ابعاد و محدودیت‌های روابط نظامی ایران و چین پس از برجام

مسعود رضائی, سعید وثوقی

چکیده


روابط نظامی ایران و چین با روی کار آمدن دولت روحانی و در پرتو توافق هسته‌ای، وارد مرحلۀ تازه‌ای شده است. در این راستا، دسترسی ایران به تسلیحات چینی که از اواخر دهه 1990 و 2000 میلادی به‌واسطۀ فشارهای آمریکا و اعمال تحریم‌های شورای امنیت به ­تدریج کاهش یافته بود، افزایش پیدا کرده است. فرض بر این است که پس از برجام، با لغو بخشی از تحریم‌های سازمان ملل، روابط نظامی دو کشور بهبود یابد. نظر به قابلیت‌ها و پیشرفت‌های چشم­گیر چین در عرصه‌هایی چون نیروهای سه‌گانة نظامی، دریافتِ اهمیت این شریک استراتژیک نزد جمهوری اسلامی ایران در عرصه‌های نظامی و فناوری‌های مرتبط، حائز اهمیت مضاعف خواهد بود. ازهمین‌رو، مقالۀ حاضر ضمن پرداختن به ابعاد نوین پیوندهای نظامي و دیپلماسی دفاعی میان دو کشور، بحث را بر این محور قرار می‌دهد که با وجود نیازمندی‌هایِ ایران به ازسرگیری و استمرار برنامة نوسازي نظاميِ خود به چين، برای ایجاد موازنۀ نظامی در منطقه؛ اما در عین حال به جهت ملاحظات سياسي چين در دو بعد منطقه‌ای و جهانی، تحریم‌های شورای امنیت و همچنین نقش آمريكا در این خصوص، دامنۀ پيوندهاي دفاعي و نظامیِ دو کشور پس از برجام در مقایسه با روسیه در همین دوران، حساس‌تر و آسیب‌پذیر بوده، و همچنان با محدودیت‌هایی مواجه خواهد بود.

واژگان کلیدی


ايران، چين، تسلیحات، ديپلماسي دفاعي، آمريكا، نظامي، برجام.

تمام متن:

PDF

منابع و مآخذ مقاله


الف) منابع فارسی

برزگر، کیهان و رضائی، مسعود. (1395). راهبرد دفاعی ایران از منظر آیت‌الله خامنه‌ای، فصلنامه مطالعات راهبردی، شماره 74، زمستان.

خبرگزاری فارس. (1394). دیدار و گفتگوی فرماندهان نیروی هوایی ارتش ایران و چین در پکن، 11 آبان‌ماه.

رضائی، مسعود. (1394). تأثیر توافق هسته‌ای بر روابط ایران و چین، در: چشم‌انداز روابط ایران و چین، گردآوری و تدوین: حسین عسگریان، مؤسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین‌المللی ابرار معاصر تهران.

رضائی، مسعود. (1393). پکن متحد استراتژیک تهران نیست، دیپلماسی ایرانی، 24 دی‌ماه.

رضائی، مسعود. (1393). توافق هسته‌ای چه آثاری بر روابط ایران و چین خواهد گذاشت؟، دیپلماسی ایرانی، 28 بهمن‌ماه.

سریع‌القلم، محمود. (1395). چرا ما راحت تحریم می‌شویم، وب‌سایت شخصی نویسنده، 18 بهمن‌ماه.

شریعتی‌نیا، محسن. (1395). ایران حاشیه‌نشین ابریشم، اینترنشنال، 8 بهمن.

نوری، علیرضا. (1395). ابعاد و اهداف حضور نظامی روسیه در ایران، ابرار معاصر تهران، 2 شهریور.

ب) منابع انگلیسی

Brett, Arends. (2014). It’s official: America is Now, Market Watch, No. 2, December 4, http://www.marketwatch.com/story/its-official-america-is-now-no-2-2014-12-04

Chinese Ministry of National Defense. (2015). China’s Military Strategy, May 26, http://news.usni.org/2015/05/26/document-chinas-military-strategy

Defense News. (2015). Pakistan Seeks to Energize Naval Modernization, ,http://defensenews.com/story/defense/naval/ships/2015/06/17/pakistan-revive-naval-modernizationshipbuilding-china-frigates-dockyard-ksew/71074464/

Ermito, Daniele. (2015). Strengthening partnership between China and Iran, Global Risk Insights, August 27, http://globalriskinsights.com/2015/08/strengthening-partnership-between-china-and-iran/

Gormley, Dennis, Andrew S. Erickson and Jingdong Yuan. (2014). A Low-Visibility Force Multiplier: Assessing China’s Cruise Missile Ambitions, Washington DC: NDU Press.

Heath, Timothy and Andrew S. Erickson. (2015). Is China Pursuing Counter-Intervention?, The Washington Quarterly, 38, no. 3, Fall

Ismael, Tareq Y. (1986). International Relations of the Contemporary Middle East: A Study in World Politics, Syracuse University Press,

Karaganov, Sergei. (2008). Going Forward to Asia?, Russian Politics & Law, Volume 46, Issue 6.

Kuek Ser, Kuang Keng. (2016). Where did Iran get its military arms over the last 70 years?, PRI Jun 1, http://pri.org/stories/2016-06-01/where-did-iran-get-its-military-arms-over-last-70-years

LaGrone, Sam. (2014). Chinese Ships in Iran for Joint Exercises, September 22, USNI News, http://news.usni.org/2014/09/22/chinese-ships-iran-joint-exercises

Lim, Kevin. (2015). Iran Seen from Beijing, Washington Institute, June 11,

Mackenzie, Peter. (2010). A Closer Look at China-Iran Relations, Roundtable Report: CNA China Studies, September.

Medeiros, Evan S. (2007). Reluctant Restraint: The Evolution of China’s Nonproliferation Policies and Practices, 1980–2004, Stanford University Press.

Morgenthau, H. J. (1948). Politics among Nations: The Struggle for Power and Peace, New York: Alfred A. Knopf

Motevalli, Golnar. (2016). China, Iran Agree to Expand Trade to $600 Billion in a Decade, Bloomberg, 23 January, available at http://www.bloomberg.com/news/articles/2016-01-23/china-iran-agree-to-expand-trade-to-600-billion-in-a-decade

PLA Daily. (2014). Chinese naval commander meets with Iranian counterpart, http://english.pladaily.com.cn/news-channels/china-military-news/2014-10/23/content_6193844.htm

Posen, Barry R. (2016). The Skeptics/The High Costs Limited Benefits Americas Alliances, National Interest, August 7, 2016, http://nationalinterest.org/blog/the-skeptics/the-high-costs-limited-benefits-americas-alliances-17273

Spencer, Richard. (2017). China to build drone plant in Saudi Arabia, The Times, March 28, https://www.thetimes.co.uk/article/beijings-influence-grows-with-deal-to-build-drone-factory-in-saudi-arabia-c7thzh9v8

Rezaei, Masoud. (2015). China’s Strategic Considerations in Bolstering Defense Diplomacy with Iran, Iran Review, Sunday, October 25.

Rezaei, Masoud. (2014). Chinese-Iranian Military Relations, Iranian Review of Foreign Affairs, Vol.5, No.3. Fall.

Rezaei, Masoud. (2015). Final Nuclear Deal and Iran-China Relations, Iran Review, Thursday, February 26,

Rezaei, Masoud. (2016). Iran China Need to Take More Steps to Expand Ties, Iran Review, September 21, http://www.iranreview.org/content/Documents/Iran-China-Need-to-Take-More-Steps-to-Expand-Ties.htm

Rezaei, Masoud. (2015 a). Why Iran Should have Missile Capability, The Diplomat, March 6, http://thediplomat.com/2015/03/why-iran-should-have-missile-capability/

Riedel, Bruce. (2017). The $110 Billion Arms Deal to Saudi Arabia is Fake News, Brookings, Monday, June 5, https://www.brookings.edu/blog/markaz/2017/06/05/the-110-billion-arms-deal-to-saudi-arabia-is-fake-news

Singer, P.W. (2015). How the United States Can Win the Cyber-war of the Future, Foreign Policy, December 18, http://foreignpolicy.com/2015/12/18/how-the-united-states-can-win-the-cyberwar-of-the-future-deterrence-theory-security/

Singh, Michael. (2014). China’s Military Presence in the Persian Gulf, Wall Street Journal, Sep 26 http://blogs.wsj.com/washwire/2014/09/26/chinas-military-presence-in-the-gulf/

SIPRI. (2016). Trends in World Military Expenditure, SIPRI Fact Sheet.

Sputnik News. (2015). Iran's Nuclear Program Amid Western Sanctions, June 3, http://sputniknews.com/politics/20150603/1022905361.html

Swaine, Michael D. (2015). Xi Jinping’s Address to the Central Conference on Work Relating to Foreign Affairs: Assessing and Advancing Major Power Diplomacy with Chinese Characteristics, China Leadership Monitor, Issue 46, Thursday, March 19.

UPI. (2010). China opens missile plant in Iran, April 23, available at: http://www.upi.com/Business_News/Security-Industry/2010/04/23/China-opens-missile-plant-in-Iran/UPI-82791272037022/

U.S. Energy Information Administration (EIA). (2015). China: International Energy Data and Analysis, May 14, www.eia.gov/beta/international/analysis.cfm?iso=CHN

USNI News. (2015). Document: China’s Military Strategy, May 26, available at: http://news.usni.org/2015/05/26/document-chinas-military-strategy

Weijian, Li. (2015). Iran deal paves way for SCO membership, Global Times, August 3, http://www.globaltimes.cn/content/935132.shtml

Waltz, Kenneth. (1979). Theory of International Politics, New York: McGraw Hill.

Wuthnow, Joel. (2016). Are Chinese Arms About to Flood Into Iran?, January 13, National Interest, available at: http://nationalinterest.org/feature/are-chinese-arms-about-flood-iran-14887


ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.