اقتصاد سیاسی بین الملل و ظهور و کارکرد داعش در خاورمیانه

حسین پوراحمدی, بهرام عباسی

چکیده


«داعش[1]»، تشکیلاتی تروریستی در خاورمیانه، خصوصاً عراق و سوریه است. این تشکیلات از سال 2013، موفقیت‌های زیادی را در عرصه‌های نظامی کسب کرد و هزاران نفر از نقاط مختلف جهان را به خدمت خود درآورد. ماهیت و سیر تحولات عصر جهانی شدن، از جمله تروریسم، از ابعاد اقتصادی، سیاسی و امنیتی برخوردار است؛ به­طوری­که تبیین این تحولات نیازمند فهم پیوند‌های میان مؤلفه­های اقتصادی، سیاسی و امنیتی و تأثیرات متقابل آن­ها در تمامی سطوح داخلی، منطقه­ای و بین­المللی است. این تبیین، با کاربرد رویکرد اقتصاد سیاسی بین‌الملل[2] امکان­پذیر است. تلاش داریم به این سؤال پاسخ دهیم که «چگونه تأثیرات متقابل عوامل اقتصادی، سیاسی و امنیتی منطقه­ای و بین­المللی، ظهور گروه تروریستی داعش و روند تحولات آن را در منطقة خاورمیانه سبب شده‌اند؟» در این مقاله، به تأثیرات ساختارهای سیاسی و نظامی-امنیتی خاورمیانه و توسعه­نیافتگی سیاسی و اقتصادی منطقه­ای بر روند شکل­گیری داعش می­پردازیم. هم­چنین، به بررسی سیاست‌های مالی حمایتی برخی از کشورها، به­ویژه آمریکا و عربستان سعودی از این تشکیلات، خواهیم پرداخت. به­علاوه، ابعاد نظامی و امنیتی خاورمیانه و ارتباط آن با شکل­گیری و کارکرد داعش را در چارچوب رویکرد اقتصاد سیاسی بین­الملل مورد بررسی قرار خواهیم داد.


[1] Islamic State of Iraq and al-Sham (ISIS)

[2]International Political Economy


واژگان کلیدی


داعش، اقتصاد سیاسی بین الملل، ساختارهای سیاسی، امنیتی و اقتصادی خاورمیانه، آمریکا، عربستان سعودی.

تمام متن:

PDF

منابع و مآخذ مقاله


الف) منابع فارسی

آذرشب، محمدتقی. (1393). الزامات امنیت منطقه‌ای و استراتژی امنیتی ایران در خاورمیانه، دوماهنامه رصد چشم‌انداز ایران و جهان، شماره دوم، مرداد، صص15-6.

اسمیت، روی، الانیس، عماد و فاراندس، کریستوفر. (1392). اقتصاد سیاسی بین‌الملل در سده بیست و یکم، ترجمه‌ امیر محمد حاجی یوسفی و روح الله طالبی آرانی، تهران: نشر مخاطب، چاپ اول.

پوراحمدی، حسین. (1388). اقتصاد سیاسی تحولات نوین خاورمیانه، تهران: معاونت پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی، چاپ اول.

خبرگزاری دویچه وله دری. (1393). داعش چگونه گروهی است و از کجا تمویل می‌شود؟، 16تیر.

دیلم‌صالحی، بهروز. (1384). چالش‌های دموکراسی در خاورمیانه، فصلنامه مطالعات خاورمیانه، سال دوازدهم، شماره 1، بهار، صص 172-143

شبکه العالم. (1393). افشای نقش عربستان و آمریکا در ایجاد داعش، شهریور، قابل دستیابی در: http://fa.alalam.ir/news/1631885

قاسمی، فائزه. (1393). اقتصاد سیاسی غنیمت در داعش، مرکز پژوهش‌های علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه، دی، قابل دستیابی در: http://fa.cmess.ir/View/tabid/127/ArticleId/2565/.aspx

کاظمی، علی اصغر. (۱۳۷۰). نظریه همگرایی در روابط بین‌المللی تجربه جهان سوم، تهران: انتشارات پیک ایران، چاپ اول.

مبلغی، عبدالمجید. (1389). درآمدی بر تروریسم پژوهی: رویکردها، تعاریف، موضوع شناسی فقهی، تهران: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، چاپ اول.

مرکز اسناد انقلاب اسلامی. (1394). پیامدهای امنیتی حمله داعش به شیعیان عربستان برای آل سعود، خرداد، قابل دستیابی در: http://irdc.ir/fa/content/62986/default.aspx

میلر، ریموند. (1390). اقتصاد سیاسی بین‌الملل: جهان بینی‌های متعارض، ترجمه محمدعلی شیرخانی، سید احمد فاطمی نژاد و علیرضا خسروی، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه ها(سمت)، چاپ اول.

نیاکویی، سید امیر.(1392). بررسی بحران‌های عراق و سوریه در پرتو نظریه‌های امنیتی، فصلنامه‌ سیاست جهانی، دوره دوم، شماره‌ اول، بهار، صص 115-95.

نیاکویی، سید ‌امیر؛ به‌منش، حسین. (1391). بازیگران معارض در بحران سوریه: اهداف و رویکردها، فصلنامه‌ روابط خارجی، سال چهارم، شماره چهارم، زمستان، صص 135-97.

هیأت تحریریه نظامی و امنیتی موسسه مطالعات آمریکا. (1393). مداخله‌گرایی آمریکایی و رقابت تسلیحاتی در کشورهای منطقه خاورمیانه، موسسه مطالعات آمریکا، بهمن، قابل دستیابی در: http://www.asipress.ir/vdcjvhei.uqeiyzsffu.html

ب) منابع انگلیسی

Bunzel, Colue. (2015). From Paper State to Caliphte: the Ideology of the Islamic State, the Brookings Project on U.S Relations with the Islamic State, the Brookings Institution, March 19.

Cronin, Audrey Kurth. (2015). ISIS Is Not a Terrorist Group, Foreign Affair, March and April, available at: https://www.foreignaffairs.com/articles/middle-east/2015-02-16/isis-not-terrorist-group.

Custers, Peter. (2014). Political economy of ISIS's advance, the Daily Star, 8. March. Available at: http://www.thedailystar.net/political-economy-of-isiss-advance-35267.

Friedland, Elliot. (2015). Special Report the Islamic State, the Clarion Project, May 10, available at: https://www.clarionproject.org/sites/default/files/islamic-state-isis-isil-factsheet-1.pdf.

Fuller, Graham. E. (2014). The ISIS Phenomenon: How Does It End?, Lobelog Foreign Policy, November, available at: https://lobelog.com/the-isis-phenomenon-how-does-it-end/

Ganor, Boaz. (2015). Four Question on Isis :a Trend Analysis of the Islamic State, perspective on the terrorism, volume. 9, issue. 3, PP. 55-64.

Ghogomu, Mbiyimoh. (2014). ISIS Is Making Nearly $100 Million Per Month Selling Oil. Who’s Buying It?, The Higher Learning, September, available at: http://thehigherlearning.com/2014/09/22.

Global Research. )2011). Turkey takes over the Arab Spring, Available at: http://www.globalresearch.ca/turkey-takes-over-the-arab-spring/26592.

Glovanni, Janine Di and Goodman, Leah Mcgrath. (2014). How Does ISIS Fund Its Reign of Terror?, Newsweek, November, available at: http://www.newsweek.com/2014/11/14/how-does-isis-fund-its-reign-terror-282607.html

Herb, Michael. (1999). All in the Family: Absolutism, Revolution and Democracy in the Middle Eastern Monarchies, Albany, State University of New York Press, pp. 1-8

Maitra, Ramtanu. (2014). Isis: Saudi-Qatari-Funded Wahhabi Terrorism Worldwide, Larouchepub, Auguest 29, PP: 19-24.

Rappoport, Jon. (2013). The Top Real Reasonsto go to War in Syria, Info Wars, September, available at: http://www.infowars.com/the-top-9-real-reasons-to-go-to-war-in-syria/.

Srikant, Ravi. (2014). Oil and Terror: ISIS and Middle East Economies, Investopedia, October, available at: http://www.investopedia.com/articles/investing/102214/oil-and-terror-isis-and-middle-east-economies.asp.

The New Middle East. (2014). 50 Shades of Blame: Hackers, Apathy and Conspiracy – Voter Registration in Tunisia, 21 August, available at: http://new-middle-east.blogspot.nl/2014/08/50-shades-of-blame-hackers-apathy-and.html.

The New Middle East. (2014). ISIS's Strategic Threat: Ideology, Recruitment, Political Economy, 17 Auguest, avalable at: http://new-middle-east.blogspot.com/2014/08/isiss-strategic-threat-ideology.html


ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.