palette
جایگاه سازمان ملل متحد در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران

چکیده

در نظام جهانی نقش ساختاری سازمان­های بین­المللی و به­ویژه سازمان ملل متحد در زمینه هنجارسازی بین­المللی و تأثیرگذاری بر سیاست­های خارجی نقش بی­بدیلی محسوب می­شود. به ­طوری­ که، دولت­ها با وجود دیدگاه­ها و اشکال متفاوت حاکمیت، تلاش دارند رفتار خود را منطبق با هنجارها و قوانین و مقررات سازمان ملل متحد نشان دهند. نظریه نوواقع­گرایی که در این مقاله نقش رویکرد نظری پژوهش را ایفا می­کند این موضوع را توضیح می­دهد که چگونه ساختارها بدون توجه به مختصاتی که به قدرت و موقعیت مربوط می­شود، بر رفتار و نتایج تأثیر می­گذارند. سازمان ملل متحد با آنکه در عرصه نظام بین­المللی دارای موجودیت مستقلی فرض می­شود، لیکن کشورهای قدرتمند جهانی همواره با استفاده از نفوذ و قدرت خود، این سازمان را درجهت اهداف و منافع خود، مورد بهره­برداری قرار داده­اند. این نوشتار روند سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران را در قبال شورای امنیت، آژانس بین­المللی انرژی اتمی و نهادهای حقوق بشر سازمان ملل متحد مورد بررسی قرار داده است. روندی که بیانگر فراز و فرود در روابط آن با این سازمان بوده است. ارتقای جایگاه جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل متحد با برخی موانع و مشکلات مواجه است که ازجمله آنها می­توان به مخالفت قدرت­های بزرگ، رقابت کشورهای در حال توسعه، نگاه متضاد و متعارض نخبگان اجرایی و عدم برنامه­ریزی لازم در کشور اشاره کرد.

واژگان کلیدی
نوواقع گرایی- دیپلماسی چندجانبه- سیاست خارجی- سازمانهای بین المللی و سازمان ملل متحد

منابع و مآخذ مقاله

الف)منابع فارسی

آقایی، سیدداود.(1382). کارنامه کمیسیون حقوق بشر دربارۀ ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مجلۀ دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، شمارۀ 60.

احتشامی، انوشیروان.(1378).سیاست خارجی ایران در دوران سازندگی، ترجمه‌: ابراهیم متقی و زهره پوستین‌چی، تهران، انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی.

امین زاده، الهام، چرا پرونده هسته‌ای ایران باید از شورای امنیت به آژانس بازگردد؟، خبرگزاری فارس، 15/06/92.

باقرزاده، محمدرضا.(1390). جایگاه دفاع از حقوق بشر در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، مطالعات انقلاب اسلامی، پاییز، شماره 26.

بهمنی، محمدمهدی.(1389). بررسی نقش نظارتی شورای حقوق بشر سازمان ملل و میزان کارامدی آن، پژوهش‌نامه روابط بین‌الملل، بهمن، شماره 50 .

پوراحمدی، حسین.(1388). دیپلماسی نوین: جستارهایی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران،تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی.

پوراحمدي، حسین.(به اهتمام)- الف.(1389). اسلام و روابط بين الملل،تهران، انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).

پوراحمدی، حسین–ب.(1389). قدرت نرم و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام.

تقی‌زاده انصاری، مصطفی.(1387). شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، نشریه اندیشه‌های حقوق خصوصی، پاییز و زمستان، شماره 13.

جعفری، محمدتقی.(1370). تحقیق در دونظام حقوق جهانی بشر، تهران، خدمات حقوق بین الملل.

جوادي آملي، عبدالله(1375). فلسفه حقوق بشر، چاپ اول ، قم: نشراسراء.

حاجی یوسفی، امیرمحمد.(1387). سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در پرتو تحولات منطقه ای (2001- 1991)، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی.

خانی، محمدحسن (1385)، سازمان‌های بین‌المللی از نظریه تا عمل گذشته،حال و آینده، تهران، انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).

روحانی، حسن.(1391). امنیت ملی و دیپلماسی هسته ای، تهران، مرکز تحقیقات استراتژیک، چاپ چهارم.

رمضانی، روح الله.(1380). چارچوبی تحلیلی برای بررسی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، مترجم علیرضا طیب، تهران نشر نی.

طباطبایی، سیدعلی (1387)، راهکارهای ارتقای جایگاه ایران در سازمان های بین المللی،تهران، معاونت پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی.

ظریف، محمدجواد و سید محمد کاظم سجادپور.(1389). دیپلماسی چندجانبه: نظریه و عملکرد سازمان-های منطقه‌ای و بین‌المللی، تهران، دانشکده روابط بین‌الملل، وزارت امور خارجه.

ضیائی بیگدلی، محمدرضا.(1382). چالش‌های حقوقی میان ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، نشریه حقوق پژوهش حقوق و سیاست، شماره 9.

قوام، سید عبدالعلی.(1390). اصول روابط بین الملل: نظریه‌ها و رویکردها، تهران، انتشارات سمت.

محمدی، منوچهر.(1377). سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران اصول و مسائل، تهران، نشر دادگستر.

مصفا، نسرین.(1385). نگاهی به سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی، مرکز چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه.

موسی زاده، رضا.(1389). سازمان‌های بین‌المللی،تهران، بنیاد حقوقی میزان، چاپ پانزدهم.

روزنامه ها و پایگاه های اینترنتی: العربیه؛ خبرگزاری فارس؛ سایت الف؛ همشهری آنلاین.

ب)منابع انگلیسی

United Nations, A/HRC/22/5, Advance Unedited Version Distr.: General, 28 February 2013, Human Rights Council Twenty-second session Agenda item 4 Human rights situations that require the Council’s attention, Report of the Special Rapporteur on the situation of human rights in the Islamic Republic of Iran.

United Nations,A/C.3/67/L.51, General Assembly Distr.: Limited, 9 November 2012 - 12-58475 (E) 141112, *1258475*, Sixty-seventh session, Third Committee, Agenda item 69 (c) Promotion and protection of human rights: human rights situations and reports of special rapporteurs and representatives.

United Nations, A/67/327, General Assembly Distr.: General, Situation of human rights in the Islamic Republic of Iran Report of the Secretary General, 22 August 2012 .

United Nations, A/63/459, General Assembly Distr.: General, 1 October 2008, Report of the Secretary General on the situation of human rights in the Islamic Republic of Iran.

United Nations, A/C.3/64/L.37, General Assembly Distr.: Limited, 29 October 2009, Situation of human rights in the Islamic Republic of Iran

United Nations General Assembly, A/C.3/65/L.49, the UN General Assembly Resolution on the Situation of Human Rights in the Islamic Republic of Iran, Passed November 18.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.