralism and Education,” Encyclopedia of Philosophy of Education. Available at: http://www.ffst.hr/ENCYCLOPAEDIA/ doku.php?id=poststructuralism_and_ philosophy_of_education. (Last access 30/1/2013).

ٔPhillips, L. and M. W. Jorgensen. (2002). Discourse Analysis as Theory and Method. London, Thousand Oaks, and New Delhi, Sage.

Rasiński, Lotar. (ND). The Idea of Discourse in Poststructuralism: Derrida, Lacan, Foucault,” available at: http://www.academia.edu/1366575/The_idea_of_discourse_in _poststructuralism_Derrida_Lacan_and_Foucault. (Last Access 31/1/2013).

Rosenau, James. (1966). “Pre-Theories and Theories of Foreign Policy.” In R. B. Farrell, ed., Approaches to Comparative and International Politics. Evanston: Northwestern University Press.

Simola, H. (1998). “Constructing a School-Free Pedagogy: Decontextualization of Finnish State Educational Discourse,” Journal of Curriculum Studies, 30, 3: 339-56.

Smith, Steve. (2001). “Foreign Policy Is What States Make of It: Social Construction and International Relations Theory.” In Vandulka Kubalkova, ed., Foreign Policy in a Constructed World. New York and London: M.E. Sharpe.

Snyder, R. C., H. W. Bruck and B. Sapin. (2002 [1962]). Foreign Policy Decision-Making. Revisited by V. Hudson, D. Chollt and J. Golgeier. New York: Palgrave Macmillan.

Sprout, Harold and Margaret. (1957). “Environmental Factors in the Study of International Politics,” The Journal of Conflict Resolution, 1, 4: 309-328.

Tregidga, and Milne. (ND). “Sustainable Development as a Floating Signifier: Recognizing Space for Resistance,” available at: www.utas.edu.au/__data/assets/pdf.../Tregidga_Milne_Kearins.pdf. (Last access 3/1/2013).

Turner, B. (ed.). (1990). Theories of Modernity and Postmodernity. London, Thousand Oaks and New Delhi: Sage.

Valiverronen, E. (2004). “’Stories of the Medicine Cow’: Representations of Future Promises in Media Discourse,” Public Understanding of Science, 13, 4: 363-77.

Waever, Ole. (2005). “European Integration and Security: Analyzing French and German Discourses on State, Nation, and Europe,” in J. Torfing, ed., Discourse Theory: Achievements, Argument and Challenges. New York: Palgrave.

Walker, R.B.J. (1993). Inside/Outside: International Relations as Political Theory. Cambridge: Cambridge University Press.

Weldes, Jutta. (1996). ‘Constructing National Interests’, European Journal of International Relations, 2, 3: 275-318.

Weldes, Jutta. (1998). “Bureaucratic Politics: A Critical Constructivist Assessment,” Mershon International Studies Review, 42, 2: 216-25.

Wendt, A. (1992). “Anarchy Is What States Make of It: The Social Construction of Power Politics,” International Organization, 46, 2: 391-425.

Wendt, A. (1999). Social Theory of International Politics. Cambridge: Cambridge University Press.

Wodak, Ruth. (2001). “What CDA Is About- A Summary of Its History, Important Concepts and Its Developments.” In Ruth Wodak and Michael Meyer, eds., Methods of Critical Discourse Analysis. London: Sage.

Young, Michael and Mark Schafer. (1998). "Is There Method in our Madness? Ways of Assessing Cognation in International Relations," Mershon International Studies Review, 42: 63-96.

Zheng, Shiping. (2001). “Making Sense of the Conflict between China and Taiwan.” In Vandulka Kubalkova, ed., Foreign Policy in a Constructed World. New York and London: M. E. Sharpe.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.